TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
संस्कृत सूची|शास्त्रः|आयुर्वेदः|योगरत्नाकरः|
॥ अथ स्नेहपाकविधिः ॥

॥ अथ स्नेहपाकविधिः ॥

’ योगरत्नाकर ’ हा आयुर्वेदावरील मूळ प्राचीन ग्रंथ आहे.


॥ अथ स्नेहपाकविधिः ॥
आदौ संचारयेत्क्काथं दुग्धं कल्कं ततः क्रमात्‌ ।
ततोऽन्यत्सुरभि द्रव्यमेष स्नेहविधिः क्रमात्‌ ॥१॥
तैलं कृत्वा कटाहे दृढतरविमले मन्दमन्दानले तत्‌ पक्कं निःफेनभावं गतमिह हि यदा शैत्यभावं समेत्य ।
मञ्जिष्ठारात्रिलोध्रैर्जलधरतनुकैः सामलैः साक्षापथ्यैः सूचीपूष्पाङ्घ्रिनीरैरुपहितमथ तैस्तैलगन्धं जहाति ॥२॥
तैलस्येन्दुकलांशकेन विकसा ग्राह्या तु मूर्च्छाविधौ ये चान्ये त्रिफलापयोदरजनीह्रीबेरलोध्रान्विताः ।
सूचीपुष्पवटावरोहनलिकास्तस्याथ पादांशकाः पाच्यास्तैलजगन्धदोषहृतये कल्कीकृतास्तद्विदैः ॥३॥
आम्रजम्बूकपित्थानां बीजपूरकबिल्वयोः ।
शोधनं तिलतैलस्य पल्लवानां तु पञ्चकम्‌ ॥४॥
कल्काच्चतुर्गुणः स्नेहः स्नेहात्क्कायं चतुर्गुणम्‌ ।
क्काथाच्चतुर्गुणं वारि क्काथः क्काथ्यसमो मतः ॥५॥
मृदौ चतुर्गुणं देयं कठिनेऽष्टगुणं जलम्‌ ।
कठिनात्कठिने द्रव्ये वारि षोडशभागिकम्‌ ॥६॥
कर्षादितः पलं यावद्वारिषोडशकं क्षिपेत्‌ ।
तदूर्ध्वं कुडवं यावत्क्षिपेदष्टगुणं जलम्‌ ॥७॥
प्रस्थादितः क्षिपेन्नीरं स्वारी यावच्चतुर्गुणम्‌ ।
शब्दहीनोऽग्निनिक्षिप्तः स्नेहः सिद्धो भवेत्तदा ॥८॥
यदा फेनोद्गमस्तैले फेनशान्तिश्च सर्पिषि ।
वर्णगन्धरसोत्पत्तिः स्नेहसिद्धिस्तदा भवेत्‌ ॥९॥
अकल्कद्रव्ययोगानां कठिनानां विचारतः ।
क्काथो विधीयतेऽ‍न्येषां कल्क एव भिषग्मतः ॥१०॥
ईषत्पिष्टो भवेत्कल्कः क्काथोऽग्निक्कथितो मतः ।
स्नेहपाकस्त्रिधा प्रोक्तो मृदुर्मध्यः स्वरस्तथा ॥११॥
ईषत्सरसकल्कस्तु स्नेहपाको मृदुर्भवेत्‌ ।
मध्यपाकश्च सिद्धश्च कल्के नीरसकोमले ॥१२॥
ईषत्कठिनकल्कश्च स्नेहपाको भवेत्स्वरः ।
तदूर्ध्वं दग्धपाकः स्याद्दाहकृन्निष्प्रयोजकः ॥१३॥
आमपाकाश्च निर्वीर्यो वह्निमान्द्यकरो गुरुः ।
नस्यार्थं स्यान्मृदुः पाको मध्यमः सर्वकर्मसु ॥१४॥
अभ्यङ्गार्थं स्वरः प्रोक्तो युज्यादेवं यथोचितम्‌ ।
घृततैलगुडादींश्च साधयेन्नैकवासरे ।
प्रकुर्वन्त्युषिताश्चैते विशेषाद्गुणसंचयम्‌ ॥१५॥
तैलं संस्थाप्य पात्रे विधिवदथ पचेद्वासरादग्निमानात्‌ क्काथैर्दुग्धैश्च कल्कैस्तदनु सुरभिभिः शोधनीयैर्विशुद्धैः ।
कस्तूरीचन्दनग्लौजलजलदसटीरक्तपाटीरकुष्ठत्वग्मञ्जिष्ठातुरुष्कागुरुनस्वरदलैः पीतकङ्कोलमुख्यैः ॥१६॥
इति स्नेहपाकविधिः ॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2017-12-13T19:21:24.4230000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

DEVAŚARMĀ VI(देवशर्मा)

  • A Brahmin who lived on the northern side of river Kāverī. The following story about him is told in chapters 2, 4 and 12 of the Skanda Purāṇa. One day in the month of Kārttika he asked his son to bathe. The son refused to obey his father, who got angry at the disobedience of the son and cursed him to be turned into a rat. But, when the son begged his pardon he said that the boy would resume his old form when he heard about the greatness of Kārttika. While the Brahmin, thus turned into rat, was roaming about in the forest it saw Viśvāmitra maharṣi seated under a tree with his disciples. The maharṣi was telling the disciples about the greatness of Kārttika. The Brahmin boy--turned cat--heard the story and reverted to its old form as the Brahmin boy. 
RANDOM WORD

Did you know?

तीन रस्ते एकत्र येऊन मिळतात, त्या ठिकाणास काय म्हणतात
Category : About us!
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.