TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
संस्कृत सूची|संस्कृत साहित्य|पुराण|भविष्यपुराण|उत्तर पर्व|
अध्याय १३२

उत्तर पर्व - अध्याय १३२

भविष्यपुराणांत धर्म, सदाचार, नीति, उपदेश, अनेक आख्यान, व्रत, तीर्थ, दान, ज्योतिष अणि आयुर्वेद शास्त्र वगैरे विषयांचा अद्भुत संग्रह आहे.


अध्याय १३२

युधिष्ठिर उवाच ॥

किमर्थ फाल्गुनस्यांते पूर्णमास्यां जनार्दन । उत्सवो जायते लोके खाने ग्रामे पुरे पुरे ॥१॥

किमर्थ शिशवस्तस्यां गेहे गेहेऽतिवादिनः । होलिका दीप्यते कस्मात्फाल्गुनांते किमुच्यते ॥२॥

अडाढेति च का संज्ञाशीतोष्णेति किमुच्यते । को हास्यां पूज्यते देवः केनेयमवतारिता ॥३॥

किमस्यां क्रियते कृष्ण एतद्विस्तरतो वद । श्रीकृष्ण उवाच ॥ आसीत्कृतयुगे सार्थ रघुर्नाम नराधिपः ॥४॥

शूरः सर्वगुणोपेतः प्रियवादी बहुश्रुतः । स सर्वा पृथिवी जित्वा वशीकृत्य नराधिपान् ‍ ॥५॥

धर्मतः पालयमास प्रजाः पुत्रानिवौरसान् ‍ । न दुर्भिक्षं न च व्याधिर्नाकालमरणं तथा ॥६॥

नाधर्मरुचयः पौरास्तस्मिञ्छसति पार्थिव । तस्यैवं शासतो राज्यं क्षात्रधर्मतस्य वै ॥७॥

पौराः सर्वे समागम्य त्राहि त्यथाब्रुवन् ‍ । पौरा ऊचुः । अस्माकं हि गृहे काचिढ्ढौंढा नामेति राक्षसी ॥८॥

दिवा रात्रौ समागम्य बालान्पीडयते बलात् ‍ । रक्षया कंडकेनापि मेषकैर्वा नराधिप ॥९॥

मंत्रज्ञैः परमाचार्यैः सानियंतुं न शक्यते । पौराणां वचनं श्रुत्वा रघुर्विस्मयमागतः ॥१०॥

विस्मयाविष्टहृदयः पुरोहितमथाब्रवीत । रघुरुवाच । ढौढेति राक्षसी केयं किंप्रभावा द्विजोत्तम ॥११॥

कथमेषा नियं तव्या मया दुष्कृतकारिणी । रक्षणात्प्रोच्यतेराजापृथिवीपालनात्पतिः ॥१२॥

अरक्षमाणः पृथिवीं राजा भवतिकिल्बिमी । वसिष्ठ उवाच । श्रृगुराजन्परं गुह्यं यज्जास्यातं सया क्कचित् ‍ ॥१३॥

ढौढांनामेति विख्याता राक्षसी मालिनः सुता । तया चाराधितः शंभुरुद्रेण तपसा पुरा ॥१४॥

प्रतिस्तामाह भगवान्वरं वरय सुव्रते । यत्ते मनोऽभिलरितं तद्ददाम्यविवारितम् ‍ ॥१५॥

डौंढा प्राह महादेव यदि तृष्टः स्वयं मम । न च वध्या सुरादीनां मनुजानां च शंकर ॥१६॥

मा कुरु त्वं त्रिलोकेशशस्त्रास्त्राणांतथैवच । शीतोष्णवर्षासमये दिवारात्रौ बहिर्गृहे ॥१७॥

अभयं सर्वदा मे स्यात्त्वत्प्रसादान्महेश्वर । शंकर उवाच । एवमस्तिवायथोक्त्वा तां पुनः प्रोवाच शूलभूत ॥१८॥

उन्मत्तेभ्यः शिशुभ्यश्व भयं ते संभविष्यति । ऋतावुतौ महाभागे मा न्यथां हृदये कृथाः ॥१९॥

एवं दत्वा बरं तस्या भगवान्भगनेत्रहा । स्वप्ने लब्धो यथार्थार्थस्तत्रैदांतधीयत् ‍ ॥२०॥

एवं लब्धवरा सा तु राक्षसी कामरुपिणी । नित्यं पीड्यते बालान्संस्मृत्ये हरभाषितम् ‍ ॥२१॥

अडादयेति गृह्यति सिद्धंमत्रं कुटुंबिनी । गृहेषु तेन सालोके हाडादेत्याभिधीयते ॥२२॥

एतत्ते सर्वमाख्यातं ढौंडायाश्वरितं मया । सांप्रतं कथयिष्याभि येनोपायेन हन्यते ॥२३॥

अद्य पञ्चदशी शुल्का फाल्गुनस्य नराधिप । शीतकालो विनिष्क्रान्तः प्रातर्ग्रीष्मोःभविष्यति ॥२४॥

अभयप्रदानं लोकानां दीयतां पुरुषोत्तम । यथाद्याशंकिता लोका रमंति च हसंति च ॥२५॥

दारुजानि च खंडानि गृहीत्वा समरोत्सुकाः । योधा एव विनिर्या तु शिशवः संग्रहर्षिताः ॥२६॥

संचयं शुष्ककाष्ठानामुपलानां च कारयेत् ‍ । तत्राग्निं विधिवद्भुत्वा रक्षोघ्नैर्मन्त्रविस्तरैः ॥२७॥

ततः किलकिलाशब्दैतालशब्दैर्मनोहरैः । तमाग्रिं त्रिःपरिक्रम्य गायंतु च हसंतु च ॥२८॥

जल्पंतु स्वेच्छया लोकानिःशंका यस्य यन्मतम् ‍ । तेन शब्देन सा पापा होमेन ल्च निराकृता ॥२९॥

अदृष्टघौतर्डिभानां राक्षसी क्षयमेष्यति । श्रीकृष्ण उवाच ॥ तस्यर्षेर्वेचनं श्रुत्वा स नृपः पांडुनंदैन ॥३०॥

सर्व चंकार विधिवदुक्तं तथ च धीमता । गता सा राक्षसी नाशं तेन चोग्रेण कर्मणा ॥३१॥

ततः प्रभृति लोकेऽस्मिन्नडाडाख्यातिमागता । सर्वदुष्टपहो होमः सर्वरोगोपशांतिदः ॥३२॥

क्रियेतेस्यां द्विजैः पार्थ तेन साहीलिकामता । सर्वसारातिविश्वेयं पूर्वमासीद्युधिष्ठिर ॥३३॥

सारत्वात्फल्गुरित्येषा परमानंददायिनी । अ यां निशागमे पार्थ संरक्ष्याः शिशवो गुहे ॥३४॥

गोमयेनोपसं लिप्ते सचतुष्के गृहागण । आकारयेच्छिशुप्रायान्खड्‌गव्यग्रकरान्नरान् ‍ ॥३५॥

ते काष्ठखण्डैः संस्पृश्य गीतैर्हास्यकरैः शिशून । रक्षंति तेषा दातव्यं गुडं पक्कान्नमेव च ॥३६॥

एवं ढौंडिनिशाचर्‍याः स दोषः प्रशमं व्रजेत् ‍ । बालानां रक्षणं कार्य तस्मात्तस्मिन्निशागमे ॥३७॥

युधिष्ठिर उवाच ॥

प्रभाते किञ्जनैर्देव कर्त्यव्यं सुखमीप्सुभिः । प्रवृत्ते माधवे मासि प्रतिपद्भारकरोदये ॥३८॥

श्रीकृष्ण उवाच ॥

कृत्वा चावश्यकार्याणि संतर्प्य पितृदेवताः । वंदयेद्भोलिकाभूतिं सर्वदुष्टोपशांतये ॥३९॥

मंडिते चर्चिते चैव उपलिप्ते गृहाजिरे । चतुष्कं कारयेच्छ्रेष्ठं वर्षकैश्वाक्षतैः शुभै ॥४०॥

तन्मध्ये स्थापयेत्पीठं शुल्कवस्त्रोत्तरच्दम् ‍ । अग्रतः पूर्णकलशं स्थापयेत्पल्लवैर्युतम् ‍ ॥४१॥

साक्षतं सहिरण्यं चसितचन्दनचर्चितम् ‍ । कलशस्याग्रतो देया उपानहवरांशुकाः ॥४२॥

आसने चोपविष्टस्य ब्रह्मघोषेन भारत । चर्चयेच्चन्दनं नारी अव्यंगांगा सुलक्षणा ॥४३॥

पद्मरागोत्तरपटा श्रेष्टांशुकविभूषिता । वसुधारां शिरोग्रे च दधिदूर्वाक्षतान्विताम् ‍ ॥४४॥

चर्चापयित्वा श्रीखंडमायुरारोग्यवृद्धये । पश्चाच्च प्राशयेद्विद्वांश्वूतपुष्पं सचंदनम् ‍ ॥४५॥

मनोभवस्य सा पूजा ऋषिभिः संप्रदर्शिता । ये पिबंति वसंतादौ चूतपुष्पं सचन्दनम् ‍ ॥४६॥

सत्य हृदिस्थकामस्य तत्पूर्तिर्जायतेञ्जप्ता । अनंतरं द्विजेन्द्राणां सूतमागधबंदिनाम् ‍ ॥४७॥

दद्याद्दानं यथाशक्त्या कामो मे प्रीयतामिति । ततो भोजनवेलायां शृतं य त्प्राक्तनेऽहनि ॥४८॥

प्राशयेत्प्रथमंचान्नं ततो भुञ्चतमाकम्तः । ए एवं कुरुते पाश शस्त्रोक्तं फाल्गुनोत्सवम् ‍ ॥४९॥

अनायासेन सिद्ध्यंति तस्य सर्वे मनोरथाः । आधयोव्यधयश्वैव यांति नाशं न संशयः ॥५०॥

पुत्रपौत्रसमायुक्तः सुखं तिष्ठति मानवः । पुण्या पवित्रा जयदा सर्वविघ्नविनाशिनी ॥५१॥

एषा ते कथिता पार्थ तिथी नामुत्तमा तिथिः ॥५२॥

वृत्ते तुषारसमये सितपञ्चदश्यां प्रातर्वसन्तसमये समुपस्थिते च । सप्राश्य चूतकुसुमं सह चन्दनेन सत्यं हि पार्थ पुरुषस्स सुखी समास्ते ॥५३॥ [ ५७३४ ]

इति श्रीभविष्ये महापुराणे उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे फाल्गुनपूर्णिमोत्सववर्णन नाम द्वात्रिंशदुत्तरशततमाऽध्यायः ॥१३२॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:52:28.4900000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

SINDHU I(सिन्धु)

  • A river in India, very famous in the Purāṇas.
    1) General information.
    It is assumed in the Purāṇas that this river is a branch of the heavenly Gaṅgā. By the efforts of Bhagīratha, the heavenly Gaṅgā fell on the earth in the Lake Bindu. After that it had six channels. Three channels flowed to the east and three to the west. The rivers which flowed to the East were Hlādinī, Pāvanī and Nalinī. The three rivers Sucakṣus, Sītā and Sindhu flowed to the west. This seventh branch followed Bhagīratha and flowed to Pātāla to perform obsequies to the sons of Sagara.
    2) Other details.
    (i) Saṁvaraṇa, a King, who was defeated by his enemies, hid himself for a while in the natural arbours on the basin of Sindhu. [M.B. Ādi Parva, Chapter 94, Verse 40].
    (ii) Sindhu remains in the palace of Varuṇa and glorifies him. [M.B. Sabhā Parva, Chapter 9, Verse 19].
    (iii) Once Mārkaṇḍeya happened to see the river Sindhu in the stomach of child Mukunda. [M.B. Vana Parva, Chapter 188, Verse 103].
    (iv) Sindhu is considered to be the origin of Agni (Fire.) [M.B. Vana Parva, Chapter 242, Verse 22].
    (v) Sindhu is one of the seven channels of Gaṅgā. [M.B. Bhīṣma Parva, Chapter 6, Verse 48].
    (vi) By bathing in the river Sindhu, one could attain heaven. [M.B. Anuśāsana Parva, Chapter 25 Verse 8].
    (vii) Once Pārvatī held a talk on the duties of women. All the rivers met to hear the talk. Sindhu was prominent among the rivers who were present. [M.B. Anusāsana Parva, Chapter 146, Verse 18].
    (viii) This is one of the rivers which ought to be remembered every morning and evening. [M.B. Anuśāsana Parva, Chapter 165, Verse 19].
    (ix) Mention about river Sindhu occurs throughout the [Ṛgveda]. Prominent rivers mentioned in Ṛgveda are Kubhā, Sindhu, Suvāstu, Vitastā, Asiknī, Paruṣṇī, Vipāśā, Śatadrū, Sarasvatī etc.
     
RANDOM WORD

Did you know?

चतुर्थीला चंद्र पाहूनच उपास का सोडतात?
Category : Hindu - Traditions
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.