TransLiteral Foundation
संस्कृत सूची|संस्कृत साहित्य|पुराण|गरूडपुराणम्|आचारकाण्डः|
अध्यायः ८४

आचारकाण्डः - अध्यायः ८४

विष्णू पुराणाचा एक भाग असलेल्या गरूड पुराणात मृत्यूनंतरच्या स्थितीबद्दलची चर्चा आहे, शिवाय श्रद्धाळू हिंदू धर्मीयांमध्ये मृत्यूनंतर जी विविध क्रिया कर्मे केली जातात, त्याला गरूडपुराणाची पार्श्वभूमी आहे.


अध्यायः ८४
॥ब्रह्मोवाच ॥
उद्यतस्तु गयां गन्तुं श्राद्धं कृत्वा विधानतः ॥
विधाय कापटं विषं ग्रामस्यापि प्रदक्षिणम् ॥१॥

ततो ग्रामान्तरं गत्वा श्राद्धशेषस्य भोजनम् ॥
कृत्वा प्रदक्षिणं गच्छेत्प्रतिग्रहविवर्जितः ॥२॥

गृहाच्चलितमात्रस्य गयायां गमनं प्रति ॥
स्वर्गारोहणसोपानं पितॄणां तु पदे पदे ॥३॥

मुण्डनं चोपवासश्च सर्वतीर्थेष्वयं विधिः ॥
वर्जयित्वा कुरुक्षेत्रं विशालां विरजां गयाम् ॥४॥

दिवा च सर्वदा रात्रौ गयायां श्राद्धकृद्भवेत् ॥
वाराणस्यां कृतं श्राद्धं तीर्थे शोणनदे तथा ॥५॥

पुनः पुनामहानद्यां श्राद्धी स्वर्गं पितॄन्नयेत् ॥
उत्तरं मानसं गत्वा सिद्धिं प्राप्नोत्यनुत्तमाम् ॥६॥

तस्मिन्निवर्त्तयेच्छ्राद्धं स्नानं चैव निवर्त्तयेत् ॥
कामान्स लभते दिव्यान्मोक्षोपायं च सर्वशः ॥७॥

दक्षिणं मानसं गत्वा मौनी पिण्डादि कारयेत् ॥
ऋणत्रयापाकरणं लभेद्दक्षिणमानसे ॥८॥

सिद्धानां प्रीतिजननैः पापानां च भयङ्करैः ॥
लेलिहानैर्महाघोरैरक्षतैः पन्नगोत्तमैः ॥९॥

नाम्ना कनखलं तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥
उदीच्यां मुण्डपृष्ठस्य देवर्षिगणसेवितम् ॥१०॥

तत्र स्नात्वा दिवं याति श्राद्धं दत्तमथाक्षयम् ॥
सूर्य्यं नत्वा त्विदं कुर्य्यात्कृतपिण्डादिसत्क्रियः ॥११॥

कव्यवाहस्तथा सोमो यमश्चैवार्य्यमा तथा ॥
अग्निष्वात्ता बर्हिषदः सोमपाः पितृदेवताः ॥१२॥

आगच्छन्तु महाभागा युषमाभी रक्षितास्त्विह ॥
मदीयाः पितरो ये च कुले जाताः सनाभयः ॥१३॥

तेषां पिण्डप्रदानार्थमागतोऽस्मि गयामिमाम् ॥
कृतपिण्डः फल्गुतीर्थे पश्यैद्देवं पितामहम् ॥१४॥

गदाधरं ततः पश्येत्पितॄणामनृणामनृणो भवेत् ॥
फल्गुतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा देवं गदाधरम् ॥१५॥

आत्मानं तारयेत्सद्यो दश पूर्वान्दशापरान् ॥
प्रथमेह्निविधिः प्रोक्तो द्वितीयदिवसे व्रजेत् ॥१६॥

धर्मारण्यं मतङ्गस्य वाप्यां पिण्डादिकृद्भवेत् ॥
धर्मारण्यं समासाद्य वाजपेयफलं लभेत् ॥१७॥

राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं स्याद्ब्रह्मतीर्थके ॥
श्राद्धं पिण्डोदकं कार्य्यं मध्ये वै कूपयूपयोः ॥१८॥

कूपोदकेन तत्कार्य्यं पितॄणां दत्तमक्षयम् ॥
तृतीयेऽह्नि ब्रह्मसदो गत्वा स्नात्वाथ तर्पणम् ॥१९॥

कृत्वा श्राद्धादिकं पिण्डं मध्ये वै यूपकूपयोः ॥
गोप्रचारसमीपस्था आब्रह्म ब्रह्मकल्पिताः ॥२०॥

तेषां सेवनमात्रेण पितरो मोक्षगामिनः ॥
यूपं प्रदक्षिणीकृत्य वाजपेयफलं लभेत् ॥२१॥

फल्गुतीर्थे चतुर्थेऽहनि स्नात्वा देवादितर्पणम् ॥
कृत्वा श्राद्धंगयाशीर्षे कुर्याद्रुद्रपदादिषु ॥२२॥

पिण्डान्देहिमुखे व्यासे पंचाग्नौ च पदत्रये ॥
सूर्य्येन्दुकार्त्तिकेयेषु कृतं श्राद्धं तथाक्षयम् ॥२३॥

श्राद्धं तु नवदेवत्यं कुर्य्याद्द्वादशदैवतम् ॥
अन्वष्टकासु वृद्धौ च गयायां मृतवासरे ॥२४॥

अत्र मातुः पृथक् श्राद्धमन्यत्र पतिना सह ॥
स्नात्वा दशाश्वमेधे तु दृष्ट्वा देवं पितामहम् ॥२५॥

रुद्रपादं नरः स्पृष्ट्वा न चेहावर्त्तते पुनः ॥
त्रिर्वित्तपूर्णां पृथिवीं दत्त्वा यत्फलमाप्नुयात् ॥२६॥

स तत्फलमवाप्नोति कृत्वा श्राद्धं गयाशिरे ॥
शमीपत्रप्रमाणेन पिण्डं दद्याद्गयाशिरे ॥२७॥

पितरो यान्ति देवत्वं नात्र कार्य्या विचारणा ॥
मुण्डपृष्टे पदं न्यस्तं महादेवेन धीमता ॥२८॥

अल्पेन तपसा तत्र महापुण्यमवाप्नुयात् ॥
गयाशीर्षे तु यः पिण्डान्नाम्ना येषां तु निर्वपेत् ॥२९॥

नरकस्था दिवं यान्ति स्वर्गस्था मोक्षमाप्नुयुः ॥
पञ्चमेऽह्नि गंदालोले स्नात्वा वटतले ततः ॥३०॥

पिण्डान्दद्यात्पितॄणां च सकलं तारयेत्कुलम् ॥
वटमूलं समासाद्य शाकेनोष्णोदकेन वा ॥३१॥

एकस्मिन् भोजिते विप्र कोटिर्भवति भोजिताः ॥
कृते श्राद्धेऽक्षयवटे दृष्ट्वा च प्रपितामहम् ॥३२॥

अक्षयान्लभते लोकान्कुलानामुद्धरेच्छतम् ॥
एष्टव्या बहवः पुत्त्रा यद्येकोऽपि गयां व्रजेत् ॥३३॥

यजेत वाश्वमेधेन नीलं वा वृषमुत्सृजेत् ॥
प्रेतः कश्चित्समुद्दिश्य वणिजं कञ्चिदब्रवीत् ॥३४॥

मम नाम्ना गयाशीर्षे पिण्डनिर्वपणं कुरु ॥
प्रेतभावाद्विमुक्तः स्यांस्वर्गदो दातुरेव च ॥३५॥

श्रुत्वा वणिग्गयाशीर्ष प्रेतराजाय पिण्डकम् ॥
प्रददावनुजैः सार्द्धं स्वपितृभ्यस्ततो ददौ ॥३६॥

सर्वे मुक्ता विशालोऽपि सपुत्रोऽभुच्च पिंडदः ॥
विशालायां विशालोऽभूद्राजपुत्रोब्रवीद्द्विजान् ॥३७॥

कथं पुत्रादयः स्युर्मे विप्राश्चोतुर्विशालकम् ॥
गयायां पिण्डदानेन तव सर्वं भविष्यति ॥३८॥

विशालोऽथ गयाशीर्ष पिण्डदोऽभूच्च पुत्रवान् ॥
दृष्ट्वाकाशे सितं रक्तं कृष्णं पुरुषमब्रवीत् ॥३९॥

के यूयं तेषु चैवैकः सितः प्रोचे विशालकम् ॥
अहं सितस्ते जनक इन्द्रलोकं गतः शुभम् ॥४०॥

मम पुत्र पिता रक्तो ब्रह्महा पापकृत्परम् ॥
अयं पितामहः कृष्ण ऋषयोऽनेन घातिताः ॥४१॥

अवीचिं नरकं प्राप्तौ मुक्तौ जातौ च पिण्डदः ॥
मुक्तीकृतास्ततः सर्वे व्रजामः स्वर्गमुत्तमम् ॥४२॥

कृतकृत्यो विशालोऽपि राज्यं कृत्वा दिवं ययौ ॥
येऽस्मत्कुले तु पितरो लुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥४३॥

ये चाप्यकृतचूडास्तु ये च गर्भाद्विनिस्सृताः ॥
येषां दाहो न क्रियाच येऽग्निदग्धास्तथापरे ॥४४॥

भूमौ दत्तेन तृप्यन्तु तृप्ता यान्तु परां गतिम् ॥
पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः ॥४५॥

माता पितामही चैव तथैव प्रपितामही ॥
तथा मातामहश्चैव प्रमातामह एव च ॥४६॥

वृद्धप्रमातामहश्च तथा मातामही परम् ॥
प्रमातामही तथा वृद्धप्रमातामहीति वै ॥४७॥

अन्येषां चैव पिंडोऽयमक्षय्यमुपतिष्ठताम् ॥४८॥
इति श्रागारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे गयामाहात्म्यं नाम चतुरशीतितमोऽध्यायः ॥८४॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:53:03.8170000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

चरफडाट

  • caraphaḍa, caraphaḍaṇē, ñcaraphaḍāṭa See चडफड &c. 
  • चडफड इ० पहा . 
RANDOM WORD

Did you know?

दीप किंवा दिवा लावण्याचे कांही शास्त्र आहे काय?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Status

  • Meanings in Dictionary: 717,108
  • Total Pages: 47,439
  • Dictionaries: 46
  • Hindi Pages: 4,555
  • Words in Dictionary: 326,018
  • Marathi Pages: 28,417
  • Tags: 2,707
  • English Pages: 234
  • Sanskrit Pages: 14,232
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.