TransLiteral Foundation
संस्कृत सूची|संस्कृत साहित्य|पुराण|गरूडपुराणम्|आचारकाण्डः|
अध्यायः ८७

आचारकाण्डः - अध्यायः ८७

विष्णू पुराणाचा एक भाग असलेल्या गरूड पुराणात मृत्यूनंतरच्या स्थितीबद्दलची चर्चा आहे, शिवाय श्रद्धाळू हिंदू धर्मीयांमध्ये मृत्यूनंतर जी विविध क्रिया कर्मे केली जातात, त्याला गरूडपुराणाची पार्श्वभूमी आहे.


अध्यायः ८७
 ॥हरिरुवाच ॥
चतुर्दशमनून्वक्ष्ये तत्सुताश्च शुकादिकान् ॥
मनुः स्वायम्भुवः पूर्वमग्निघ्राद्याश्च तत्सुताः ॥१॥

मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥
वसिष्ठश्च महातेजा ऋषयः सप्तकीर्त्तिताः ॥२॥

जयाख्याशाचमिताख्याश्च शुक्रा यामास्तथैव च ॥
गणा द्वादशकाश्चैति चत्वारः सोमपायिनः ॥३॥

विश्वभुग्वामदेवेन्द्रो बाष्कलिस्तदरिर्ह्यभूत् ॥
स हतो विष्णुना दैत्यश्चक्रेण सुमहात्मना ॥४॥

मनुः स्वारोचिषश्चाथ तत्पुत्रो मण्डलेश्वरः ॥
चैत्रको विनतश्चैव कर्णान्तो विद्युतो रविः ॥५॥

बृहद्गुणो नभश्चैव महाबलपराक्रमः ॥
ऊर्ज स्तम्बस्तथा प्राण ऋषभो निश्चल (र) स्तथा ॥६॥

दत्तो (म्भो) लिश्चावरीवांश्च ऋष्यः सप्तकीर्त्तिताः ॥
तुषिता द्वादश प्रोक्तास्तथा पारावताश्च ये ॥७॥

इन्द्रो विपश्चिद्देवानां तद्रिपुः पुरुकृत्सरः ॥
जघान हस्तिरूपेण भगवान्मधुसूदनः ॥८॥

औत्तमस्य मनोः पुत्रा आजश्च परशुस्तथा ॥
विनीतश्च सुकेतुश्च सुमित्रः सुबलः शुचिः ॥९॥

देवो देवावृधो रुद्र ! महोत्साहोजितस्तथा ॥
रथौजा ऊर्द्ध्वबाहुश्च शरणश्चानघो मुनिः ॥१०॥

सुतपाः शङ्कुरित्येते ऋषयः सप्त कीर्त्तिताः ॥
वशवर्त्तिस्वधामानः शिवाः सत्याः प्रतर्दनाः ॥११॥

पञ्च देवगणाः प्रोक्ता सर्वे द्वादशकास्तु ते ॥
इन्द्रः स्वशान्तिस्तच्छुक्रः प्रलम्बो नाम दानवः ॥१२॥

मत्स्यरूपी हरिर्विष्णुस्तं जघान च दानवम् ॥
तामसस्य मनोः पुत्रा जानुजङ्घोऽथ निर्भयः ॥१३॥

नवख्यातिर्नयश्चैव प्रियभृत्यो विविक्षिपः ॥
हवुष्कधिः प्रस्तलाक्षः कृबन्धुः कृतस्तथा ॥१४॥

ज्योतिर्धामा पृथुः (धृष्ट) काव्यश्चैत्रश्चेताग्निहेमकाः (कौ) ॥
मुनयः कीर्त्तिताः सप्त सुरागाः सुधियस्तथा ॥१५॥

हरयो देवतानां च चत्वारः पञ्च (सप्त) विंशकाः ॥
गणा इन्द्रः शिविस्तस्य शत्रुर्भोमरथाः स्मृताः ॥१६॥

हरिणा कूर्मरूपेण हतो भीमरथोऽसुरः ॥
रैवतस्य मनोः पुत्रो महा प्राणश्च साधकः ॥१७॥

वन (ल) बन्धुर्निरमित्रः प्रत्यङ्गः परहा शुचिः ॥
दृढव्रतः केतुश्रृङ्गं ऋषयस्तस्य वर्ण्यते ॥१८॥

वेदश्रीर्वेदबाहुश्च ऊर्द्ध्वबाहुस्तथैव च ॥
हिरण्यरोमा पर्जन्यः सत्यनेत्रः (नामा) स्वधाम च ॥१९॥

अभूतरजसश्चैव तथा देवाश्वमेधसः ॥
वैकुण्ठ (ण्ठाः श्चामृत (ता) श्चैव चत्वारो देवतागणाः ॥२०॥

गणे चतुर्दश सुरा विभुरिन्द्रः प्रतापवान् ॥
शान्तः शत्रुर्हतो दैत्यो हंसरूपेण विष्णुना ॥२१॥

चाक्षुषस्य मनोः पुत्रा उरुः पुरुर्महाबलः ॥
शतद्युम्नस्तपस्वी च सत्यबाहुः(क्यो) कृतिस्तथा ॥२२॥

अग्निष्णुरतिरात्रश्च सुद्युम्नश्च तथा नरः ॥
हविष्मानुत्तमः श्रीमान्स्व (सु) धामा विरजस्तथा ॥२३॥

अभिमानः सहिष्णुश्च मधुश्रीऋर्षयः स्मृताः ॥
आर्य्याः प्रसूता भाव्याश्च लेखाश्च पृथुकास्तथा ॥२४॥

अष्टकस्य गणाः पञ्च तथा प्रोक्ता दिवौकसाम् ॥
इन्द्रो मनोजवः शत्रुर्महाकालो महाभुजः ॥२५॥

अश्वरूपेण स हतो हरिणा लोकधारिणा ॥
मनोर्वैवस्वतस्येते पुत्रा विष्णुपरायणाः ॥२६॥

इक्ष्वाकुरथ नाभागो धृष्टः शर्यातिरेव च ॥
नरिष्यन्तस्तथा पांशुर्नभो नेदिष्ठ एव च ॥२७॥

करूषश्च पृषध्रश्च सुद्युम्नश्च मनोः सुताः ॥
अत्रिर्वसिष्ठो भगवाञ्जमदग्निश्च कश्यपः ॥२८॥

गौतमश्च भरद्वाजो विशामित्रोऽथ सप्तमः ॥
तथा ह्येकोनपञ्चाशन्मरुतः परिकीर्त्तिताः ॥२९॥

आदित्या वसवः साध्यागणा द्वादशकास्रयः ॥
एकादशा तथा रुद्रा वसवोऽष्टौ प्रकीर्त्तिताः ॥३०॥

द्वावश्विनौ विनिर्दिष्टौ विश्वेदेवास्तथा दशा ॥
दशौवाङ्गिरसो देवा नव देवगणास्तथा ॥३१॥

तेजस्वी नाम वै शक्रो हिरण्याक्षो रिपुः स्मृतः ॥
हतो वराहरूपेण हरिण्याख्योऽथ विष्णुना ॥३२॥

वक्ष्ये मनोर्भविष्यस्य सावर्ण्याख्यस्य वै सुतान् ॥
विजयश्चार्ववीरश्च निर्मोहः सत्यवाक्कृतिः ॥३३॥

वरिष्ठश्च गरिष्ठश्च वाचः सङ्गतिरेव च ॥
अश्वत्थामा कृपो व्यासो गालवो दीप्तिमानथ ॥३४॥

ऋष्यश्रृङ्गस्तथा राम ऋषयः सप्त कीर्त्तिताः ॥
सुतपा अमृताभाश्च मुख्याश्चापि तथा सुराः ॥३५॥

तेषां गणस्तु देवाना मेकैको विंशकः स्मृतः ॥
विरोचनसुतस्तेषां बलिरिन्द्रो भविष्यति ॥३६॥

दत्त्वेमां याचमानाय विष्णवे यः पदत्रयम् ॥
ऋद्धिमिन्द्रपदं हित्वा ततः सिद्धिमवाप्स्यति ॥३७॥

वारुणेर्दक्षसावर्णेर्नवमस्य सुताञ्छृणु ॥
धृतिकेतुर्दोप्तिकेतुः पञ्चहस्तो निरामयः ॥
पृथुश्रवा बृहदूद्युम्न ऋचीको बृहतो गुणः ॥३८॥

मेधातिथिर्द्युतिश्चैव सबलो वसुरेव च ॥
ज्योतिष्मान्हव्यकव्यौ च ऋषयो विभुरीश्वरः ॥३९॥

परो मरीचिर्गर्भश्च स्व (सु) धर्माणश्च ते त्रयः ॥
देशशत्रु) कालकाक्षस्तद्धन्ता पद्मनाभकः ॥४०॥

(भविष्यन्ति तदा देवा एकैको द्वादशो गणः ॥
तेषामिन्द्रो महावीर्यो भविष्यत्यद्भुतो हर ॥ )
धर्मपुत्रस्य पुत्रांस्तु दशमस्य मनोः श्रृणु ॥
सुक्षेत्रश्चोत्तमौजाश्च भूरिश्रेण्यश्च वीर्य्यवान् ॥४१॥

शतानीको निरमित्रो वृषसेनो जयद्रथः ॥
भूरिद्युम्नः सुवर्चाश्च शान्तिरिन्द्रः प्रतापवान् ॥४२॥

अयो (पो) मूर्त्तिर्हविष्मांश्च सुकृतिश्चाव्ययस्तथा ॥
नाभागोऽप्रतिमौजाश्च सौरभ ऋषयस्तथा ॥४३॥

प्राणाख्याः शतसंख्यास्तु देवतानां गणस्तदा ॥
तेषामिन्द्रश्च भविता शान्तिर्नाम महाबलः ॥
बलिः शत्रुस्तं हरिश्च गदया घातयिष्यति ॥४४॥

रुद्र पुत्रस्य ते पुत्रान्वक्ष्याम्येकादशस्य तु ॥
सर्वत्रगः सुशर्मा च देवानीकः पुरुर्गुरुः ॥४५॥

क्षेत्रवर्णो दृढेषुश्च आर्द्रकः पुत्रकस्तथा ॥
हविष्मांश्च हविष्यश्च वरुणो विश्वविस्तरौ ॥४६॥

विष्णुश्चैवाग्नितेजाश्च ऋषयः सप्त कीर्त्तिताः ॥
विहंगमाः कामङ्गमा निर्माणरुचयस्तथा ॥४७॥

एकैकस्त्रिंशकस्तेषां गणश्चैन्द्रश्च वै वृषः ॥
दशग्रीवो रिपुस्तस्य श्रीरूपी घातयिष्यति ॥४८॥

मनोस्तु दक्षपुत्रस्य द्वादशस्यात्मजाञ्छृणु ॥
देववानु पदेवश्च देवश्रेष्ठो विदूरथः ॥४९॥

मित्रवान्मित्रदेवश्च मित्रबिन्दुश्च वीर्य्यवान् ॥
मित्रवाहः प्रवाहश्च दक्षपुत्रमनोः सुताः ॥५०॥

तपस्वी सुतपाश्चैव तपोमूर्त्तिस्तपोरतिः ॥
तपोधृतिर्द्युतिश्चान्यः सप्तमश्च तपोधनाः ॥५१॥

स्वधर्माणः सुतपसो हरितो रोहितास्तथा ॥
सुरारयो गणाश्चैते प्रत्येकं दशको गणः ॥५२॥

ऋतधामा च भद्रे (तत्रे) न्द्रस्तारको नाम तद्रिपुः ॥
हरिर्नपुंसको भूत्वा घातयिष्यति शङ्कर ॥५३॥

त्रयोदशस्य रौच्यस्य मनोः पुत्राम्निबोध मे ॥
चित्रसेनो विचित्रश्च तपोधर्मरतो धृतिः ॥५४॥

सुनेत्रः क्षेत्रवृत्तिश्च सुनयो धर्मपो दृढः ॥
धृतिमानव्ययश्चैव निशारूपो निरुत्सुकः ॥५५॥

निर्मोहस्तत्त्वदर्शो च ऋषयः सप्त कीर्त्तिताः ॥
स्व (सु) रोमाणः स्व (सु) धर्माणः स्व (सु) कर्माणस्तथामराः ॥५६॥

त्रयस्त्रिंशद्विभेदास्ते देवानां तत्र वै गणाः ॥
इन्द्रो दिवस्पतिः शत्रुस्त्विष्टिभो नाम दानवः ॥५७॥

मायूरेण च रूपेण घातयिष्यति माधवः ॥
चतुर्दशस्य भौत्यस्य श्रृणु पुत्रान्मनोर्मम ॥५८॥

उरुर्गभीरो धृष्टश्च तरस्वीग्रा (ग्र) ह एव च ॥
अभिमानि प्रवीरश्च जिष्णुः संक्रन्दनस्तथा ॥
तेजस्वी दुर्लभश्चैव भौत्यस्यैते मनोः सुताः ॥५९॥

अग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च मागधश्च तथा शुचिः ॥
अजितो मुक्तशुक्रौ च ऋषयः सप्त कीर्तिताः ॥६०॥

चाक्षुषाः कर्मनिष्ठाश्च पवित्रा भ्राजिनस्तथा ॥
वचावृथा देवगणाः पञ्च प्रोक्तास्तु सप्तकाः ॥६१॥

शुचिरिन्द्रो महादैत्यो रिपुहन्ता हरिः स्वयम् ॥
एको देवश्चतुर्द्धा तु व्यासरूपेण विष्णुना ॥६२॥

कृतस्ततः पुराणानि विद्याश्चाष्टादशैव तु ॥
अङ्गानि चतुरो वेदा मीमांसा न्यायविस्तरः ॥६३॥

पुराणं धर्मशास्त्रं च आयुर्वेदार्थशास्त्रकम् ॥
धनुर्वेदश्च गान्धर्वो विद्या ह्यष्टादशैव ताः ॥६४॥

इति श्रागारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे मनुतद्वंशनिरूपणं नाम स्पताशीतितमोऽध्यायः ॥८७॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:53:03.9900000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

Cedrus deodara (Roxb.) Loud.

  • देवदार, देवदारु 
  • (deodar) 
RANDOM WORD

Did you know?

महावाक्य पंचीकरण हे पुस्तक कुठे मिळेल ?
Category : Hindu - Philosophy
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Total Pages: 46,537
  • Hindi Pages: 4,555
  • Dictionaries: 44
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Marathi Pages: 27,517
  • Tags: 2,685
  • English Pages: 234
  • Sanskrit Pages: 14,230
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.