TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
संस्कृत सूची|संस्कृत साहित्य|पुराण|श्री नारदीयमहापुराणम् : पूर्वभागः|
एकोनत्रिंशोऽध्यायः

श्री नारदीयमहापुराणम् - एकोनत्रिंशोऽध्यायः

नारदपुराणात शिक्षण, कल्प, व्याकरण, छन्द शास्त्राचे आणि परमेश्वराच्या उपासनेचे विस्तृत वर्णन  आहे.


एकोनत्रिंशोऽध्यायः

सनक उवाच ॥ तिथीनां निर्णयं वक्ष्ये प्रायश्चित्त विधिं तथा ॥ श़ृणुष्व तन्मुनिश्रेष्ठ कर्मसिद्धिर्यतो भवेत् ॥१॥

श्रौंतं स्मार्त्त व्रतं दानं यच्चान्यत्कर्म वैदिकम् ॥ अनिर्णीतासु तिथिषु न किंचित्फलति द्विज ॥२॥

एकादश्यष्टमी षष्ठी पौर्णमासी चतुर्द्दशी ॥ अमावास्या तृतीया च ह्युपवासव्रतादिषु ॥३॥

परविद्धाः प्रशस्ताः स्युर्न ग्राह्याः पूर्वसंयुताः॥ नागविद्धा तु या षष्ठी शिवविद्धा तु सप्तमी ॥४॥

दशम्येकादशीविद्धा नोपोष्याः स्युः कदाचन ॥ दर्शं च पौर्णमासीं च सप्तमीं पितृवासरम् ॥५॥

पूर्वविद्धं प्रकुर्वाणो नरकायोपद्यते ॥ कृष्णपक्षे पूर्वविद्धां सप्तमीं च चतुर्दशीम् ॥६॥

प्रशस्तां केचिदाहुश्च तृतीयां नवमी तथा ॥ व्रतादीनां तु सर्वेषां शुक्लपक्षो विशिष्यते ॥७॥

अपराह्णाच्च पूर्वाह्णं ग्राह्यं श्रेष्ठत्तरं यतः ॥ असंभवे व्रतादीनां यदि पौर्वाह्णिकी तिथिः ॥८॥

मुहूर्तद्वितयं ग्राह्य भगवत्युदिते रवौ ॥ प्रदोषव्यापिनी ग्राह्या तिथिर्नक्तव्रते सदा ॥९॥

उपोषितव्यं नक्षत्रं येनास्तं याति भास्करः ॥ तिथिनक्षत्र संयोगविहितव्रतकर्माणि ॥१०॥

प्रदोषव्यापिनी ग्राह्या त्वन्यथा निष्फलं भवेत् ॥ अर्द्धंरात्रादधो या तु नक्षत्रव्यापिनी तिथिः ॥११॥

सैव ग्राह्या मुनिश्रेष्ठ नक्षत्रविहितव्रते ॥ यद्यर्द्धरात्रयोर्व्याप्तं नक्षत्रं तु दिनद्वये ॥१२॥

तत्पुण्यं तिथिसंयुक्तं नक्षत्रं ग्राह्यमुच्यते ।ं अर्द्धरात्रद्वये स्यातां नक्षत्र च तिथिर्यदि ॥१३॥

क्षये पूर्वा प्रशस्ता स्यादृद्धौ कार्या तथोत्तरा ॥ अर्व्रात्रद्वयव्याप्ता तिथिर्नक्षत्रसंयुता ॥१४॥

ह्रसवृद्धिविशून्याचेद् ग्राह्या पूर्वा तथा परा ॥ ज्येष्ठासंमिश्रित मूलं रोहिणी वह्निसंयुता ॥१५॥

मैत्रेण संयुता ज्येष्ठा संतानादिविनाशिनी ंं ततः स्युस्तिथयः पुण्याः कर्मानुष्ठानतो दिवा ॥१६॥

रात्रिव्रतेषु सर्वेषु रात्रियोगो विशिष्यते ॥ तिथिर्नक्षत्रयोगेन या पुण्या परिकीर्तिता ॥१७॥

तस्यां तु तद्व्रतं कार्यं सैव कार्या विचक्षणैः ॥ उदयव्यापिनी ग्राह्या श्रवणद्वादशी व्रते ॥१८॥

सूर्येन्दुग्रहणे यावत्तावद् ग्राह्या जपादिषु ॥ संक्रांतिषु तु सर्वासु पुण्यकालो निगद्यते ॥१९॥

स्नानदानजपादीनां कुर्वतामक्षय फलम् ॥ तत्र कर्कटको ज्ञेयो दक्षिणायनसंक्रमः॥२०॥

पूर्वतो घटिकास्त्रिंशत्पुण्यकालं विदुर्बुधाः॥ वृषभे वृश्चिके चैव सिंहे कुम्भे तथैव च ॥२१॥

पूर्वमष्टमुहूर्तास्तु ग्राह्याः स्नानजपादिषु ॥ तुलायां चैव मेषे च पूर्वतः परतस्तथा ॥२२॥

ज्ञेया दशैव घटिका दत्त स्याक्षयतावहाः॥ कन्यायां मिथुने चैव मीने धनुषि च द्विज ॥२३॥

घटिकाः षोडश ज्ञेया परतः पुण्यदायिकाः॥ माकरं संक्रमं प्राहु रुत्तरायणसंज्ञकम् ॥२४॥

परास्रिंशच्च घटिकाश्चतवारिंशच्च पूर्ववत् ॥ आदित्यशीतकिरणौ ग्राह्यावस्त्संगतौ यदि ॥२५॥

स्नात्वा भुंजीत विप्रेंद्र परेद्युःशुद्धमंडलम् ॥ दृष्टचंद्रा सिनीवाली नष्टचंद्रा कुहूः स्मृताः ॥२६॥

अमावास्या द्विधा प्रोक्ता विद्वद्भिर्धर्मालिप्सुभिः॥ सिनीवाली द्विजैर्ग्राह्या साग्निकैः श्राद्धकर्मणि ॥२७॥

कहूः स्त्रीभिस्तथा शूद्रैरपि वानग्निकैस्तथा ॥ अपराह्णद्वयव्यापिन्यमावास्यातिथिर्यदि ॥२८॥

क्षये पूर्वा तु कर्त्तव्या वृद्धौ कार्या तथोत्तरा ॥ अमावास्या प्रतीता चेन्मध्याह्रात्परतो यदि ॥२९॥

भूतविद्धेति विख्याता सद्भिः शास्त्रविशारदैः । अत्यंतक्षयपक्षे तु परेद्युर्नापराह्णगा ॥३०॥

तत्र ग्राह्या सिनीवाली सायाह्नव्यापिनी तिथिः ॥ अर्वाचीनक्षये चैव सायाह्नव्यापिनी तथा ॥३१॥

सिनीवाली परा ग्राह्या श्राद्धकर्मणि ॥ अत्यंततिथिवृद्धौ तु भूतवि परित्यजेत् ॥३२॥

ग्राह्या स्यादपराह्णस्था कुहूः पैतृककर्मणि ॥ यथार्वाचीनवृद्धौ तु संत्याज्या भूतसंयुता ॥३३॥

परेद्युर्विबुधश्रेष्ठैः कुहूर्ग्राह्या पराह्णगा ॥ मध्याह्नद्वितये व्याप्ता ह्यमावास्या तिथिर्यदि ॥३४॥

तत्रेच्छया च संग्राह्या पूर्वा वाथ पराथवा ॥ अन्वाधानं प्रवक्ष्यामि संतः संपूर्णपर्वणि ॥३५॥

प्रतिपद्दिवसे कुर्याद्यागं च मुनिसत्तम ॥ पव्रणो यश्चतुर्थांश आद्याः प्रतिपदस्त्रयः ॥३६॥

यागकालःस विज्ञेयः प्रातरुक्तो मनीषिभिः ॥ मध्याह्नद्वितये स्याताममावास्या च पूर्णिमा ॥३७॥

परेद्युरेव विप्रेंद्र सद्यः कालो विधीयते ॥३८॥

पूर्वद्वये परेद्युः स्यात्संगवात्परतो यदि ॥ सद्यः कालः परेद्युः स्याज्ज्ञेयमेवं तिथिक्षये ॥३९॥

सर्वैरेकादशी ग्राह्या दशमीपरिवर्जिता ॥ दशमीसंयुता हंति पुण्यं जन्मत्रयार्जितम् ॥४०॥

एकादशी कलामात्रा द्वादश्यां तु प्रतीयते ॥ द्वादशी च त्रयोदश्यामस्ति चेत्सा परा स्मृता ॥४१॥

संपूर्णैकादशी शुद्धा द्वादश्यां च प्रतीयते ॥ त्रयोदशी च रात्र्यंते तत्र वक्ष्यामि निर्णयम् ॥४२॥

पूर्वा गृहस्थैः सा कार्य्या ह्युत्तरा यतिभिस्तथा ॥ गृहस्थाः सिद्धिमिच्छंति यतो मोक्षं यतीश्वराः ॥४३॥

द्वादश्यां तु कलायां वा यदि लभ्येत पारणा ॥ तदानीं दशमीविद्धाप्युपोष्यैकादशी तिथिः ॥४४॥

शुक्ले वा यदि वा कृष्णे भवेदेकादशीद्वयम् ॥ गृहस्थानां तु पूर्वोक्ता यतीनामुत्तरा स्मृता ॥४५॥

द्वादश्यां विद्यते किंचिद्दशमीसंयुता यदि ॥ दिनक्षये द्वितीयैव सर्वेषां परिकीतिंता ॥४६॥

विद्धाप्येकादशी ग्राह्या परतो द्वादशी न चेत् ॥ अविद्धापि निषिद्धैव परतो द्वादशीदिने द्वादशी यदि ॥४७॥

एकादशी द्वादशी च रात्रिशेषे त्रयोदशी ॥ द्वादशद्वादशीपुण्यं त्रयोदश्यां तु पारणे ॥४८॥
एकादशी कलामात्रा विद्यते द्वादशीदिने ॥ द्वादशी च त्रयो दश्यां नास्ति वा विद्यतेऽथवा ॥४९॥

विद्धाप्येकादशी तत्र पूर्वा स्याद्रुहिणां तदा ॥ यतिभिश्चोतरा ग्राह्या ह्यवीराभिस्तथैव च ॥५०॥

संपूर्णैकादशी शुद्धा द्वादश्यां नास्ति किंचन ॥ द्वादशी च त्रयोदश्यामस्ति तत्र कथं भवेत् ॥५१॥

पूर्वा गृहस्थैः कार्यात्र यतिभिश्चोत्तरा तिथिः ॥ उपोष्यैव द्वितीयेति केचिदाहुश्च भक्तितः ॥५२॥

एकादशी यदा विद्धा द्वादश्यां न प्रतीयते । द्वादशी च त्रयोदश्यामस्ति तत्रैव चापरे ॥५३॥

उपोष्या द्वादशी शुद्धा सर्वैरेव न संशयः ॥ केचिदाहुश्च पूर्वां तु तन्मतं न समंजसम् ॥५४॥

संक्रांतौ रविवारे च पातग्रहणयोस्तथा ॥ पारणं चोपवासं च न कुर्यात्पुत्रवान्गृही ॥५५॥

अर्केऽह्नि पर्वरात्रौ च चतुर्दश्यष्टमी दिवा ॥ एकादश्यामहोरात्रं भुक्त्वा चांद्रायणं चरेत् ॥५६॥

आदित्यग्रहणं प्राप्ते पूर्वयामत्रये तथा ॥ नाद्याद्वै यदि भुंजीत सुरापेन समो भवेत् ॥५७॥

अन्वाधानेष्टिमध्ये तु ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः ॥ प्रायश्चित्तं मुनिश्रेष्ठं कर्त्तव्यं तत्र याज्ञिकैः ॥५८॥

चंद्रोपरागे जुहुयाद्दशमे सोम इत्यृचा ॥ आप्यायस्व ऋचा सोमपास्त इति द्विज ॥५९॥

सूर्योपरागे जुहुयादुदुत्यं जातवेदसम् ॥ आसत्येनोद्वयं चैव त्रयोमंत्रा उदात्दृताः ॥६०॥

एवं तिथिं विनिश्चित्य स्मृतिमार्गेण पंडितः ॥ यः करोति व्रतादीनि तस्य स्यादक्षयं फलम् ॥६१॥

वेदप्रणिहितो धर्मो धर्मैस्तुष्यति केशवः ॥ तस्माद्धर्मपरा यांति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥६२॥

धर्मान्ये कर्त्तुमिच्छंति ते वै कृष्णस्वरूपिणः ॥ तस्मात्तांस्तु भव व्याधिः कदाचिन्नैव बाधते ॥६३॥

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे तिथ्यादिनिर्णयो नाम एकोनत्रिंशोऽध्यायः ॥२९॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2011-06-05T05:44:00.1130000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

सुंदर-सुंदर कृति त्याची सुंदर मूर्ति

  • Beautiful is that beautilul does याचा अनुवाद. ज्याची कृति सुंदर तो खरोखरच सुंदर असला पाहिजे किंवा सुंदर माणसाकडूनच सुंदर कृति होत असते. 
RANDOM WORD

Did you know?

पिंपळाच्या झाडाला फक्त शनिवारीच स्पर्श का करतात?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.