TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|श्रीज्ञानेश्वरांची गाथा|
अभंग ८६१ ते ८८०

अप्रसिद्ध अभंग - अभंग ८६१ ते ८८०

श्रीज्ञानेश्वर महाराजांची गाथा म्हणजे विठ्ठल प्राप्तीचा एक सोपा मार्ग. यात विठ्ठ्लाच्या सगुणनिर्गुण रूपाचे मोहक वर्णन केलेले आहे.


अप्रसिद्ध अभंग

८६१

स्थूलदेह सूक्ष कारण तिसरा देह ।

चौथा महाकारण देह ऐक बापा ॥१॥

औट पीठाचे दरीं कर्पूर वर्णावरी ।

शामाचे अंतरी महाकारण ॥२॥

महाकारणीं आतुला लक्षाचा पुतळा ।

उन्मनी हे कळा दैवी वरी ॥३॥

सहस्त्रदळ तेंच कीं आन नाहीं ऐसें ।

महा तेज वसे ज्याचे आंत ॥४॥

पश्चिम मार्ग तेथुनी ऊर्ध्व उंच गगनी ।

जेथें एक कामिनी एकलीच ॥५॥

मार्ग नहीं तेथ कोणे रीती जावें ।

सुषम्नेवरी वळघावें सामर्थेसी ॥६॥

तेथूनी ऊर्ध्व छिद्र मुंगी नेत्रातुल्य ।

त्यांतून उडणें भले चपलत्त्वेंसी ॥७॥

जडतां वळंघितां बरी नारी आपण एक ।

रनानारी नपुंसक एक रुप ॥८॥

ज्ञानदेव म्हणे जो उडनी जाय तेथ ।

परब्रह्मीचि मात तोचि जाणे ॥९॥

८६२

सहस्त्रदळ ब्रह्मरंध्र एके नेत्री देखे ।

देखणा पारुखे ते ठायीं बा ॥१॥

नादीं नाद भेद भेदुनी अभेद ।

पश्चिम मार्गी आनंद देखुनी राहें ॥२॥

मन पवन निगम आगम सुरेख ।

आधार सहस्त्रदळ देख देहीं नयनीं ॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे डोळां हा प्रणव ।

निवृत्तीनें अनुभव मज दिधला ॥४॥

८६३

सगुण देह बापा निर्गुण माझें शीर ।

हा तो भेदाकार कैशापरी ॥१॥

दैवी आसुरी पूर्व पश्चिम मार्ग किरे ।

शून्यांतील सारे चराचर हें ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे भेद ऐक गुरुपुत्रा ।

नयनीं अर्धमात्रा सर्व जन ॥३॥

८६४

अनुहत ध्वनी वरि चंद्रमा वर्तुळ ।

तेजाचे उमाळे अनंत तेथें ॥१॥

ब्रह्मशिखरीं निराळ्या मार्गावरी ।

अविनाश कर्णकुमारी एकलीच ॥२॥

तेथुनी महाद्वार उन्मनीचें वर्ता ।

त्यावरी चढता रीग नसें ॥३॥

अणुचें जै अग्र ऐसा तेथ मार्ग ।

औटपीठीं सवेग जावें वरी ॥४॥

पंचदेव तेथें एकरुपां देखती ।

औटपीठीं वसती आरुते तेही ।

तयाचेही वर रश्मिअग्रामधुनी ।

शुध्द ब्रह्म निर्वाण असे तेथ ॥६॥

ज्ञानदेव म्हणे ब्रह्मांडींचा अंत ।

नाही ऐसी मात बोलतसे ॥७॥

८६५

आत्माराम देखे सहस्त्रदळावरी ।

उन्मनी हे पाहीं आरुते तेहीं ॥१॥

चक्षुचे अंतरी चक्षु देखे पूर्ण ।

हेचि कीरे खुण तुझें ठायीं ॥२॥

मी ब्रह्म सोई ज्ञानपद तें साजिरें ।

ते ठायीं निर्धारें तुझा तूंचि ॥३॥

बाप रखुमादेवीवरा तुझा तूं आपण ।

सर्व हें चैतन्य तुझे ठायीं ॥४॥

८६६

शून्याचें भुवनी स्वरुप अविनाश ।

प्रणवीं पुरुष दिसतसे ॥१॥

निळा रंग देखें सर्वाचे देखणीं ।

चैतन्य भुवनीं समरस ॥२॥

ज्ञानदेवा ध्यान सच्चिदानंदाचें ।

सर्व ब्रह्म साचे येणें येथें ॥३॥

८६८

सत्त्व रज तम शुध्द सत्त्व चौथा ।

निर्गुणी गुणापरता बाईयानो ॥१॥

स्थूळ देह सूक्ष्म कारणाचे वरी ।

महाकारण सरी चौथा देह ॥२॥

कैवल्य देह तो ज्ञानदेवें पाहिला ।

पहाणें होऊनी ठेला चराचरी ॥३॥

८६९

आत्मा पूर्णपणीं लक्ष सोहं स्मरणीं ।

लक्षासी उन्मनी आणा बारे ॥१॥

नरदेहाचें सार्थक सदगुरुचरणीं ।

महाकारणासरी चौथा देह ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे सदगुरुकृपेचें ।

नित्यानित्य क्रृपें शोध करा ॥३॥

८७०

स्वरुपाचें ध्यानीं निरंजन पाहिलें ।

डोळ्यानें दाविलें चराचर ॥१॥

आतां माझें नयन नयनीं रिघों पाहे ।

नयना नयनीं राहे नयनची ॥२॥

ज्ञानदेवा नयन निवृत्तिने दाविला ।

सर्वा ठायीं झाला डोळा एक ॥३॥

८७१

नयनांतील रुप जो हें देखे पुरुष ।

त्याचे चरणीं वास असे माझा ॥१॥

नयनांतील ज्योती देखे गुह्यभावें ।

त्याचें स्वरुप भावें वंदावें गा ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे नयनांतील शून्य ।

देखे तोची धन्य भाग्यवंत ॥३॥

८७२

डोळा माझा बाप त्रिभुवना परता ।

जो देखे मुक्तता तोचि लाहे ॥१॥

जीव जंतु कृमी मुंगी नेत्रामध्यें ।

वास्तव्य गोविंदे केलें पाहा ॥२॥

ज्ञानदेवाचें बोल उघड निर्मळ ।

जान्हवीचें जळ स्थिर वाहे ॥३॥

८७३

नयनाचे आंगणीं तुर्येचा प्रकाश ।

उन्मनी उल्हास तयावरी ॥१॥

श्वेत शाम कळा प्रकाश आगळा ।

स्वयंज्योति बाळा लक्ष लांवी ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे कैसे हे नयन ।

चैतन्याची शून्य आन नाहीं ॥३॥

८७४

रक्तवर्ण स्थूळ श्वेत हें सूक्ष्म ।

कारण तें श्याम ऐसें देखा ॥१॥

निळावर्ण देह महाकारण साजिरा ।

ज्योतीचा मोहरा अलक्ष लक्ष्मी ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे सर्व हें चैतन्य ।

मन हेंची धन्य धन्याचेनी ॥३॥

८७५

औट पिठावरी निरंतर देश ।

तेथ मी जगदीश असे बाई ॥१॥

त्रिकुटाचा फेरा टाकीला माघारा ।

अर्धमात्रेवरा वरी गेलों ॥२॥

अर्धनारी पुरुष एकरुप दीसे ।

तेची ब्रह्म ऐसें जाण बाई ॥३॥

ज्ञानदेवी शून्य नयनी देखिलें ।

सर्वत्रीं संचलें शून्य एक ॥४॥

८७६

ब्रह्मज्ञानी पुरुष तोचि ओळखावा ।

नयनांजनीं पाहावा ब्रह्मठसा ॥१॥

देखतसे देहीं द्वैत भेदातीत ।

तोची धन्य संत माझे मनीं ॥२॥

त्याचे चरणोदकीं जान्हवी पवित्र ।

सहस्त्रदळावर लक्ष ज्याचें ॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे ऐशा योगीयाला ।

देखतां तयाला नमन माझें ॥४॥

८७७

निशी दिवस दोघे लोपलें तें ठायीं ।

निरंजन ते ठायीं लक्षुनी पाहा ॥१॥

रवी शशी ज्याचें तेजें प्रकाशले ।

नवल म्यां देखिलें एक तेथें ॥२॥

नारी पुरुष दोघे एक रुपें दिसती ।

देखणें पारुखे तया ठायी ॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे शि तेचि शक्ती ।

पाहातां व्यक्तीं व्यक्त नाहीं ॥४॥

८७८

चैतन्य तें दिसें उघडेया डोळां ।

नयनाचा सोहळा निवृत्ति जाणे ॥१॥

मसुरांतील सूक्ष्म अनुभवें दिसे ।

तेथ तेज असे कवण्या रीती ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे ऐसे तेथे तेज ।

असे गुजगुजीत निर्मळ तें ॥३॥

८७९

आकाशाचे ठायीं चंद्र सूर्य तारा ।

सूक्ष्माचा फेरा सर्वा ठायीं ॥१॥

बिंदुस्थान तेथें ब्रह्मरंध्र ज्योती ।

तेथे योगी वसती दिवस रात्र ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे सर्वची हें शून्य ।

वस्तु परी पूर्णं सर्वाठायीं ॥३॥

८८०

अखंड तमासा डोळा देख निका ।

काळा निळा परिवा बाईयानो ॥१॥

सदोदीत नयनीं नयन हारपे ।

निळ्याचे स्वरुपें मनीं वसो ॥२॥

अकरा वेगळें नाहीं बा आणिक ।

माझे नेत्रीं देख शुध्द ज्योती ॥३॥

ज्ञानोबाची वाणी पूर्ण रुपी घ्यावी ।

देहींच पाहावी आत्मज्योती ॥४॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-03-01T04:20:22.9030000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

आळेवणें

  • अ.क्रि. ( गो . ) ( अळणामुळें आमटी ) दाट होणें . [ अळणें ] 
RANDOM WORD

Did you know?

विविध पूजा अथवा होम प्रसंगी स्त्रीने पुरूषाच्या कोणत्या अंगास बसावे आणि हाताला हात कां लावावा?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site