TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|श्रीज्ञानेश्वरांची गाथा|
अभंग ५५६ ते ५६५

मुमुक्षूंस उपदेश - अभंग ५५६ ते ५६५

श्रीज्ञानेश्वर महाराजांची गाथा म्हणजे विठ्ठल प्राप्तीचा एक सोपा मार्ग. यात विठ्ठ्लाच्या सगुणनिर्गुण रूपाचे मोहक वर्णन केलेले आहे.


मुमुक्षूंस उपदेश

५५६

शांतिक्षमादया निवती निर्विग ।

होउनी सर्वांग आत्मभोगी ॥१॥

नाहीं अंतरुप सर्वही चैतन्य ।

चिदानंदघन बिंबलेंसे ॥२॥

मायीकवृत्तीचा झणी धरिसी संग ।

इंद्रियाचा पांग सांडी रया ॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे कल्पना काजळी ।

दिपीं दीपमेळीं पाजळी वो जगीं ॥४॥

५५७

असार घेईजे सार परखुनियां विचार ।

जेणें तुटे येरझार मरणजन्मीं ॥१॥

तें रुपस रुपडे पहा न संपडे ।

ह्रदयीं सांपडे ज्ञान गोष्टी ॥२॥

सांगता अनुमान अद्वैत सार पूर्ण ।

ज्ञानाज्ञानीं सज्ञान विरुळा जाणे ॥३॥

ज्ञानदेव सोपान सांगितलिया संपन्न ।

हरितत्त्व अनुप्रमाण लाधे पूर्वपुण्यें ॥४॥

५५८

निर्मिला म्हणसी परेचा विस्तार ।

तेथें हा विचार वांयावीण ॥१॥

पर नाहीं तेथें अरुतें कैंचे ।

आदिमध्य साचें कळिका हरि ॥२॥

नाहीं त्या सन्मान विकृति उपरमु ।

दिपीं दीप समु शेजबाजे ॥३॥

बापरखुमादेविवरु परेसि परता ।

हा विचारु अरुता

दिसे भान ॥४॥

५५९

सज्ञानीं पाहातां अज्ञान तत्त्वतां ।

अज्ञानीं अमृता सदगुरु जाणे ॥१॥

गुरुगम्य सत्ता शिष्य होय सरता ।

पूर्णी पूर्ण हातां ब्रह्म येत ॥२॥

आदि मध्य घर हरीचा शेजार ।

हरिविण थार नाहीं कोठें ॥३॥

ज्ञानदेवीं चित्त गुरु धर्म वित्त ।

अवघें जीवित हरि केला ॥४॥

५६०

मनाची सृष्टि स्वप्न वर्तवी दृष्टी ।

अळंकारलें उठी गंधर्वनगर ।

तेथेंचिये राणिवेसाठीं कां

भ्रमु धरितासि पोटीं ।

जेथें जेथें पाहातां पाहणें

नुठी तोचि होई ।

म्हणोनि देखणीया जवळीके कीं

दृष्टिविण सुके तैसें स्वानुभवें

स्वानुभव मावळे ज्याच्या ठायीं ।

ते अवस्थेविण दृष्टि गोचर होई

वेगीं तें देखणेंचि दृष्टि विठ्ठल रया ॥१॥

तुझें तूंचि विंदान जाणोनि पाहीं ।

आपेंआपवीण विचारु नाहीं ॥२॥

म्हणौनि एकमेका मज आठवे

आठवेचि विसरोनि फ़ावे ।

पैं देहद्वयभाव विरोनि जाय

तेथें पदत्रयाची मांडणी कीं

तत्त्वत्रयाची वाणि या

पांचांते जेथ न फ़ावे ।

कर्मेद्रिया ज्ञानेंसी ज्ञानेंद्रियें जो

नेमेसी तंव ते विस्मो करुनि

पाहे सुखस्वानुभवादु:ख प्रकाशले

ते सुख केवि फ़ावे ।

याचिया गुणागुण न गुंजिजे ह्र्दयीं

सुखावोनि तेंचि तूं राहे रया ॥३॥

मग आंग शेजबाज कीं हे बाह्येंद्रियांचे

उपभोग मानिसीं साच ।

जरी सोंग स्वप्नींचें असे ऐसें

जाणतां निदसुरा होसी दातारा

या स्वप्नींच्या वोरबारा

बापा वोथरसि कांपा ।

म्हणोनि बापरखुमादेविवरुविठ्ठलु

उघडे डोळांचि निधान देखिजे

तवं मार्ग सोपा ।

म्हणोनि तेथींच्या तेथें पाहतां

याविण नाहीं दुजें ।

वाया खटपट करिसी बापा रया ॥४॥

५६१

शून्याशून्य धार शून्यशेजे हरी ।

शून्यामाजि घरीं बिंबलासे ॥१॥

आधीं आप पाही शून्या शून्य देहीं ।

मज उमजोनी ठायीं घेईजे सुख ॥२॥

शून्य ते कांई शून्याशून्य पुशिलें ।

ह्रदयस्था जालें कोण्या गुणें ॥३॥

बापरखुमादेविवर विठ्ठल अवघा ।

शून्याशून्य वेगा ज्ञानघन ॥४॥

५६२

शांति दिसे ओहं पर दिसे सोहं ।

क्षमा हे कोहं कारुण्य सदां ॥१॥

स्नेहाची दिवाळी फ़ेडूनी काजळी ।

या दीपें वोंवाळी जीवशिवीं ॥२॥

ज्ञेय ज्ञाता ज्ञान दृश्याद्रष्टा दीप्ती ।

रुपीं रुपस्थिति अंकुरलासे ॥३॥

बापरखुमादेवीवर विठ्ठल साच ।

मी माझें आहाच वांयावीण ॥४॥

५६३

साउमा जंव जाये तंव ह्रदयींचा आहे ।

चित्त विकासु पाहे चित्तामाजी ॥१॥

तंव चतुर्भुज हरि ह्रदयमंदिरीं ।

तया नमन करी विज्ञानेसी ॥२॥

शांति धरुनि बाही आपेंआप पाही ।

मननीं निर्वाही न्याहाळिला ॥३॥

ज्ञानदेवा रुप बिंबोनी ।

समीप प्रपंचदु:ख सुख जालें ॥४॥

५६४

औट हात चर्म देह बांदवडी ।

त्रिगुणाची घडी नुगवे रया ॥१॥

सोकरितां धाया काय करिल माया ।

श्रीगुरुच्या थायां विरुळा जाणे ॥२॥

सोहंकारा सोहंकारा हरी पोकारा ।

वायांच मायेचा वारा भरुं नका ॥३॥

सप्तद्वीप पृथ्वी नव खंडें देव ।

स्वर्गभोगभाव राणिव व्यर्थ ॥४॥

ज्ञानदेवीं सार हरिपंथ पार ।

एकतत्त्व उच्चार तिहीं लोकीं ॥५॥

५६५

दीपकेमाजि दीपक दीप्तीसि सतेज ।

बिंबोनिसहज बिंबीं मिळे ॥१॥

बिंब नाहीं पाहासील काई ।

ठायींच्या ठायीं होऊनि राही ॥२॥

सर्वा सर्वरस समरसोनी आहे ।

उभारुनि बाहे वेद सांगे ॥३॥

ज्ञानदेव निजीं निजोनि सहज ।

देहींचा निर्लज्ज रुसला सये ॥४॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-02-28T21:53:11.4470000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

होळी

  • स्त्री. ( क . ) गंज ; रास . गवताच्या दोन होळया . 
  • स्त्री. १ होलिका पहा . २ ( कों .) होळींत , मव्यें पुरावयाचें एरंडाचें , पोफळीचें किंवा केळीचें झाड [ सं . होलिका ] 
  • ०करणें १ होळी पेटविणें . २ ( ल . ) जाळपोळ करणें ; सर्वनाश करणें . अंगाची होळी होणें - राग , ताप इ० नीं अंगाची आग होणें . 
  • ०शिंपणें न. होळीच्या दिवसांत पडणारा लहानसा पाऊस . होळीची कर - स्त्री . होळी जळल्यानंतरचा दुसरा दिवस . होळीची पोळी - स्त्री . १ होळीवर पोळी पहिल्यानें बांधण्याचा , ठेवण्याचा हक्क ; ह बहुधां मुखत्यार पाटलाचा असतो . २ अशा तर्‍हेची पोळी . होळीचे होळकर - पु . अव . १ होळीच्या पुढें खेळ , गडबड , मजा करणारी मंडळी . २ अजागळ व अव्यवस्थित लोक . ३ ( ल . ) सटरफटर छंदी लोक ; नुसते तमाशा बघण्यासाठीं , खेळण्यासाठीं जमलेले लोक . 
More meanings
RANDOM WORD

Did you know?

चातुर्मासाचे महत्व स्पष्ट करावे.
Category : Hindu - Traditions
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.