TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|श्रीज्ञानेश्वरांची गाथा|
अभंग ८४१ ते ८६०

अप्रसिद्ध अभंग - अभंग ८४१ ते ८६०

श्रीज्ञानेश्वर महाराजांची गाथा म्हणजे विठ्ठल प्राप्तीचा एक सोपा मार्ग. यात विठ्ठ्लाच्या सगुणनिर्गुण रूपाचे मोहक वर्णन केलेले आहे.


अप्रसिद्ध अभंग

८४१

दशमद्वार अग्रशून्य सूक्ष्म गगनीं ।

जेथ आसे उन्मनी निखिल रुपे ॥१॥

द्विविध भाग पिंडी द्विविध ब्रह्मांडी ।

या तीं पडीपाडीं ब्रह्मरंध्रीं ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे शून्यांतील रुप ।

अनंत ब्रह्मांणे जेथ आहाती ॥३॥

८४२

जडांतील शुध्दांश कौतुकें रिघाला ।

निवृत्तीने दाविला कृपा करुनी ॥१॥

अनुहात भेद दाविला कृपनें ।

सर्व हें चैतन्य गमलें तेव्हां ॥२॥

ज्ञानदेव नमनीं निवृत्तीचे पदीं ।

आनंद ब्रह्मपदीं एक झाला ॥३॥

८४३

नवा आंत ओवरी औठपिठा जवळी ।

शून्यातीत काळी सुकुमार ॥१॥

अंगुष्ट पर्वार्ध मसुरा मात्र दीर्घ ।

उन्मनीचा मार्ग तेच ठायीं ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे पर्वार्धातील नीर ।

सर्व हें साचार विश्व दिसे ॥३॥

८४४

भ्रुवामध्यें तेज चंद्रसूर्यविरहित ।

आदी मध्य अंत संचलेंसे ॥१॥

तुर्यारुपें ते सुषुम्ना प्रकाशली ।

नवविध अमृतजळीं तया तेजा ॥२॥

ज्ञानदेव वदे अष्टांग योग साध ।

पावाल ब्रह्मपद याचा भेद ॥३॥

८४५

पश्चिम मार्गी खूण बीजें दोन साजिरीं ।

अविनाश ओवरी योगीयांची ॥१॥

त्रिकूट श्रीहाट चंद्रसूर्य जाणा ।

पश्चिम मार्गी खूण याची की रे ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे बीजे दोन बापा ।

पाहें आत्मरुपा तेथे बा रे ॥३॥

८४६

इडा वाम दक्षिणे पिंगला ।

दोहींत या कळा ब्रह्मस्थानीं ॥१॥

प्रणव सैरा बापा धांवे अवघड वाटे ।

रीघा नवपाटे जीव जीवना ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे स्वरुप जो जाणे ।

त्यासी शरण होणें अनन्य भावें ॥३॥

८४७

प्रणवासी रुप नाहीं कांही छाया ।

दशवे द्वारीं मूळमाया असे कीं रे ॥१॥

सहस्त्रद्ळीं वृत्ति लावितां नि:शंक ।

मनासीं भवासी ऐक्यता तेथें ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे या परतें नाहीं ।

बोलण्याची सोयी अनुभव जाणे ॥३॥

८४८

प्रणवच देह देह हा प्रणव ।

कल्पनेचा भाव कल्पूं नये ॥१॥

अंजनाचें सार तेंच देह बा रे ।

आत्मा परिपूर्ण सारे पाहती ज्ञानी ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे प्रणव माझा पिता ।

अक्षर तेच माता याच भेदें ॥३॥

८४९

पश्चिममार्ग बापा प्रणव कीं दे सांग ।

जेथें असे महालिंग तेजोमय ॥१॥

चंद्रांतील जल ते सत्रावी केवळ ।

नादबिंदा कल्होळ गर्भी झाला ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे देह हा दुर्लभ ।

त्रैलोकीं सुलभ भजनाचा ही ॥३॥

८५०

प्रणवाचें आकाश असे सर्वावरी ।

आकाशीं भरोवरी प्रणवाची ॥१॥

प्रणव जें गुह्य ऋषि योगीयांचे ।

सर्वावरिष्टा साचें वेद आज्ञा ॥२॥

एक वेदांत सिध्दांती प्रणव तो तत्त्वता ।

ज्ञानदेव वक्ता सांगतसे ॥३॥

८५१

प्रणवाचें रुप कोणें देहें देखिलें ।

निवृत्तिनें दाविले याच देहीं ॥१॥

सकार हकार तुर्या उन्मनी भेद ।

अभेदुनी भेद केले मज ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे प्रणवाची खोली ।

अक्षरीची बोली देह सार ॥३॥

८५२

अमृताची क्षीर ब्रह्मांडभुवनीं ।

पाहाती त्रिभुवनीं नवल झालें ॥१॥

नाद विंदा भेटी झाली कवण्या रीती ।

शुध्द ब्रह्म ज्योती संचलीसे ॥२॥

प्रकृति पुरुष शिव शक्ती भेद ।

त्याचे शरीरीं द्वंद देह जाणा ॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे पिंडी शोध घ्यावा ।

ब्रह्मांडी पाहावा ब्रह्म ठसा ॥४॥

८५३

प्रणवाची शक्ती शिव प्रणवची ।

क्षर अक्षर साची प्रणव ते ॥१॥

त्रिकूट श्रीहाट गोल्हाट ब्रह्मरंध्र ।

प्रणव निरंतर ऐक्य झाला ॥२॥

ज्ञानदेव आपण प्रणव झाला आधीं ।

ध्याता ब्रह्मपदीं प्रणवची ॥३॥

८५४

स्थावर जंगम प्रणव प्रसवला ।

आत्मा स्वय संचला प्रणवा ठायीं ॥१॥

अवस्था भुक्ती मुक्ती प्रणवची जन्मता ।

अर्धमातृके परता प्रणवची ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे प्रणवाचे ठायीं ।

प्रणवीं प्रणव पाहीं निराळा तो ॥३॥

८५५

शिवशक्तीचा भेद अर्धनारी पुरुष ।

याचा हा सौरस आणा चित्ता ॥१॥

जागृति स्थूळ तुर्या महाकारण ।

हेचि कीर खुण तेझे ठायीं ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे कैसे हें जाणिजे ।

देही नाद गाजे परेवरी ॥३॥

८५६

निळावर्ण ब्रह्मरंध्र येकनिकें ।

पहा माझे सखे भाविक हो ॥१॥

उन्मनि सदैव वसे अक्षय पंथें ।

लाउनियां चित्त तया ठायीं ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे यापरती खूण ।

नाहीं ऐसी आण वाहातसें ॥३॥

८५७

आकाश हें असें माझें शिर बापा ।

कर्ण दिशा चिद्रूपा नाद उठती ॥१॥

आधारापासूनी सहस्त्रदळावरी ।

नि:शब्द निरंतरी नारी एक ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे अनुभव ऐसा जेथें ।

तोचि जीवन्मुक्त संत योगी ॥३॥

८५८

अग्नीचे पोटीं पुरुष उध्दवला अवचट ।

सत्रावी लंपट निशिदिनीं ॥१॥

आधार नाहीं जेथ निराधार वर्तती ।

निराधार न म्हणती आपणा लागीं ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे निवृत्तीने दाविलें ।

या नयनीं पाहिलें अविनाश ॥३॥

८५९

सत्रावीचे गांवी शून्याचा विस्तार ।

प्रणव निराकार सदैव असे ॥१॥

पश्चिम पूर्व असे शुक्ल कृष्ण नारी ।

दैवी आणि आसुरी वेगें शोधा ॥२॥

ज्ञानदेव म्हणे अर्धमात्र कोणती ।

मसुरा मात्रा आहे ती दोन्ही भाव ॥३॥

८६०

सहस्त्रदळ साजिरें नयनाचे शेजारी ।

अर्ध मातृका अंतरी चिन्मय वस्तू ॥१॥

ॐकार नादीं कीं नाद ॐकारीं ।

दैवीं निरंतर प्रणवीं पहा ॥२॥

मकार अर्धमात्रा शून्याचा निश्चय ।

आत्मा एक असे स्वयें रया ॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे कैवल्याचा दाता ।

कोण पत्री हे कविता नाहीं ऐसी ॥४॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-03-01T04:19:13.5730000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

अंगुस्थान

  • न. १ बोटाला सूई टोचूं नये म्हणुन व सुईस मागून नेट मिळावा म्हणुन तर्जनीत घालावयाचें एक धातूचें ( लोंखडी , पितळी ) टोपण . २ अंगठी . ( सं . अंगुली + स्थान किंवा त्राण ; फा . अंगुश्तदान ; अंगुश्तरी = अंगठी ) 
RANDOM WORD

Did you know?

Gotra. Vats & vatsayan are same ?
Category : Hindu - Traditions
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site