TransLiteral Foundation
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|श्रीज्ञानेश्वरांची गाथा|
अभंग ३११ ते ३३०

पांडुरंग प्रसाद - अभंग ३११ ते ३३०

श्रीज्ञानेश्वर महाराजांची गाथा म्हणजे विठ्ठल प्राप्तीचा एक सोपा मार्ग. यात विठ्ठ्लाच्या सगुणनिर्गुण रूपाचे मोहक वर्णन केलेले आहे.


पांडुरंग प्रसाद

३११

हस्ती घोडे हरण सिंहाडे ।

तैसे हें गुजराति लुगडें गे माये ॥१॥

पालव मिरवित जाईन ।

शेला पदरीं धरुनि राहीन ॥२॥

बापरखुमादेविवरु विठ्ठलु सांवळा ।

तेणें मन माजिठा दिल्हा साउला ॥३॥

३१२

एकतत्त्व साधि तंव हारपलों तेथें ।

मज पाहतां येथें मी नाहीं ॥१॥

काय करुं सांगा कैसा हा आकळे ।

एकतत्त्वीं मिळे ह्रदयींगे बाईये ॥२॥

संपादनी नट नटोनियां हरि ।

एकरुपें करि आपण्या ऐसें ॥३॥

ज्ञानदेवींच तत्त्वसार हरी ।

चित्तानु लहरी झेपावली ॥४॥

३१३

आपुलेनि भारें श्रीरंग डोलत गेलें ।

तंव अवचितें पाचारिलें पाठिमोरें ॥१॥

माझें चैतन्य चोरिलें चैतन्य चोरिलें ।

अवघे पारुषलें दीन देहे ॥२॥

बापरखुमादेविवरु दिनानाथ भेटला ।

विठ्ठल विठ्ठल झाला देह माझा ॥३॥

३१४

उन्मनि अवस्था लागली निशाणी ।

तन्मयता ध्यानीं मुनीजनां ॥१॥

मन तेथें नाहीं पहासी तें काई ।

सर्व हरि डोहीं बुडी दे कां ॥२॥

मनाची कल्पना देहाची भावना ।

शून्य ते वासना हरिमाजी ॥३॥

निवृत्ति म्हणे सर्व हरिपीक फ़ळलें ।

ज्ञानासी लाधलें हरि कृपा ॥४॥

३१५

तुजमाजी विरावें तुज गिळूनि राहावें ।

तुझें रुप पाहावें रुपेंविण ॥१॥

तूंतें अवघें गुज म्यां सांगावें ।

वाचेविण बोलावें नि:शब्दाकारें ॥२॥

रखुमादेविवरु वाचे विनविला ।

प्रसन्न जाला ब्रह्म दाउनी ॥३॥

३१६

कमळावरी कमळ ठेवुनी उल्हाटे ।

कमळीं कमळ उफ़राटेंगे माय ॥१॥

वासना निरसिलिये ।

ब्रह्मकमळीं उगवलीयेगे बाईये ॥२॥

कारण कामातें करुनि आपैते ।

महाकारण तें गगना परौतें गे बाईये ॥३॥

बापरखुमादेविवर विठ्ठल तेजसु ।

ब्रह्मकमळीं दाविता प्रकाशुगे बाईये ॥४॥

३१७

निरखित निरखित गेलिये ।

पाहे तंव तन्मय जालिये ॥१॥

उन्मनीं मन निवालें ।

सावळें परब्रह्म भासलें ॥२॥

रुप येवोनियां डोळां बैसलें ।

पाहें तंव परब्रह्म आतलें ॥३॥

बापरखुमादेविवरें विठ्ठलें ।

मुस ओतुनि मेण सांडिलें ॥४॥

३१८

सदैवपण आलें गोपाळातें देखिलें ।

लक्षा एका जोडलें अमित्य गुणीं वो माय ॥१॥

दैन्याचे सांकडीपासूनि वेगळालें ।

पैं जवळी बैसविलें आनंदपदीं वो माय ॥२॥

जागृतिशेवटीं निद्राभुली नुठी ।

म्यां प्रपंचासी मिठी दिधली वो माय ॥३॥

मागुती नको परतणी या शरीरीं उरवणी ।

प्रपंचाची काहाणी निमाली वो माय ॥४॥

सदोदीत भरलें त्या तिहीं गुणां वेगळें ।

तें अगणित वर्षलें प्रेमधारीं वो माय ॥५॥

सबराभरित भरला या देहाभावा वेगळा ।

रखुमादेविवरु जवळी जोडला वो माय ॥६॥

३१९

निरालंब स्तंब घातला निजयोगु ।

साहि वेगळेसि वो माय ॥१॥

आणिकां न कळे तें त्रिगुणां वेगळें ।

तें मज गोवळें दावियलें वो माय ॥२॥

दुर्घट घडतां न वर्णवे योग्यता ।

मज पुढारी वो माय ॥३॥

खुणा जरी बोलों तरी मौन्य पडलें ।

तें परब्रह्मीं उघडलें दिव्यचक्षु वो माय ॥४॥

तो चिदानंदु पुतळा रखुमाई जवळा ।

सोईरा सकळांसहित वो माय ॥५॥

३२०

दिप दिगांतरीं दिपीं पाहातां ।

परेहुनि परता तो देखिला वो माय ॥१॥

पाहीन मी आतां निरंजन स्वरुपता ।

त्यानें मज तत्त्वतां चोजविलें वो माय ॥२॥

देहाचा दिवा उजळुनि ज्ञानज्योति ।

परपुरुषीं निवृत्ति झाली वो माय ॥३॥

कवळुनि भेटी प्राणेंसि देईन मिठी ।

मी नि:शब्देंसी गोष्टी सांगेन वो माय ॥४॥

निजभावें निरोपिला सच्चिदानंदपदीं ।

मग मज परमानंदी गोष्टी

जोडली वो माय ॥५॥

ऐसें मीं अनुसरलें यानें आपंगिलें ।

रखुमादेविवरु विठ्ठलें वो माय ॥६॥

३२१

दीनपण दवडूनि दिनानाथें मेळविलें ।

ते येणें गोपाळें केलें रुप नवल वो माये ॥१॥

पाहातां पारणीं फ़िटली चक्षूंची ।

सर्व आवडीची कोथळी लाधली वो माये ॥२॥

आतां असो हे भरोवरी सांगणें या शरीरीं ।

उगवलें अंतरी दृष्टीचिया वो माय ॥३॥

गुण गिर्‍हाईक जोडला अमोल मोलें घेतला ।

रखुमादेविवर विठ्ठल वो माय ॥४॥

३२२

देहधर्मी काज गुरुराज चित्तीं ।

तरीच या संपत्ती फ़ळद होती ॥१॥

तैसें तुझें ध्यान करितां उध्दट ।

सांपडली वाट वैकुंठीची ॥२॥

ज्ञेय ज्ञाता ज्ञान ध्येय ध्याता हरी ।

समरसें श्रीहरि तत्त्व जाले ॥३॥

पृथ्वी आप तेज गगनाकृति वायो ।

फ़िटला संदेहो ये जन्मींचा ॥४॥

उपदेश द्रष्टा जरि असे श्रेष्ठ ।

तरीच भाग्य विनट विष्णुरुपी ॥५॥

ज्ञानदेवीं सिध्दि साउली श्रीहरी ।

गुरुकृपा करीं कुरवाळिलें ॥६॥

३२३

जन्माचें व्याज आपणचि गिळिलें ।

मुदलाचा ठावो नाहीं ऐसें केलें ॥१॥

रिणाईत नव्हे हा निर्गुणासि समंधु ।

येणें परमबोधु बोधविला ॥२॥

ऐसी आपुली साक्षी कवणें पै द्यावी ।

निवृत्ति म्हणे कांहीं ठायीं न ठेवीची ॥३॥

बापरखुमादेविवरें केला घातासि घातु ।

आपुला लक्षाचा लाभु वरी दिधला ॥४॥

३२४

दुरुनि येक ऋण मागावया आलें ॥

माझें मीं पाहिलें तंव कांही नाहीं ॥१॥

भीतरील माझीं पंचरत्नें नेलीं ।

स्वस्वरुप वाहवलीं मध्य गिळियेलें ॥२॥

निवृत्ति बोधें मी बोधलें ॥

सांगतें वाहवलें सर्वस्वेंसी ॥३॥

ऐसा रखुमादेविवरुविठ्ठलु आपण पुढारला ।

माझा निर्वाळा केला संसारींचा ॥४॥

३२५

सत्राविये कोठडि माजी निक्षेपिलें ।

एकीं केलें धन ते बाविसें नेलें पातेजोनि ॥१॥

आपण नेणतां ऋण घ्यावयासी गेलों ।

तंव तंव सर्वस्वेसी बुडालों परोपरी देखा ॥२॥

मंत्र सांगितला माझ्या कानीं ।

जाणोनि ज्ञानविज्ञानीं वेडावलों ॥३॥

ऐसें रखुमादेविवरा विठ्ठलाच्या बोला ।

पातेजलों सर्वस्वासी ठेलों प्राड.मुख ॥४॥

३२६

चौ तेरा आम्ही चौसष्टीचे भागे सांचिले ।

तें एका ऋणाईतें घेतलें वोळखीविण ॥१॥

आपुलें अकरावें एक सोईरें जाणा ।

तेंहीं पैं तयासि मिळोनि ठेलें ॥२॥

आतां मी चौघांपाशीं जाईन तिहींचि नागविले पाहीं ।

तेथें कांहीं नाहीं ऐसें म्हणितलें ॥३॥

ऐसा देहाचा दिवाळखोर दुसर्‍यासी घेऊनी गेला ।

तेणें मज दाखविला अद्वैत पारु ॥४॥

सहस्त्रापरि कांही धरियेली जरी ।

ज्ञानमूढें तरी कायि जाणती ॥५॥

ऐसा बापरखुमादेविवरु विठ्ठलु मध्यावर्ती भला ।

तेणें उगाणा केला परावृत्त होऊनियां ॥६॥

३२७

चतुर्देहाची भरणी पुरली ।

एकाएकी देखिली निजतनु ॥१॥

त्याचे नांव गोवळु फ़िटला काळ वेळु ।

जाला सकळु सकळांसहित ॥२॥

ऐसा बापरखुमादेविवरु सुंदरु ।

तेणें माझा वेव्हारु खंडियेला ॥३॥

३२८

अकल्पित द्रुम आजि संयोगे घडलें ।

अपार आपणातें विसरलेंगे माय ॥१॥

महुरलें मन माझें मोहरलें ।

भक्तिफ़ळासि कैसें आलेंगे माय ॥२॥

देठींहुनि सुटलें पुढति कैसें जीवनासि आलें ।

बापरखुमादेविवरविठ्ठलें ऐसें केलेंगे माय ॥३॥

३२९

पांचासहित लयातीत जालिये वो ।

प्रेम भक्ती अनुसरलें वो काळ्या रुपासी ॥१॥

ठायींचाची काळा अनादि बहु काळा ।

म्हणोनि वेदा चाळा लाविलागे माये ॥२॥

बापरखुमादेविवरें जन्मावेगळें पै केलें ।

म्हणोनि भाज जाले बाईयेवो ॥३॥

३३०

संसारा तुकलिये वेव्हार मुकलिये ।

घराचारा पारुषलिये काय सांगों ॥१॥

माझें जिणेंचि बुडालें माझें जिणेंचि बुडालें ।

विठ्ठलें कुडें केलें काय सांगों ॥२॥

बापरखुमादेविवर विठ्ठलें ।

सहज मोलेविणें विकत घेतलें ॥३॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-02-25T21:46:10.4770000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

CANDRĀVALOKA(चन्द्रावलोक)

  • A King of Citrakūṭanagara. When once the King in the course of a hunting expedition came to the bank of a river tired and done up he saw there the very beautiful lady, Indīvaraprabhā, daughter of Maharṣi Kaṇva by Menakā. Having fallen in love with each other they went to the āśrama of the maharṣi where, at his instance, Candrāvaloka took the pledge not to kill animals in future, and Kaṇva married his daughter to the King. On their way back to the palace the couple went to sleep on the banks of a pool which belonged to a Brahmarakṣas, who caught hold of them, but released them on condition that they gave him in their stead a brahmin boy aged seven. Thus they returned to Citrakūṭa and told about the incident to minister Sumati. As advised by Sumati an idol in gold equal in size to a brahmin boy aged seven was made and a proclamation was issued that the golden idol would be given to him who, in return, give a brahmin boy seven years old. A brahmin boy was got, and he was given to the Brahmarakṣas. [Kathāsaritsāgara Śaśāṅkavatī Laṁbaka, Taraṅga 27]. 
RANDOM WORD

Did you know?

गणपतीची पूजा आणि व्रत फक्त पुरूषच करतात, मग फक्त स्त्रियांसाठी गणेश व्रत आहे काय?
Category : Hindu - Puja Vidhi
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site