TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|श्रीज्ञानेश्वरांची गाथा|
अभंग ५३ ते ६५

पंढरीमाहात्म्य - अभंग ५३ ते ६५

श्रीज्ञानेश्वर महाराजांची गाथा म्हणजे विठ्ठल प्राप्तीचा एक सोपा मार्ग. यात विठ्ठ्लाच्या सगुणनिर्गुण रूपाचे मोहक वर्णन केलेले आहे.


पंढरीमाहात्म्य

५३.

आनंदाच्या ताटीं अमृताची वाटी । विवेकतारुं घोटी रसनाबळें ॥१॥

तें हें रुपडें रुपस विठ्ठल । पुंडलिकें बहु साल प्रार्थियलें ॥ध्रु०॥

तारावया जन व्हावया पावन । जड मूढ अज्ञान हरीपाठें ॥२॥

कर्म धर्म करितां शिणली येतां जातां । मग पुंडलिकें अनंता प्रर्थियलें ॥३॥

येउनिया श्रीहरी भीमेच्या तीरीं । सुदर्शनावरी पंढरी उभाविली ॥४॥

अमरतरुवर तीर्थ सरोवर । वेणुनादीं श्रीधर खेळताती ॥५॥

बागडे गाती हरि वाकुल्या कुसरी । तेथें पुंडलिक परोपरी स्तवन करी ॥६॥

धन्य पंढरीनगरी फ़ावली चराचरीं । धन्य जो भूमीवरी दृष्टीभरी हरी देखे ॥७॥

ज्ञानदेवा बीज विठ्ठल केशीराज । नव्हे ते नवल चोज प्रत्यक्ष हरी ॥८॥

५४.

अवघाचि संसार सुखाचा करीन । आनंदे भरीन तिन्हीं लोक ॥१॥

जाईन गे माय तया पंढरपुरा । भेटेन माहेरा आपुलिया ॥२॥

सर्व सुकृताचें फ़ळ मी लाहीन । क्षेम मीं देईन पांडुरंगी ॥३॥

बापरखुमादेवीवरु विठ्ठलेंसी भेटी । आपुले संवसाटी करुनि ठेला ॥४॥

५६.

न चलति शब्द खुंटले पै वाद । एक तत्त्व भेद नाहीं रुपा ॥१॥

तें रुप पंढरी भरलें चराचरीं । माझा माजी घरीं बिंबलेंसे ॥२॥

रखुमादेविवरु पुंडलीकवरु । निळियेचा आगरु पंढरीये ॥३॥

५७.

दुजे द्वैत सांडी एक तत्त्व मांडी । अद्वैत ब्रह्मांडीं पै सुकीजे ॥१॥

तें रुप पंढरी पुंडलीका द्वारीं । मुक्ति मार्ग चारी वश्य रया ।

अनंतीं अनंत वोतलें संचीत । वैकुंठ अदभुत उभें असे ॥२॥

ज्ञानदेवीं ध्यान मन मौन चरण । आपणची मग्न तेथें जाले ॥३॥

५८

तत्त्वें तत्त्व धरी कोहंभाव होकारी । सोहं सोहं करी कोण सये ॥१॥

सोकरी पुंडलिकु ज्ञान पुण्यश्लोकु । विठ्ठलु त्रैलोकु उध्दरिले ॥२॥

सखी जाय तेथें भाव बळिवंत । प्रपंच देहांत नाहीं तुज ॥३॥

ज्ञानदेव पुसे निवृत्ति सौरसें । पुंडलिकें कैसें पुण्य केलें ॥४॥

५९

एकी म्हणे भाव धरुं नेदी मौन । तेथींचे वो ज्ञान मज सांगे ॥१॥

एकीनें सांगितलें दुजीनें परिसलें । प्रपंचा पुसलें तेणें रुपें ॥२॥

तें घरटीं कडी सोकरी बागडी । सोहं कथा उघडी पंढरीये ॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे निवृत्तीस मनें । नयनांसी पारणें देखतांची ॥४॥

६०

पंढरीचे वाटे अनंत घडती याग । वैकुंठीचा मार्ग तेणें संगें ॥१॥

जपतप अनुष्ठान क्रिया कर्म धर्म । हें जाणताती वर्म संतजन ॥२॥

भक्तिमार्ग फ़ुकटा आनंदाची पव्हे । लागलीसे सवे पुंडलीका ॥३॥

दिंडी टाळ घोळ गरुडटकियाचे भार । वैष्णवांचे गजर जये नगरीं ॥४॥

तिहीं लोकीं दुर्लभ अमर नेणती । होउनी पुढती सेविती ॥५॥

सनकादिक मुनी ध्यानस्त पै सदा । ब्रह्मादिकां कदा न कळे महिमा ॥६॥

ज्ञानदेव निवृत्ती पुसतसें कोडें । पुंडलिकें केवढें भाग्य केलें ॥७॥

६१

माझे जिवींची आवडी । पंढरपुरा नेईन गुढी ॥१॥

पांडुरंगी मन रंगले । गोविंदाचे गुणीं वेधलें ॥२॥

जागृति स्वप्न सुषुप्ति नाठवे । पाहतां रुप आनंदी आनंद साठवे ॥३॥

बापरखुमादेविवर सगुण निर्गुण । रुप विटेवरी दाविली खुण ॥४॥

६२

कल्पना वृक्षासी देखिलें । चिंतामणीस चिंतिलें ।

कामधेनुसी आपेक्षिलें । जीण्या जिवविलें तेंचि हरिरुप पंढरिये ॥१॥

धन्य कुळ धन्य जन्म । जयासि पंढरीचा नेम ।

चित्तीं अखंड विठ्ठल प्रेम । ते धन्य भक्त भूमंडळी ॥ध्रु०॥

तोचि तीर्थरुप सदा । तया दोष न बाधिती कदां ।

जो रातला परमानंदा । तेथें सर्व सिध्दि वोळंगती ॥२॥

ऐशीं वेदशास्त्रीं पुराणीं । जो रातला नामस्मरणीं ।

धन्य तया तीर्थ पर्वणी । धन्य वाणी तयाची ॥३॥

पंढरीसी कीर्तन करी । पुंडलिकासी नमस्कारी ।

विठ्ठल चरण अंतरी धरी । धन्य जन्म तयाचा ॥४॥

सकळ कुळाचा तारकु । तोचि जाणावा पुण्यश्लोकु ।

पांडुरंगी रंगला निशंकु । धन्य जन्म तयाचा ॥५॥

त्यासी अंतीं वैकुंठप्राप्ती । ऐसें शुकें सांगितलें परीक्षिती ।

जे जे हरिचरणीं भजती । ते ते पावती वैकुंठ ॥६॥

मानें स्फ़ुंदत नाचत रंगणीं । प्रेम विठ्ठल चरणीं । सर्व सुख खाणी ।

बाप रखुमादेवीवर विठ्ठल ॥७॥

६३

वाजतसे बोंब कोण्ही नायकती कानीं । हरि हरि न म्हणती तयांसी थोर जाली हानी ॥१॥

उठा उठा जागा पाठीं भय आलें मोठें । पंढरिवांचुनी दुजा ठाव नाहीं कोठें ॥ध्रु०॥

तापत्रयाग्नीचा लागला वोणवा । कवण रिघे आड कवण करी सावाधावा ॥२॥

देखोनि ऐकोनि एक बहिर अंध जाले । विषयाचे लंपट बांधोनि यमपुरीस नेले ॥३॥

आजा मेला पणजा मेला बाप मसणा नेला । देखत देखत नातु पणतु तोही वेडा जाला ॥४॥

व्याघ्र लासी भूतें हीं लागताती पाठीं । हरिभजन न करितां सगळें घालूं पाहे पोटीं ॥५॥

संतसंग धरा तुम्ही हरिभजन करा । पाठीं लागलासे काळ दांत खातो करकरां ॥६॥

बापरखुमादेविवरा विठ्ठला शरण । भावे न निघतां न चुके जन्ममरण ॥७॥

६४

हें नव्हे आजिकालिचें । युगां अठ्ठाविसांचें ।

मज निर्धारितां साचें ।हा मृत्युलोकुचि नव्हे ॥

हाचि मानिरे निर्ध्दारु । येर सांडिरे विचारु ।

जरी तूं पाहासि परात्परु । तरि तूं जारे पंढरिये ॥१॥

बाप तीर्थ पंढरी । भूवैकुंठ महीवरी ।

भक्त पुंडलिकाचे द्वारीं । कर कटावरी राहिला ॥ध्रु०॥

काशी अयोध्या आवंति कांति । मथुरा माया गोमती ।

ऐशीं तीर्थे इत्यादि आहेति । परि सरी न पवती पांडुरंगी ॥२॥

हाचि मानिपारे विश्वासु । येर सांडिरे हव्यासु ।

जरि तूं पाहासि वैकुंठवासु । तरि तूं जाये पंढरिये ॥३॥

आड वाहे भीमा । तारावया देह आत्मा ।

पैल थडीय परमात्मा । मध्य राहिला पुंडलिकु ॥४॥

या तिहींचें दरुशन । प्राण्या नाहीं जन्ममरण ।

पुनरपि आगमन येथें बोलिलेंचि नाहीं ॥५॥

पंढरपुरी ह्मणिजे भूवैकुंठ । ब्रह्म तंव उभेचि दिसताहे नीट ।

या हरिदासासी वाळुवंट । जागरणासी दीधलें ।

म्हणोनि करा करारे क्षीरापति । नटा नटा कीर्तनवृत्ती ।

ते नर मोक्षातें पावती । ऐसें बोलती सुरनर ॥६॥

हें चोविसा मूर्तींचें उध्दरण । शिवसहस्त्रनामासी गहन ।

हेंचि हरिहराचें चिंतन । विश्ववंद्य हे मूर्तितें ।

तो हा देवादि देव बरवा । पांडुरंग सदाशिवाचा निज ठेवा ।

बापरखुमादेवीवरु पंचविसावा । चोविसा मूर्ति वेगळा ॥७॥

६५

पातेजोनि खेंवासि आणिलें । येणें आपणिया समान मज केलें गे माये ॥१॥

पाहेपां नवल कैसें बितलें । मन उन्मनीं उन्मन ग्रासिलें ॥२॥

पाहेपां येणें रखुमादेविवरा विठ्ठले । पाहेपां राहणें पंढरपुरीं केलें ॥३॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-02-25T03:38:00.8170000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

भलतें ठिकाणीं हगावें, निरपत बसावें

  • भलतीच गोष्ट हातून घडली म्हणजे ती निस्तरावी लागते. त्यापेक्षां आधींच त्या गोष्टीपासून दूर राहावें हें बरें. 
RANDOM WORD

Did you know?

जर सर्व प्राण्य़ांचा आत्मा एकच असेल तर प्राणी पक्ष्यांची भुते होतात काय?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.