TransLiteral Foundation
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|श्रीज्ञानेश्वरांची गाथा|
अभंग ४६२ ते ४६३

गृहादि त्याग्यास उपदेश - अभंग ४६२ ते ४६३

श्रीज्ञानेश्वर महाराजांची गाथा म्हणजे विठ्ठल प्राप्तीचा एक सोपा मार्ग. यात विठ्ठ्लाच्या सगुणनिर्गुण रूपाचे मोहक वर्णन केलेले आहे.


गृहादि त्याग्यास उपदेश

४६२

घरदार वोखटें त्यजूं म्हणसी तरी

शरीरा येवढें जाड ।

मायबाप वोखटी त्यजूं म्हणसी तरी

अहंकार अविद्येचें कोड ॥

बंधु सखे त्यजूं म्हणसी तरी

काम क्रोध मद मत्सर अवघड ।

बहिणी पाठीच्या त्यजूं म्हणसी आशा

तृष्णा माया अवघड रया ॥१॥

त्यजिलें तें काय कासया म्हणिजे

सांग पा मजपांशीं ऐसें ।

जया भेणें तूं जासी वनांतरा

तें तंव तुजचि सरिसें रया ॥२॥

स्त्रीं वोखटी त्यजूं म्हणसी तरी

कल्पने येवढी भोगती ।

पुत्र अपत्य त्यजूं म्हणसी

तरी इंद्रियांसि नाहीं निवृत्ति ।

सकळ गणगोत त्यजूं म्हणसी

तरी हे अष्टधा प्रकृति ।

आवघेंचि त्यजूं पाहे म्हणसी तरी

मना नाहीं निज शांति रया ॥३॥

अवघींचि तुज जवळी दुमदुमित असतां

वरीवरी मुंडिसी कां करिसी विटंबना ।

सहज संतोषें असोनि तैसा जैसा

परि तो सदगुरु पाविजे खुणा ।

आपुले आश्रमीं स्वधर्मीं असतां

सर्वत्र एकुचि जाणा ।

बापरखुमादेविवरुविठ्ठलु इतुकिया

साठीं नेईल वैकुंठभुवना ॥४॥

४६३

प्रपंचाचें जगडवाळ दुस्तर जरी मानिसी ।

त्याग करुनि केउता जासी ।

जें जें त्यागिलें तें तें तुज माजी ।

त्यागिलें तें काय सांग आम्हांसी ।

तुझें तुजचि माजि प्रपंचेंसि तूं सर्वामाजी वर्तसी ।

ऐसें जाणोनिया कां विटंबिसी बापा ।

टाकूनि केउता जासी रया ॥१॥

मनेंसि विचारी निर्धारुनी योग करी ।

तुझें तुजमाजि अरे आतां विचारी बापा ।

अरिमित्रसम होऊनि मनें हें शुध्द होय ।

तेंचि तूं होऊनि राहे जाण बापा ॥२॥

बाह्य त्यागिसि तरी तो त्यागुचि नव्हे

पालटिसी तरी ते विटंबना ।

धरिसी तरीचि तो बंधु मोक्ष

मागता हे जडपणा ।

तरि गेलिया जड तो मोक्षचि नव्हे

साचा चुकलासि उगाणा ।

वृत्तिशून्याकारें अवलोकितां तंव

तेणें नव्हें तुज वस्तुज्ञान ।

ऐसें जाणोनी कां सिणसीरे बापा ।

हेचि धरुनि राहे निज खुण रया ॥३॥

म्हणौनि आतां इतुकें करी ।

साच तें हे धरी तुझें मन होय

तुज अधिकारी ।

तैं सर्वही त्याग तुज

फ़ळती बापा ।

जैं एकचि होऊनि निर्धारी नलगे

सिणणें दंडणे येणेंचि आश्रमभावें

ऐसेंचि मनें निर्धारी ।

बाप रखुमादेविवरुविठ्ठलु

चिंतितां सर्व प्रपंचाची

जाली बोहरी ।

निवृत्तिरायें खुणा दाऊनि सकळा ।

निजीं निजाचे निज निर्धारी रया ॥४॥

४६४

आलियाचा संतोष गेलियाची हानी ।

त्याचा अतिसो वेंचे तयाची काहणी ॥

ऐसे संकल्प नाहीं विकल्प देहीं

वरि वरि मुंडिलिया होय कांही ।

तरि बहुरुप्याच्या ठाई काईं काई

नटु नसे रया ॥१॥

आधीं भीतरी दंडावा पाठी

बाहिजु मुंडावा ।

नाहीं तरी योगभांडिवा कां

करिसी रया ॥ध्रु०॥

मागितलीया भीक जरि होय निर्दोष ।

तरि सणिये रजक काय न मागती ॥

देवपणें फ़ुग धरिसील गाढा ।

तरी वायाविण मूढा सिंतरलासी ॥२॥

थिगळी घालोनि गळां म्हणसी

न भियें कळिकाळा ।

तरि काय कर्मा वेगळा कै

हो पाहासी ॥

योगिया म्हणिजे कैसा भीतरी

काश्मिरी जैसा ।

मीनालिया पदार्थासरिसा

होउनी मिळे ॥३॥

ह्रदयीं नाहीं जालेपण क्रोधें

भवंडिसी लोचन ।

अंगीं भस्मउधळण राख राखेल काई ॥

खर लोळे उकरडां काय परत्रचिया चाडा ।

तैसा मठीं बांधोनि मूढा वर्म चुकलासी ॥४॥

तीर्थव्रत-जपस्नान वाउगें करिसी ध्यान ।

ऐसें करितां आने आन मार्ग चुकलासी ॥

शुध्द करुनियां मन सेवी निवृत्तीचे चरण ।

विठ्ठलविठ्ठल म्हण नाहीं

तरी नाडलासी ॥५॥

४६५

येणेचि आश्रमें नित्यनैमित्यें कर्मे ।

वर्णाश्रमधर्म त्यागून कोठें जासी ।

म्हणोनि येकचि विदारी बापा ।

जेणें सार्थक होय संसारासी ।

विकल्प नको धरुं ।

अंतर धरुनि राहे या सगुणासी रया ॥१॥

आवडी धरुनी गोडी घेई का ध्यानीं ।

परतोन मग योनि नाहीं तूज ॥२॥

सांडी सांडी त्याग नास्तिकाचे

मस्त नलगे करणें अटणें ।

नानाविधि वाउगे जड

कां सिणवणें ।

केंविं मन होय शुध्दी ।

एकलेंचि मन करुनि स्वाधीन ।

सगुणींचि काय सिध्दि नलभे रया ॥३॥

म्हणोनि येकाकारवृत्ति सगुणीं बैसली ।

प्रीतिचि निर्गुणीचि आर्ति जाण संपदा ।

याची सांडि मांडी न करी ।

निरुतें चित्तीं धरी ।

स्वस्वरुपीं असे सदा

बापरखुमदेविवरुविठ्ठलु चिंतितां सुख

सगुणींची जोडे आनंदु रया ॥४॥

४६६

कां सांडिसी गृहाश्रम ।

कां सांडिसी क्रियाकर्म ।

कासया सांडिसीं कुळींचें धर्म ।

आहे तें वर्म वेगळेंची ॥१॥

भस्मउधळण जटाभारु ।

अथवा उदास दिगंबरु ।

न धरि लोकांचा आधारु ।

आहे तो विचारु वेगळाचि ॥२॥

जप तप अनुष्ठान ।

क्रियाकर्म यज्ञ दान ।

कासया इंद्रियां बंधन ।

आहें तें निधान वेगळेंचि ॥३॥

वेदशास्त्र जाणीतलें ।

आगमीं पूर्ण ज्ञान झालें ।

पुराण मात्र धांडोळिलें ।

आहे तें राहिलें वेगळेंचि ॥४॥

शब्दब्रह्में होसि आगळा ।

म्हणसि न भियें कळिकाळा ।

बोधेंविण सुख सोहळा ।

आहे तो जिव्हाळा वेगळाचि ॥५॥

याकारणें श्रीगुरुनाथु ।

जंव मस्तकीं न ठेवि हातु ।

निवृत्तिदास असे विनवितु ।

तंव निवांतु केवि होय ॥६॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-02-28T21:31:14.2730000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

minerogenetic

  • धातुजननीय 
  • = metallogenetic = mineralogenetic 
RANDOM WORD

Did you know?

जुळी मुले झाली असतां शांति करावी काय?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.