TransLiteral Foundation
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|श्रीज्ञानेश्वरांची गाथा|
अभंग १३१ ते १५०

अंबुला - अभंग १३१ ते १५०

श्रीज्ञानेश्वर महाराजांची गाथा म्हणजे विठ्ठल प्राप्तीचा एक सोपा मार्ग. यात विठ्ठ्लाच्या सगुणनिर्गुण रूपाचे मोहक वर्णन केलेले आहे.


अंबुला

१३१

विचारितां देहीं अविचार अंबुला ।

न साहे वो साहिला काय करुं ॥१॥

सखि सांगें गोष्टी चाल कृष्णभेटी ।

आम्ही तुम्हीं शेवटीं वैकुंठीं नांदों ॥२॥

येरि सांगे भावो जावें वो प्रवृत्ती ।

तव वरि गति येता नये ॥३॥

ज्ञानदेवो प्रवृत्ती निघालीया तत्परा ।

हरि आला सत्वरा तया भेटी ॥४॥

१३२

न गमे हा संसारु ह्मणोनि केला भ्रतारु ।

लोक अनाचारु म्हणती मज ॥१॥

चंचळ जालिये म्हणतील मज । कवणा सांगूं ।

जिवीचें गूज ॥२॥

बापरखुमादेविवरा विठ्ठलावांचुनि नेणें ।

सतत राहणें याचे पायीं ॥३॥

१३३

अद्वैत अंबुला परणिला देखा । दुसरा विचार सांडिला ऐका ॥१॥

सांडिला पै घराचारु । दुसरा विचारु नाहीं केला ॥२॥

बापरखुमादेविवरु विठ्ठलेंसी घराचार ।

ठकला व्यवहार बाईयांनो ॥३॥

१३४

अंबुला माहेरीं भोगी धणीवरी ।

मग तया श्रीहरि सांगों गूज ॥१॥

माझें सुख मीच भोगीन ।

क्षेमेंसि निगेन अंगोअंगीं ॥२॥

सांडुनि कुळाचार जालिये निर्लज्ज ।

तुम्ही काय मज शिकवाल ॥३॥

रखुमादेविवरु विठ्ठल मातापिता ।

मी त्याची दुहिता सर्वांगुणीं ॥४॥

१३५

जियेचा अंबुला रुसुनि जाये ।

तयेचें जीवित्व जळोगे माये ॥१॥

आम्हीं रुसों नेणों आम्ही रुसो नेणों ।

अंबुलीया रुसों नेदुगे बाई ॥२॥

ज्याच्यानि अंगें जोडला हा ठावो ।

रखुमादेविवरु नाहो बुझाविला ॥३॥

१३६

अष्टभावें भोगिताम न पुरे धरणी ।

देह उगाणी केली देखा ॥१॥

अंबुला निघाला अंबुल्या गांवा ।

मी वो तया सवा जातु असें ॥

रखुमादेविवरु लागलासे चोरु ।

मार्ग बुडविला घराचारु ॥३॥

१३७

दुरकु अंबुला केलागे बाई ।

ब्रह्मादिकां तो न पडे ठाई ॥१॥

हालों नये चालों नये ।

सैरावरा कांही बोलों नये ॥२॥

अंबुला केला धावे जरि मन ।

बुडती बेताळीस जाती नाक कान ॥३॥

मागील केलें तें अवघें वावो ।

बापरखुमादेविवरु विठ्ठल नाहो ॥४॥

१३८

सुची अंबुला ज्ञान घराचारु ।

भक्ति ये साकारु आवडली ॥१॥

काय सांगु माये निर्गुण अंबुला ।

शून्यीं मिळाला नाहीं ठाई ॥२॥

रखुमादेविवरु साकार अंबुला ।

मज पूर्ण बाईयांनो ॥३॥

१३९

अंबुला विकून घेतली वस्तु ।

घराचार समस्तु बुडविला ॥१॥

उठोनि गेलिये अज्ञान म्हणाल ।

म्यां तंव कैवल्य जोडियेलें ॥२॥

अंबुला सांडूनि परावा केला ।

संसार सांडिला काय सांगों ॥३॥

रखुमादेविवरें मज पर्णुनि नेलें ।

सुखचि दिधलें काय सांगों ॥४॥

१४०

सगुण अंबुला निर्गुण पैं झाला ।

घराचार समस्त बुडविला ॥१॥

आशा हे सासु असतां बुडविली ।

शांति माऊली भेटों आली ॥२॥

रखुमादेविवर विठ्ठलेंसि चाड ।

अद्वैतेंसि माळ घेऊनि ठेलें ॥३॥

१४१

अंबुला होता तो लेंकरु जाला ।

घराचार बुडाला बाईंयांनो ॥१॥

झणी अकुळी म्हणाल उणें ।

तुम्ही जाणते जाणा परमार्थ खुणें ॥२॥

रखुमादेविवरें विठ्ठलें भोगिलिये ।

लंपट जाहालिये सहजानंदीं ॥३॥

१४२

स्वरुपाचेनि भानें बिंब हें ग्रासिलें ।

परि खुण न बोले काय करुं ॥

रुपाचा दर्पण रुपेंविण पाहिला ॥

द्रष्टाहि निमाला नवल कायी ॥१॥

जिकडे जाय तिकडे दर्शन सांगाती ॥

उदो ना अस्तु हे नाहीं द्वैतस्थिति ॥२॥

पूर्वबिंब शून्य हे शब्दचि निमाले ॥

अनाम्याचे नि भले होतें सुखें ॥

त्यासी रुप नांव ठाव संकल्पे आणिला ।

अरुपाच्या बोला नाम ठेला ॥३॥

बापरखुमादेविवरु विठ्ठलुचि एक ॥

भोगी समसुख ऐक्यपणें ॥

अदृश्य अंबुला जागताम निविजे ॥

परि सेज स्वभावीं दुजें नाहीं रया ॥४॥

१४३

सुखाचा निधि सुखसागर जोडला ।

म्हणौनि काळा दादुला मज पाचारिगे माये ॥१॥

प्रेम नव्हाळी मज झाली दिवाळी ।

काळे वनमाळी आले घरागे माये ॥२॥

बापरखुमादेविवरु पुरोनि उरला ।

सबाह्यजु भरला माझे ह्रदयीगे माये ॥३॥

१४४

वर्‍हाड न होतां होतें खेळेमेळे ।

लग्न लागलें कवणें दृष्ट वेळे ॥

तेथुनि अंबुला चालवितो मातें ।

कैसेनि येथें निस्तरावें ॥१॥

मौनेंचि घरवात करावियाची ।

चाड नाहीं मज या जिवाचीगे माये ॥२॥

आया बायांनो ऐका वो न्यावो ।

येकांतीं सदा वसताहे नाहो ।

अंगभोग नाहीं ऐसा दुरावो ।

गुरुवार होतसे हाचि नवलावो ॥३॥

एखादे वेळे मजचि मरितोसी ।

लाजा मी सांगो कोण्हापासी ॥

राग आलिया आवघेया ग्रासी ।

ऐसी अति प्रीति आम्हां दोघांसी ॥४॥

म्हातारा आमुला काय माये ।

रुप ना वर्ण हात ना पाये ॥

तरुणि आपुलें मी रुप न साहे ।

क्षणभरि या वेगळी न राहे ॥५॥

पिसुणा देखतां बुझाविलें माये ।

बुझवणी माझी शब्द न साहे ॥

बापरखुमादेविवरु विठ्ठल पाहे ।

पाहाते पाहाणें जालेंगे माये ॥६॥

१४५

द्वैताद्वैत विरहित गौळणी ॥

अमृत दुडिया भारोनियां सांजवनींगे माये ॥

अभिन्नव करुनि श्रृंगारु माथाम गोरसाचा भारु ।

अजि निघाल्या विकरा करुं मथुरे हाटा ॥

प्रेम उचंबळलें चित्तीं हांसे चाले हंसगति ।

पुढें सखिया खेळती जिवीं जिवलगा ॥

दृष्टीं फ़िटला संदेहो लागे कांबळीचा सोवो ।

तंव माझरी कृष्णदेवो स्वरुपीं दिसे ॥१॥

नवलावगे नवलावगे देखियेला ॥२॥

दृष्टीं देखिला लोचनीं लाजिलीये विरोनि ।

मागति खुंटलिसे मनीं पांगुळलें ॥

सरलें नेत्रांचे देखणे श्रुतिश्रवण ऐकणें ।

चित्त चोरियलें कान्होनें चैतन्यींवो ॥

निमिषें खुणाविलें सहजें तव घडलें सहज ।

बिंबीं बिंबतसे निज हे जीव हाचि जाला ॥

आतां नाहीं मज जरी हा तंव बाहेरु भीतरी ।

अवघीं अंतरलीं दुरी गेलें मनुष्यपण ॥३॥

याचिये वो भेटी पडीली संसारासी तुटी ।

शब्द मावळला गोष्टी तो मी काय सांगों ॥

ऐसा कैसा हा दानी करुं नेदितां बोहणी ।

सुखासाठीं सांवजणी केलें रुपातीत ॥

आजि करुनी विकरा रिघु नुपुरे जाव्या घरां ।

नुरे कल्पनेसी थारा । सरले लिंग देह ॥

मी तंव वेंधलिये यासी सवेंचि जालिये

तत्वमसि गुज लपवावें मानसीं तुम्ही सखीयांनो ॥४॥

याचिया लागल्या अभ्यासें गेलें मीपणाचें पिसें ।

केलें आपलिया ऐसें इंद्रियासहित ॥

पूर्ण चैतन्य भोगीलें हें तंव दुजें निमालें ।

देहीं अखंडित ठेलें होतें जैसें तैसें ॥

आलिंगुनिया अंतरीं रिगु नुपुरे बाहेरी ।

निर्विकाराच्या शेजारी प्रेम दुणावत ॥

बापरखुमादेविवरु विठ्ठलेसी भेटी ।

आजि संसारा संसटी घेऊनि गेला ॥५॥

१४६

कासयाची चाड मज नाहीं वो साजणी ।

एकल्या निर्गुणीं वेधियेलें वो माये ॥१॥

पवन वेगाचिनि अंतरले तुम्हासी ।

आतां मागुती वो कैसी परतेन वो माये ॥२॥

ध्यान धारणा तनु मनु करणें ।

ठेवियेलें ठेवणें गोपाळ चरणीं वो माये ॥३॥

ऐसे भुलवणीं भुलविलें नयनीं ।

रखुमादेविवरें चिंतनीं वो माये ॥४॥

१४७

अष्टदळ पाहे पद्म नेत्र दाहे ।

सोहं मंत्र कोहं ठाकी दुरी ॥१॥

आडवीं आडव पारुचा बरब ।

सखिये तो राव रामराणा ॥२॥

उपरती साधि प्रपंची अवघी ।

गुणें गुण उद्वोधी शेजे सये ॥३॥

ज्ञानदेवी लपे विज्ञान हारपे ।

कायम मापें न बाधिती ॥४॥

१४८

सम्यक करी शांति बैसे एके पातीं ।

क्षेमेसि निवृत्ति वाड करी ॥१॥

ऐसा हा उपदेश सखी सांगे जीवास ।

झणी कासावीस होसी बाई ॥२॥

सज्ञानी विज्ञान त्रिज्ञानीं नारायण ।

अन्ययीं शोधून पाहे लक्षीं ॥३॥

ज्ञानदेवीं शिवा उन्मनि रिघावा ।

हरीचा विसावा सर्वांघटीं ॥४॥

१४९

येरी म्हणे भेद सृष्टी दाविती शब्द ।

तत्त्वीं तत्त्व बोध कोठें गेले ॥१॥

सखी म्हणे बाई आकाराची सोय ।

तुज मज काय इयें देहीं ॥२॥

चपळता सांगो उष्णता घोटी ।

घोटुनियां होणें समब्रह्मीं ॥३॥

ज्ञानदेवीं तट भाग्य जैं उत्कट ।

तैं हें वाक्पट पडती दृष्टी ॥४॥

१५०

सखी सांगे सार शाति क्षमा दया ।

प्रपंच विलया बरळ पोशी ॥१॥

सखी म्हणे एका दुजी म्हणे अन का ।

अनेक सिंम्यका गुरुगम्य ॥२॥

सावध निबंध आध्याचा उकला ।

रसनेचा पालव रसना तोयें ॥३॥

ज्ञानदेव सांगे रखुमादेवी जप ।

अगम्य संकल्प एक दिसे ॥४॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-02-25T10:02:09.0800000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

ammeter

  • पु. Elec. (an instrument for measuring electric current in amperes) ऍम्पिअरमापी 
  • पु. ऍमीटर 
  • hot wire ammeter उष्ण तार ऍम्पिअरमापी, उष्ण तार ऍमीटर 
  • moving coil ammeter चल कुंडल ऍम्पिअरमापी, चल कुंडल ऍमीटर 
More meanings
RANDOM WORD

Did you know?

Navchandi Paath explain why it should be done?
Category : Hindu - Puja Vidhi
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site