TransLiteral Foundation
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|श्रीज्ञानेश्वरांची गाथा|
अभंग ५२६ ते ५३५

जनांस उपदेश - अभंग ५२६ ते ५३५

श्रीज्ञानेश्वर महाराजांची गाथा म्हणजे विठ्ठल प्राप्तीचा एक सोपा मार्ग. यात विठ्ठ्लाच्या सगुणनिर्गुण रूपाचे मोहक वर्णन केलेले आहे.


जनांस उपदेश

५२६

संसारा येऊनी लागले फ़ांसे ।

गुंतला आशा मायामोहें ॥१॥

न खंडे न तुटे कर्माची बेडी ।

अनुभवेंविण तोडी तो योगिया ॥२॥

कर्माची सांखळी पडली असे पायीं ।

गुरुमुखें खुणें उगउ पाहीं ॥३॥

ज्ञानदेवो म्हणे तुझे कृपेवीण

न तुटे फ़ांसा ।

निवृत्तीनें कैसा उगविला ॥४॥

५२७

द्वीपोद्वीपींचे पक्षी मेरुतळवटीं उतरले ।

रत्न म्हणोनी त्या स्फ़टिका झेपावले ॥१॥

राजहंस ते भ्रमलें हो पाषाण चुंबिती ।

आडकलिया चाचू

मग मागिल आठविती ॥२॥

एक श्रीकृष्ण तें विसरलें ऐसें

ज्ञानदेव बोलें ।

मूर्खेसी संगती करितां

शाहणे सिंतरलें ॥३॥

५२८

संसारयात्रा भरली थोर ।

अहंभावे चळे हाट बाजार ।

कामक्रोध विवेक मद मत्सर ।

धर्म लोपे अधर्मे वेव्हार ॥१॥

यात्रा भरली जरिं देविं विन्मुख प्राणी ।

विषयाची भ्रांतिं आडरे ॥२॥

एकीं मीपणाच्या मांडिल्या मोटा ।

अहंभावाच्या गोणिया सांडिल्या चोहाटा ।

एकीं गाढवावरी भरली प्रतिष्ठा ।

तर्‍हि तृप्ती नव्हे दुर्भरा पोटा ॥३॥

एक पंडितपण मिरविती श्रेष्ठ ।

एक ज्ञान विकुनि भरिती पोट ।

हिंसेलागी वेद करिताती पाठ ।

चौर्‍यांशीं जिवांभोंवतसे आट ॥४॥

अज्ञानभ्रांतीचीं भरलीं पोतीं ।

सुवस्तु सांडूनि कुवस्तु घेती ।

सुखाचेनि चाडे सुखाचि प्रीती ।

अमृत सांडुनि विष सेविती ॥५॥

शांति क्षमा दया न धरवे चित्तीं ।

विषयावरी थोर वाढविली भक्ति ।

जवळी देवो आणि दाही दिशा धावती ।

स्वधर्म सांडुनि परधर्मी रति ॥६॥

ऐसें जन विगुंतले ठायीं

आत्महिताचि शुध्दिचि नाहीं ।

नाशिवंत देह मानिला जिंहीं ।

तया तृप्ति जालि

मृगजळडोहीं रया ।

श्रीगुरु निवृत्तीनें नवल केलें ।

देखणेंचि अदेखणें करुनि दाविलें ।

मी माजी देवो यानें

विश्व व्यापिलें ।

बापरखुमादेविवरें विठ्ठले रया ॥७॥

५२९

सुख श्रृंगार सुहावा ।

मिरवितो हरि समाधान बोधुरे ॥१॥

हारिचे सुख गिति गातां ।

समाधान बोधुरे ॥२॥

बापरखुमादेविवरु विठ्ठलुरे ।

आठवितां समाधान बोधुरे ॥३॥

५३०

सकुमार साकार परिमळें आगळें ।

कर्पुर परिमळें घोळीयेला ॥१॥

मित्रपणें करा मधुर आळुमाळा ।

मधुकर गोपाळा ह्रदयीं धरा ॥२॥

भवतरु भवमूळीं भवमूळ छेदन ।

तेंचि अंगीं चंदन लाविजेसु ॥३॥

बापरखुमादेविवरु सुकुमारु आगळा ।

वेदश्रुती बाळा वेधिलिया ॥४॥

५३१

सुकुमार सुरस परिमळें अगाध ।

तयाचा सुखबोध सेवी आधीं ॥१॥

मन मारी सुबुध्दि तल्लीन मकरंदीं ।

विषय उपाधी टाकी रया ॥२॥

रखुमादेविवरु गुणाचा सुरवाडु ।

मन बुध्दि निवाडु राजहंसु ॥३॥

५३२

बोलतां बोलु मावळला तो मावळोनि उरला ।

तरि हा भावों केंवि गमलारे बापा ॥

कीं इंद्रियांचा भोगु खुंटला कीं

समंधि याचा ठावो निमाला ।

कीं वर्णावर्णु भला विचारु नाहीं ।

तैसे आपुलेंचि करणें

आपुलेंचि नवल ।

खेळ्या होउनि दावी रया ॥१॥

तपें अनेक विधी करावीं

हे मनाची आधी ।

करितां करणें सिध्दि नव्हे नाहीं ।

म्हणोनि वाउगाचि वळसा पडे

या धाडिवसा ।

तैसा कल्पनेचा फ़ांसा मायाबंधु ॥२॥

ऐसी याचा पाठी कां होसी हिंपुटी ।

नलगे तुज सुखाचा स्वादु

या गोष्टी येणें ऐसेंचि विचारी ॥

एकुचि धीर धरी न लगे

या द्वैतासाठी रया ॥३॥

म्हणोनि डोळियांचे देखणें

लाघव तो देखणा जाणे ।

तेथें आपपर पिसुणें

न देखे कांहीं ॥

तें शद्वेविणे बोलतां

निशुद्वे ये हातां ।

ऐसा उपावो करी कांहीं ।

जोडिलिया धना वाढी बहु असें ।

तेथें वेचलें न दिसे कांहीं ॥

बापरखुमादेविवरु विठ्ठलु चिंतितां

सुखाचेनि सुखें राही ।

निवृत्तिरायें खुणा दाउनियां

सकळ पुनरपि येणें नाहीं ॥४॥

५३३

जंववरी जाड नव्हे उजाड नाहीं

काढावया प्राण ।

मग मूढा पडसी संसार सांकडा ।

कांहीं कटी आपुला उवेडा रया ॥१॥

जाडरे जाडरे सेवटीचा धंदा ।

पडियेलेंसि भवकुंडा ।

एकीकडे जन्म एकीकडे मरण

न निमेचि धंदा कुवाडा रया ॥२॥

थिल्लरीचें जळ मपितरे मिना

जंव न तपे आतपु हा परिमळु ।

जंव हा आयुष्य वोघू

न सरे तंव ठाकी अगाधु ।

पुढें आहे हाल कल्लोळु रया ॥३॥

भाड्याचे घर किती वाढविसी रे गव्हारा ।

दिनु गेलिया काय पंथु आहे ।

ऐसें जाणोनियां वेगी ठाकी लवलाहे ।

बापरखुमादेविवरा

विठ्ठलाचे पाय रया ॥४॥

५३४

जव या वायूचा प्रकाश तंव

या भंडियाचा विश्वासु ।

वायो निघोनियां गेला

ठाईहुनि जाला उदासु रया ॥१॥

काळाचें भतुकें श्रृंगारिलें कौतुकें ।

जातसे तें देखे परी न चले कांहीं ॥२॥

ठाईचेचि जाणार कीं नव्हे राहणार यासी

जतन ते काई ।

जेथील तेथें निमोनियां गेलें उपचार

नचलेचि कांहीं ॥३॥

हें काळाचें भांडें कीं अवघेंचि लटिकें

जैसें आहे तैसें सांगेन पुढती ।

बापरखुमादेविवरु विठ्ठलुचि

सकळ जीवांचा सांगाती रया ॥४॥

५३५

स्वप्नींचेनी धनें भरोनियां लाहे ।

भला वेव्हार करुं पाहासी ।

मुद्दलाची नाहीं तेथें कळांतर कैचें

धरणें अधरणें घेतासी ।

लटिकिया साठीं संसार दवडोनी ।

ठकूनी ठकलासी रया ॥१॥

कवण नागवितो कां न गवसी ।

वेडावलेपणें ठकसील तूंची ।

चोरोनी तुझें त्त्वांची नेलें ।

आतां गार्‍हाणें कवणा देसी रया ॥२॥

पृथ्वी आप तेज वायु आकाश ।

हे सहज परम गुण अंशांशा आले ।

येणेंची कष्टें व्यवहार करितां कोठें

काय सांठविले ।

विचारुनि पाहें तुझें त्वांचि नेलें

आतां तुजमाजी

हारपले रया ॥३॥

पुत्र कळत्र संपत्ती देखोनी संतोष मानिसी ।

घडि येकामाजी नासोनी जाईल जैसे

कां अभ्र आकाशीं ।

बापरखुमादेविवरु विठ्ठलुची

ह्रदयीं असतां

का नाडलासी रया ॥४॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-02-28T21:42:01.5330000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

thermomolecular

  • तापरेणु- 
RANDOM WORD

Did you know?

वारी म्हणजे काय?
Category : Hindu - Traditions
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.