TransLiteral Foundation
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|श्रीज्ञानेश्वरांची गाथा|
अभंग ४८६ ते ४९५

जनांस उपदेश - अभंग ४८६ ते ४९५

श्रीज्ञानेश्वर महाराजांची गाथा म्हणजे विठ्ठल प्राप्तीचा एक सोपा मार्ग. यात विठ्ठ्लाच्या सगुणनिर्गुण रूपाचे मोहक वर्णन केलेले आहे.


जनांस उपदेश

४८६

नाद भेद सिध्द अवघेचि विरुध्द ।

जेणें तुटे भेद तेंची जपे ॥१॥

सुताचिये गुंजे सुतचि पैं माजे ।

हरिचरणांबुजें निवडिती ॥२॥

रुक्मिणीचा नाहो हाचि पैं उगवो ।

प्रपंच ते वावो जावो परतां ॥३॥

ज्ञानदेवा चित्त हरि गोत वित्त ।

विज्ञान उचित ज्ञानघनें ॥४॥

४८७

चिंतिलें अपैसें पाविजे सायासें ।

तरी कामा नसे सायास या ॥१॥

देखणें स्वप्नींचे भुररें मायेचें ।

भ्रमित देहाचे हरिविण ॥२॥

आयुष्याची पेंठ संसाराचे तट ।

गुरुविण वाट कैची रया ॥३॥

त्रिपुटिसी वर्ते वैकुंठ सरतें ।

प्रेमेंविण भरितें कैसें येत ॥४॥

ज्ञानदेवि घर केलें पै सपुर ।

संसार येरझार हरिचरणीं ॥५॥

४८८

दीव दीपिका शशी तारा

होतुका कोटिवरीरे ।

परि नसरे निशि नुगवे दिवसु

दिनकरनाथें जियापरीरे ॥१॥

नुध्दरिजे नुध्दरिजे नुध्दरिजे

गोपाळेंविण नुध्दरिजे ॥ध्रु०॥

नगर भ्रमतां जन्म जावो

परि प्रवेशु एक्या द्वारेरे ।

तैसा यजिजो भजिजो पूजिजो

परि उकलु नंदाकुमरुरे ॥२॥

सर्वावयवीं शरीर सांग परि विरहित

एका जिवेरे ।

तैसा धिक तो श्रोता धिक तो वक्ता

जो वाळिला विठ्ठलदेवेरे ॥३॥

गळित शिर हें कलेवररे

उदकेंविण सरिता भयंकररे ।

रविशशीविण अंबर तैसें हरिविण

जिणें असाररे ॥४॥

अंत:करणीं रुक्मिणीरमणु परि

त्या श्वपचाहि स्वरुपा बंधन

नघडें नघडेरे ।

येरु यति होकां भलतैसा परि तो

भव अगाडीहुनि न सुटे न सुटेरे ॥५॥

शिखिपक्षींपत्रींडोळे जेंवि अकाळ

जळद पडळेरे ।

तैसीं गोकुळपाळकबाळेंविण

कर्मे सकळेंविफ़ळेरे ॥६॥

यम नियम प्राणायाम प्रत्याहार हे

सकळ उपाय परि अपायरे ।

जंव तमाळनीळ सांवळा ह्रदयीं

ठाण मांडूनि न र्‍हायेरे ॥७॥

मी उत्तम पैल हीनु भूतीं

द्वेषाद्वेष ठेलेरे ।

केलोंनि कर्मे उफ़कां निफ़जे सुख

तें दुरी ठेलेरे ॥८॥

आतां असोत हे भेदाभेद

आम्ही असों एक्या बोधे रे ।

बापरखुमादेविवरु विठ्ठल

निवृत्तिमुनिरायप्रसादेरे ॥९॥

४८९

दुर्लभरे दुर्लभरे दुर्लभु संसारु कां नेणा ।

आहारनिद्रेसाठीं दवडितां माणुसपणा ॥१॥

आड न विहिरी बावि न पोखरणी ।

सरिता ना सागर कल्पतरु रानोरानीं ॥२॥

बा याची खुण ज्ञानदेवो जाणे ।

तयाचें करणें तै अधिकचि होणें ॥३॥

४९०

धरसील तरी हाति लागे बापा ।

सोडसील तरी जाईल दिगंतरा ॥१॥

जतन करिरे जिवाचिया जिवा ।

सांगतसे ठेवा जुगादीचा ॥२॥

निवृत्तिनिरोप बुझे आपें आप ।

आधि पुत्र मागें

बाप जन्में रया ॥३॥

४९१

हे पृथ्वी तुझे लंकेसि आधारुरे रावणा

तें त्त्वां अपराधें बाधकेविण आणिली ।

नेणो किती वानर पद्यें देखतांचि

रविशशी गिळिलेरया ॥१॥

विरोध न कीजे विरोध न कीजे पाडू

न पाहातां मागें करिसि तें नव्हेरे रावणा ।

प्राणुचि पारखा जालासे गव्हारा जिणें

केंवि सिध्दि जाईलरे रया ॥२॥

दों भूतांचि दशा जाणोनिरे रावणा

तयाचा आगम सागरि रिघाला ।

तयाच्या गडे गड मेळउनी सापें

डाव शिळीं बाधला ॥३॥

हनुमंत वायूचेनि मिसें तो

आधींची पाईकी करी ।

तयाचेनि रोखें हीं रतलीं पंचभूतें

उभा राहासि कास्यावरिरे रावणा ॥४॥

आकाश तेंचि अवकाश भीतरि

आत्माराम आवेशला तुजवरी ।

तया म्हणोनि बाणजाळ घातलें

वरी येरी येरें कवळी

वरच्या वरीरे रावणा ॥५॥

आतां तुज देहो कैचारे रावणा

आत्मा तोचि राम जालारे ।

बापरखुमादेविवर विठ्ठले

चरेना जुंजतां तें काये केलेंरे रया ॥६॥

४९२

मी माझे म्हणतां संसारीं गुंतलें ।

तंव परत्र परतेंचि राहिलें ।

हे ना म्हणउनि तया

झोंबिन्नले तंव सिध्दासिध्द हातींचें गेलें ॥१॥

पुढीला चुकला मागिला मुकला

तैसे परी जाली मातें ।

आपआपणातें गोंवीत बुध्दीं दोष

ठेवी कवणातें रया ॥२॥

आतां एक बुध्दि आठवली

गेलें तें परतेना मागुतें ।

बाप रखुमादेवीवराविठ्ठ्लु

ध्याईजे तरी सकळिक

होईल अपैतें ॥३॥

४९३

मृगजळाचा जळीं चाळिसि जळचरें ।

कैचें जळ तेथें कोठें मत्स्यरे ॥१॥

नाथिलिच खटपट करील किती ।

गगनींचीं सुमनें तुरंबिसि मस्तकीं ॥२॥

वांझेचिया सुता रचसिल मारे ।

कैचा पुत्र तेथें कायि संव्हारे ॥३॥

कोल्हैरीचे वारु आणिसिल सावया ।

कैचा राऊत कोणा जिंकिसील रया ॥४॥

ऐसीं नाथिलींचि नाटकें आचरसी किती ।

ज्ञानदेव म्हणे सहजें निवृत्ति ॥५॥

४९४

मृगजळाचे डोहीं मारिसील जळचरें ।

कैचें तेथें मत्स्यरे ॥१॥

लटकीच खटपट लटकीच खटपट ।

लट्कीचि खटपटरे साळोबा ॥२॥

वांझेचिया पुता घालसिल मारे ।

तेथें कैचा पुत्र मृत्यु कोणा संहारे ॥३॥

रोहिणीचे वारु आणिसी सावया ।

कैचे वारु काय जुंझसी रया ॥४॥

स्वप्नींचिया धना बांधिसी कळांतरा ।

कैंचें धन काय होसी व्यवहारा ॥५॥

निवृत्तिप्रसादें ज्ञानदेव म्हणे ।

स्वप्नींचें सुख तें साळया जाणे ॥६॥

४९५

वोजावलिया वोढी ।

वोढी पाडीजे ते नाहीं ।

ऐसें विचारुनि पाही आपुला मनीं ।

मग राहिजे सुतत्त्व निर्वाणीं ॥१॥

दुर्लभ दुर्लभ संसार त्यात

दुर्लभ माणुसपणा ।

ये जन्मीं नोळखसी ।

पशु होउनी जन्मसी ।

मग तुज सांगेल कवण रया ॥२॥

जंव देहीं आहे देवो तव

या वेदे त्याच्या लाह्या ।

मग तुज रात्री जाईल जडभारी ।

बापरखुमादेविवरु विठोजी

पंढरपुरीं ।

तो वोळगे वोळगे जन्मवरी ॥३॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-02-28T21:35:39.3830000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

चोंचरा

  • वि. ( राजा . ) अडखळत बोलणारा ; तोतरा ; चांचरणारा . [ घ्व . ] 
RANDOM WORD

Did you know?

मनुष्याच्या जीवनात स्नानाचे महत्त्व काय ?
Category : Hindu - Traditions
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.