TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|अभंग संग्रह आणि पदे|श्री स्वामी समर्थ|विविधविषयपर अभंग|
उपदेशपर

विविध विषय - उपदेशपर

श्री समर्थांनी दासबोध ग्रंथासोबतच गाथा रचून इतिहास घडविला आहे.


उपदेशपर
७१९.
काया माया छाया हे कांही तगेना । वैभव जगेना जन्मवरी ॥१॥
जन्मवरी लोक देखत आहेती । किती एक जाती सांडुनियां ॥२॥
सांडुनियां जाती कन्या पुत्र धन । सर्व साभिमान लौकिकांचा ॥३॥
लौकिकांचा भाव लौकिकी राहिला । प्राणिमात्र गेला एकलाचि ॥४॥
एकलाचि येतो एकलाचि जातो । मध्येचि भुलतो मायाजाळे ॥५॥
मायाजाळ माया हे कांही सुटेना । नाचवी वासना अनावर ॥६॥
अनावर मन कदा आवरेना । धरितां धरेना अनुमाने ॥७॥
अनुमाने कांही नव्हे समाधान । जव आत्मज्ञान पाविजेना ॥८॥
पाविजेना मोक्ष तुटेना बंधन । श्रवण मनन जेथे नाही ॥९॥
जेथे नाही सारासार विचारणा । या जन्ममरणा ठाव तेथे ॥१०॥
तेथे ठाव जाला देह संदेहासी । होती पापराशी अनुमाने ॥११॥
अनुमाने पाप अनुमाने पुण्य । अनुमाने धन्य होइजेना ॥१२॥
होइजेना धन्य विचारणेविण । लौकिकाचा शीण व्यर्थ जातो ॥१३॥
व्यर्थ जातो शीण देखत देखतां । लौकिक तत्त्वतां राखवेना ॥१४॥
राखवेना परी राखिला पाहिजे । मनामध्ये कीजे विचारणा ॥१५॥
विचारणा कीजे या देवांभक्तांची । कर्ता कोण तोचि ओळखावा ॥१६॥
ओळखावा कर्ता सर्वत्र सृष्टीचा । मी तो कोण कैंचा धुंडाळावा ॥१७॥
धुंडाळावे महावाक्य पंचीकर्ण । तत्त्वाचे विवरण यथासांग ॥१८॥
यथासांग व्यंग पडोचि नेदावे । अत्यंतचि व्हावे समाधान ॥१९॥
सावधानपणे देवासी पहाणे । नाशिवंत जाणे सांडुनीयां ॥२०॥
सांडुनीयां सर्व अष्टधा प्रकृति । विवेकाची गती ओळखावी ॥२१॥
ओळखावी मुख्य सज्जनाची कृपा । तेणे पुण्यपापा नातळावे ॥२२॥
नातळावे कदा दृश्य पदार्थासी । असोनी देहासी लिंपो नये ॥२३॥
लिंपो नये जैसे पद्मिणीचे पत्र । देहे डिंबमात्र चालतसे ॥२४॥
चालतसे सर्व तत्त्वांचे गांठोडे । तेथे काय वेडे गुंडाळते ॥२५॥
गुंडाळते वेडे देहासंबंधासी । भ्रमे विवेकासी सांडुनीया ॥२६॥
सांडूनियां सार घेईल असार । ऐसा अनावर भ्रम आहे ॥२७॥
भ्रम आहे जया अंतरी माजला तोंचि तो गांजला संसारी ॥२८॥
संसारी एक सुटोनीयां गेले । एक ते बांधले संकल्पाने ॥२९॥
संकल्पाने सुटे ऐसा कोण आहे । ईश्वरासी पाहे शोधुनीयां ॥३०॥
शोधुनियां पाहे तोचि देव लाहे । येर तो न राहे देवापाशी ॥३१॥
देवापाशी राहे बहुतां सुकृते । लौकिकासी भूते झडपीती ॥३२॥
झडपिती भूते सत्यचि मानितां । देव पाहो जातां भूते मिथ्या ॥३३॥
भूते मिथ्या ऐसे हृदयी बिंबले । तेव्हांचि जाहाले समाधान ॥३४॥
समाधान आहे मायातीत होतां । नाथिली अहंता घेऊं नये ॥३५॥
घेऊं नये पक्ष कदा असत्याचा । वेगी या सत्याचा पंथ धरा ॥३६॥
पंथ धरा जेणे परस्त्र पाविजे । देवासी लाविजे सन्निधान ॥३७॥
सन्निधानमात्रे तरे बहुजन । पावने पावन होइजते ॥३८॥
होईजे पावन तेंचि ते स्वहित । सोडितां पतित होइजेते ॥३९॥
होइजेते कष्टी तेंचि कां धरावे । वेगी उद्धरावे आपणासी ॥४०॥
आपणासी वैर कदा करुं नये । अंती सर्व जाय निघोनीयां ॥४१॥
निघोनियां जाय त्याचे घेसी काय । वेगी धरी सोय शाश्वताची ॥४२॥
शाश्वताची सोय सांडुनी करंटा । व्यर्थ बारा वाटा धांवतसे ॥४३॥
धांवतसे चहुंकडे अनुमाने । तया समाधाने मोकलिले ॥४४॥
मोकलिले मन ऐसे ही कळेना । मातला वोळेना मनासंगे ॥४५॥
मानीतसे मने जे जे ओळखीले । स्वरुप राहिले मनातीत ॥४६॥
मनातीत होतां होय सार्थकता । मनासवे व्हावे कासावीस ॥४७॥
कासावीस पंचभूतिकी राहतां । भूतांसी पाहातां भूतलोक ॥४८॥
अधोगति चुके ते कांही करावे । मनासवे व्हावे कासावीस ॥४९॥
कासावीस पंचभूतिकी राहतां । भूतांसी पाहातां भूतलोक ॥५०॥
भूतलोक वेगी सांडुनीयां जावे । विचारे पहावे परब्रह्म ॥५१॥
परब्रह्म तेचि आपणचि आहे । दास म्हणे पाहे अनुभवे ॥५२॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2011-01-26T07:58:03.3400000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

ĀDIPARVA(आदिपर्व)

  • One of the parvans of the epic Mahābhārata. It is the first parva. (See under Bhārata). 
RANDOM WORD

Did you know?

What is the Hindu Caste System?
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.