TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|अभंग संग्रह आणि पदे|श्री स्वामी समर्थ|विविधविषयपर अभंग|
अध्यात्म

विविध विषय - अध्यात्म

श्री समर्थांनी दासबोध ग्रंथासोबतच गाथा रचून इतिहास घडविला आहे.


अध्यात्म
७८६.
देवा तूं समर्थ तुज येणे जाणे । नव्हे श्लाघ्यवाणे सर्वथाही ॥१॥
सर्वथाही नाही श्लाघ्य दुःख शोक । उणे पुरे लोक बोलताती ॥२॥
बोलताती जे ते सर्वही सांडावे । निश्चळचि व्हावे दास म्हणे ॥३॥

७८७.
देवासी सांडुनी देऊळ पूजिती । लौकिकाचा रीती काय सांगो ॥१॥
काय सांगो आतां देखत देखतां । देव पाहो जातां जेथे तेथे ॥२॥
जेथे तेथे देव लोक ओळखेना । विचार पाहीना कांही केल्या ॥३॥
कांही केल्या तरी देव सांपडेना । संसारे घडेना समाधान ॥४॥
समाधान नाही देवांवाचूनियां । सर्व कर्म वयां निरर्थक ॥५॥
निरर्थक तीर्थे व्रते तपे दाने । एका ब्रह्मज्ञाने वांचूनियां ॥६॥
वांचूनियां ज्ञान ते पशुसमान । अज्ञाने पतन पाविजेते ॥७॥
पाविजेते दुःख विचार नसतां । कम करुं जातां कासावीस ॥८॥
कासावीस कर्मे होईजे भ्रमिष्ट । देव सर्व श्रेष्ठ अंतरला ॥९॥
अंतरला देव सर्वांचे कारण । सर्व निःकारण सहजचि ॥१०॥
सहजचि जाले कर्मभोगे केले । वाताहात जाले सर्व कांही ॥११॥
सर्व कांही नाही एका देवेवीण । शाश्वताची खूण वेगळचि ॥१२॥
वेगळीच खूण सज्जन जाणती । खुणेसी बाणती संतजन ॥१३॥
संतजन बोधी जाहाले सज्जन । त्यांचा अनुमान दुरावला ॥१४॥
दुरावला देव दुरी सांडुं नये । धरावा उपाय साधूसंग ॥१५॥
साधूसंगे साधा सद्वस्तु विवेके । तुम्हांसी लौकिके काय काज ॥१६॥
काय काज आहे परलोका जातां । लौकिक तत्वता येहि लोकी ॥१७॥
येहि लोकी करा लोकसंपादणी । त्रैलोक्याचा धनी ओळखावा ॥१८॥
ओळखावा देव नित्य निरंजन । तया जन वन सारिखेची ॥१९॥
सारीखेचि ब्रह्म आहे सर्वां ठायी । संतां शरण जाई आलया रे ॥२०॥
आलया रे तुज देवचि कळेना । जेणे केले नाना सृष्टिभाव ॥२१॥
सृष्टिभाव कोणे केले ते पहावे । पाहोनि रहावे समाधाने ॥२२॥
समाधान केले संसार करितां । देवासी नेणतां जन्म गेला ॥२३॥
जन्म गेला सर्व केला खटाटोप । उदंड आटोप आटोपीला ॥२४॥
आटोपीला परी देव अंतरला । अभाग्या कशाला जन्मलासी ॥२५॥
जन्मलासी वायां जननी कष्टली । नाही उद्धरीली कुळवल्ली ॥२६॥
कुळाचे मंडण ब्रह्मज्ञानी जन । जयां सनातन प्रगटला ॥२७॥
प्रगटला देव जयाचे अंतरी । धन्य सृष्टीवरी तोचि एक ॥२८॥
तोचि एक धन्य ब्रह्मादिकां मान्य । निर्गुणी अनन्य सर्वकाळ ॥२९॥
सर्वकाळ गेला कथानिरुपणे । अध्यात्मश्रवणे निजध्यासे ॥३०॥
निजध्यास जया लागला स्वरुपी । जाला ब्रह्मरुपी ब्रह्मरुप ॥३१॥
ब्रह्मरुप तेथे ब्रह्मचि नाडळे । विवेकाने गळे अहंभाव ॥३२॥
अहंभाव गळे ब्रह्मानुसंधाने । आत्मनिवेदने अन्यनता ॥३३॥
अनन्यता जोडे ऐसे ज्ञाते थोडे । ज्यांचेनि निवडे सारासार ॥३४॥
सारासार पाहे तो साधू पूरता । जाणे अन्यनता भक्ति करुं ॥३५॥
भक्ति करुनियां मुक्ति पाविजेते । विवेके आईते ब्रह्मरुप ॥३६॥
ब्रह्मरुप जाले लोकिकी वर्तले । साधू ओळखिले साधुजनी ॥३७॥
साधुजनी साधु ऐसा जाणिजेतो । इतरा जना तो चोजवेना ॥३८॥
चोजवेना लीळा कैसी अंतर्कळा । असोनि निराळा जनांमध्ये ॥३९॥
जनांमध्ये आहे जनांसी कळेना । जैसा आकळेना निरंजन ॥४०॥
निरंजन जनी असेना कळेना असोनी । तैसा साधु जनी निरंजन ॥४१॥
निरंजन नाही आणिला प्रचीती । तयां जनां गती कोण म्हणे ॥४२॥
कोण म्हणे धन्य ते प्राणी जघन्य । जयासी अनन्य भक्ती नाही ॥४३॥
भक्ती नाही मनी त्या नांव अभक्त । संसारी आसक्त जन्मवरी ॥४४॥
जन्मवरी लोभे सर्व स्वार्थ केला । अंती प्राण गेला एकलाची ॥४५॥
एकलाचि गेला दुःख भोगूनियां । कन्या पुत्र जाया सांडूनीयां ॥४६॥
सांडूनी स्वजन गेला जन्मोजन्मी । अज्ञानाची ऊर्मी निरसेना ॥४७॥
निरसेना ऊर्मी अंतर्देहधर्मी । प्राणी परब्रह्मी अंतरला ॥४८॥
अंतरला दुरी असोनि अंतरी । तया कोण करी सावधान ॥४९॥
सावधान व्हावे आपले आपण । सृष्टीचे कारण ओळखावे ॥५०॥
ओळखावे ब्रह्म तेणे तुटे भ्रम । आणि मुख्य वर्म अज्ञानाचे ॥५१॥
अज्ञानाचे वर्म अंतरी निरसे । जरी मनी वसे विचारणा ॥५२॥
विचारे पहातां सर्वत्रांचे मूळ । तेणे ते निर्मूळ ब्रह्म भासे ॥५३॥
ब्रह्म भासे ऐसे कदा म्हणो नये । परंतु उपाय श्रवणाचा ॥५४॥
श्रवणाचा अर्थ यथातथ्य काढी । ऐसा कोण गडी सावधान ॥५५॥
सावधान मन करुनी मनन । मनाचे उन्मन होत आहे ॥५६॥
होत आहे परी केलेचि पाहिजे । विचारे लाहिजे मोक्षपद ॥५७॥
मोक्षपद कैसे कोणासी म्हणावे । विवेके जाणावे हेंचि एक ॥५८॥
हेंचि एक बरे पाहातां सुटीका । संसार लटीका बंधनाचा ॥५९॥
बंधनाचा भाव ज्ञाने केला वाव । मोक्षाचा उपाय विचारणा ॥६०॥
विचारणा करी धन्य तो संसारी । संदेहे अंतरी आढळेना ॥६१॥
आढळेना देहो काईसा संदेहो । नित्य निसंदेहो संतजन ॥६२॥
संतजन जेथे धन्य जन तेथे । सार्थकचि होते अकस्मात ॥६३॥
अकस्मात देव सांपडे उदंड । दृश्याचे थोतांड नाशिवंत ॥६४॥
नाशिवंत काय विचारे पहावे । ते सर्व राहावे सांडूनीयां ॥६५॥
सांडूनीयां दृश्य आणि मनोभास । मग जगदीश ओळखावा ॥६६॥
ओळखावे तया असावे अनन्य । तरी संतमान्य होईजे ते ॥६७॥
होईजेते कैसे ज्याचे त्यास कळे । जो कोणी निवळे मनामध्ये ॥६८॥
मनामध्ये मन जनांमध्ये जन । निर्गुणी अनन्य निर्गुणचि ॥६९॥
निर्गुणचि नव्हे जो कोणी चांडाळ । त्यासी सर्वकाळ जन्ममृत्यु ॥७०॥
जन्ममृत्यु यमयातना दारुण । चुकवील कोण ज्ञानेवीण ॥७१॥
ज्ञानेवीण जिणे व्यर्थ दैन्यवाणे । वाचितो पुराणे पोटासाठी ॥७२॥
पोटासाठी लोकां करी नमस्कार । होतसे किंकर किंकरांचा ॥७३॥
किंकरांचा दास भूषण मिरवी । सृष्टीचा गोसावी ओळखेना ॥७४॥
ओळखेना देव ओळखेना भक्त । ओळखेना संत महानुभाव ॥७५॥
महानुभाव देव कांहीच कळेना । मन ही वळेना पुण्यमार्गे ॥७६॥
पुण्यमार्ग कैसा पाप आहे कैसे । कळेना विश्वासेवीण कांही ॥७७॥
कांही तरी एक पहावा विचार । कैसा पैलपार पाविजे तो ॥७८॥
पावीजे तो पार होतसे उद्धार । सर्वहि ईश्वरसन्निधाने ॥७९॥
सन्निधान ज्याचे ईश्वरी सर्वदा । संसाराआपदा तया नाही ॥८०॥
तया नाही जन्ममरणाची बाधा । मिळाले संवादा संतांचिया ॥८१॥
संतांचिया गुणा जे गुणग्राहिक । तयां नाही नर्क येरां बाधी ॥८२॥
बाधीतसे येतां सर्वही संसार । ज्ञानी पैलपार उत्तरले ॥८३॥
उत्तरले पार सर्व माईकाचा । धन्य विवेकाचा उपकार ॥८४॥
उपकार जाला थोर या शब्दांचा । मार्ग निर्गुणाचा सांपडला ॥८५॥
सांपडला मार्ग धन्य सांख्ययोग । फळासी विहंग पावे जैसा ॥८६॥
पावे जैसा पक्षी तया अकस्मात । तैसा अकल्पित ज्ञानमार्ग ॥८७॥
ज्ञानमार्ग सर्व मार्गांमध्ये श्रेष्ठ । बोलिले वरिष्ठ ठायी ठायी ॥८८॥
ठायी ठायी देव मांडूनी बैसती । तेणे कांही मुक्ति पाविजेना ॥८९॥
पाविजेना मुक्ति भक्तांवाचुनीयां । भक्तीविण वायां गेले लोक ॥९०॥
लोक गेले वांया भक्ति न करीतां । देवासि नेणतां जाणपणे ॥९१॥
जाणपण मूर्खे आणिले जायाचे । जैसे भांडे काचे मृत्तिकेचे ॥९२॥
मृत्तिकेचे भांडे वळेना वांकेना । शेवटी तगेना कांही केल्या ॥९३॥
कांही केल्या लोक करीना सार्थक । होय निरर्थक सर्व कांही ॥९४॥
सर्व कांही जाते प्रचीतीस येते । भ्रमले मागुते मायाजाळी ॥९५॥
मायाजाळ तुटे जरी देव भेटे । परिसेसी झगटे लोह जैसा ॥९६॥
लोह जैसा रुपे पालटे सर्वांगी । तैसा जाण योगी योगीसंगे ॥९७॥
योग्याचे संगती सर्वकाळ योग । कैंचा मा वियोग परब्रह्मी ॥९८॥
परब्रह्मी लोक प्रत्यक्ष वागती । परी त्यांची गति चोजवेना ॥९९॥
चोजवेना गती गुरुमुखेविण । रामदास खूण सांगतसे ॥१००॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2011-01-29T20:24:18.2600000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

उद्याच्या आदितवारीं

  • उद्या हा भविष्यकाल वाचक आहे, ह्याचा कधीहि वर्तमानकाल होऊ शकत नाही. त्यामुळे उद्याचा आदितवार कधी येत नाही, यामुळे केव्हांहि नाही, कधीहि नाही असा अर्थ. पांढर्‍या बुधवारी. 
RANDOM WORD

Did you know?

समुद्रस्नान केव्हा करावे व केव्हा करू नये ?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site