TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|पुराणे|श्रीदत्तमाहात्म्य|
अध्याय ४ था

श्रीदत्तमाहात्म्य - अध्याय ४ था

श्रीमत्परमहंस वासुदेवानंदसरस्वतीस्वामीकृत श्रीदत्तमाहात्म्य


अध्याय ४ था
श्रीगुरुदत्तात्रेयाय नम: ॥
कृतयुगीं सोमवंशांत । हैहयकुळीं विख्यात ।
जाहला कृतवीर्य जिताहित । धर्मरत सार्वभौम ॥१॥
त्याला शतपुत्र झाले । च्यवनशापें ते मेले ।
राजाला तें दु:ख झालें । राज्य सोडिलें शोकानें ॥२॥
तों एके दिनीं अकस्मात । गुरु येऊनी भेटत ।
राजा पडे दंडवत । खिन्न चित्त होवोनी ॥३॥
राजा ह्मणे हाय हाय । अपुत्र मी करूं काय ।
दैवें देखिले हे पाय । माझा अपाय दुरावेल ॥४॥
गुरु ह्मणे धरीं धैर्य । तुज सांगतों उपाय ।
जेणें घडेल श्रेय । तुझा अन्वय वाढेल ॥५॥
असे एक रविव्रत । सर्व पापा करील शांत ।
देईल सुख अत्यंत । उत्तम सुत देतें जें ॥६॥
हो कां जातिवंध्या नारी । मृतवंध्या होई जरी ।
ती हें व्रत करी तरी । होईंल निर्धारीं सुपुत्र ॥७॥
जीचा गर्भ स्रवेल । किंवा पोटीं धरील सल ।
नवमासांपूर्वीं पडेल । मरोनी उपजेल बालक ॥८॥
उपजतांची शून्य पडेल । किंवा सटवी शिवेल ।
किंवा बाळपणीं मरेल । जड होईल सर्वथा  ॥९॥
होई ग्रहभूतरोगार्त । किंवा आकस्मित प्राणांत ।
ऐसे हे दोष समस्त । हें व्रत निवारील ॥१०॥
सप्तमी रविवार दिनीं । पंचांगशुद्धी पाहोनी ।
चंद्र अनुकूल जाणोनी । व्रतारंभ करावा ॥११॥
व्रतसंकल्प करून । करावें पुण्याहवाचन ।
नांदीश्राद्ध करून । आचार्यवरण करावें ॥१२॥
आचार्यें गृहशुद्धी करून । करावें अग्निस्थापन ।
विधीनें कलश मांडून । त्यावरी देवता स्थापाव्या ॥१३॥
सूर्य रुद्र सप्त मातृका । ह्यांच्या स्वर्णप्रतिमा देखा ।
पूजोनी तदुत्तरभागें ऐका । शांत्यर्थ ठेवा सात कलश ॥१४॥
ते विधीनें पूजोन । शांतिसूक्त जपून ।
करोनियां अन्वाधान । करावें हवन विधीनें ॥१५॥
समित्तिल यव पायस । अष्टोत्तरशत प्रत्येकास ।
आहुती द्याव्या होमशेष । बळीदानादि करावें ॥१६॥
पूर्णाहुती करूनी । जीवत्प्रजा सुवासिनी ।
त्यांकरवीं कलशोदकांनीं । अभिषेक करवावा ॥१७॥
दीर्घायु होवो ह्यांचा बाळ । सूर्यादि ग्रहमंडळ ।
त्रिमूर्ती लोकपाळ सकळ । सर्वथा बाळ रक्षोत ॥१८॥
सर्वही रक्षोत अनुदिनीं । बालग्रह भूत अग्नि शनी ।
न पीडोत निशिदिनीं । असें चिंतुनी अभिषेकावें ॥१९॥
स्नान करोनी वस्त्रें तीं । द्यावीं आचार्याचे हातीं ।
सुवासिनी ब्राह्मणाप्रती । यथाशक्ती दक्षिणा द्यावी ॥२०॥
आचार्या द्यावें गोप्रदान । तिलपात्रीं काळमूर्ती पूजोन ।
ती ब्राह्मणा देवोन । ब्राह्मणभोजन करावें ॥२१॥
यथेष्ट वाढावें पायसान्न । दक्षिणा तयां देवून ।
घ्यावें आशीर्वचन । अरिष्टनिरसन होईल ॥२२॥
दीर्घायु होवो बालक । शंभर वर्षें भोगो सुख ।
जें याचें दुरितदु:ख । तें वडावामुखांत पडो ॥२३॥
ब्रह्मा हरिहर षडानन । इंद्र वायु हुताशन ।
करोत अरिष्टानिरसन । विप्रें आशीर्वचन असें द्यावें ॥२४॥
करावें कर्म ईश्वरार्पण । करावें कुटुंबासह भोजन ।
सूर्यप्रसादें अरिष्टनिरसन । होवोनी संतान वाढेल ॥२५॥
असें ऐकोनी गुरुवचन । राजा गुरूस पुजून ।
भक्तिभावेंकरून । व्रताचरण करिता झाला ॥२६॥
मैत्रेयी एके दिनीं । स्वच्छंदें आली राजसदनीं ।
राणी लागे तिचे चरणीं । निवेदून दु:ख आपुलें ॥२७॥
मैत्रेयी म्हणे अनंतव्रत । करी तेणें होईल सुत ।
भूमंडळीं प्रख्यात । गुणवंत समरधीर ॥२८॥
मार्गशीर्ष पौर्णिमेसी । आरंभावें व्रतासी ।
एक वर्ष नियमेंसी । प्रति पूर्णमेसी पूजिजे ॥२९॥
पूर्वीं करोनी स्वस्तिवाचन । विधिवत् व्रत आरंभोन ।
प्रदोषीं पूर्णिमेसी पूजन । कीजे हविष्यान्न वर्षभर ॥३०॥
कामपूरक भगवान् अनंत । हर्षें करितां हें महाव्रत ।
फळ दे सर्वेश्वर अनंत । देवो सुत भद्र दे जो ॥३१॥
असें करावें पूजन । वर्ष होतां संपूर्ण ।
उद्यापन करून । गोप्रदान विप्रा द्यावें ॥३२॥
बारा उदकुंभ देवून । कीजे शक्त्या विप्रभोजन ।
एवं करितां आचरण । पाप शमन होईल ॥३३॥
लोकोत्तर गुणी पुत्र । चक्रवर्ती पवित्र ।
होईल मान्य सर्वत्र । यशस्वी अमित्रदमन दाता ॥३४॥
ब्रह्मवादिनी मैत्रेयी । असें सांगोनी आज्ञा घेई ।
शीलधरा राज्ञी वंदी पायीं । ह्मणे आई लोभ ठेवीं ॥३५॥
मैत्रेयीचें वचन । तें भूपा कळवोन ।
पतीच्या आज्ञें करून । व्रताचरण करितसे ॥३६॥
एक वर्ष हविष्यान्न । ब्रह्मचर्य भूमीं शयन ।
कामक्रोधादि वर्जून । धरी मौन शीलधरा ॥३७॥
तिला दत्ताची उपासना । व्रतीं ठेवी तीच भावना ।
सावरोनियां मना । व्रत संपूर्ण करी यत्नें ॥३८॥
व्रतें श्रीदत्त झाला प्रसन्न । स्वप्नीं निजरूप दाखवून ।
बोले सुहस्यवदन । साधु साधु म्हणोनियां ॥३९॥
अत्युत्कट धर्मफळ । राज्ञी मिळेल तत्काळ ।
तुला पुत्र होईल सबळ । सप्तद्वीपपाळक ॥४०॥
जो अकुंठितगती । स्मरतां देईल भेटी ।
असें बोलोनी भक्तपती । गुप्त होती तत्क्षणीं ॥४१॥
राणी मग उठोन । तें स्वरूप स्मरून ।
अत्यंत हृष्ट होऊन । सांगे स्वप्न राजातें ॥४२॥
कृतवीर्य संतोषला । राणीचे पोटीं गर्भ राहिला ।
उत्तम डोडाळा लागला । रायें केला पूर्ण तो ॥४३॥
केले संस्कार यथाकाळीं । उच्चीं पांच ग्रह जे वेळीं ।
उदित असती ते वेळीं । निशीथकाळीं प्रसवली ॥४४॥
दिशा झाल्या प्रसन्न । मंद वाहे पवन ।
अग्निज्वाला प्रदक्षिण । वाहती गगन स्वच्छ हो ॥४५॥
ब्रह्मांडीं हर्ष झाला । देवीं दुंदुभिनाद केला ।
अप्सरा नाचती सलीला । गंधर्व गाती समरसें ॥४६॥
पुष्पें वर्षती दिविज । बाळाचें फांकलें तेज ।
दीप झाले निस्तेज । वाटे लाज नक्षत्रां ॥४७॥
धर्मीं राहिलें जनाचें मन । सज्जन होती प्रसन्न ।
सिद्ध देती आशीर्वचन । आयुष्यमान् हो म्हणोनी ॥४८॥
राजा बोलावी गणकां । करवी बाळाच्या जातका ।
धन धान्य वस्त्रादिकां । देई लोकां यथायोग्य ॥४९॥
द्विजां दिधलें सुवर्ण । केलें अमित गोदान ।
ज्योतिषी साधूनी लग्न । बोलती वचन सुहर्षें ॥५०॥
दैवशाली हा कुमार । श्रीदत्तात्रेय कृपापात्र ।
तपोबळें पवित्र । होईल सर्वत्र प्रख्यात ॥५१॥
याचें घेतां नाम । नष्ट वस्तूचा आगम ।
स्मरतां करील आगम । निगमागमप्रवीण हो ॥५२॥
सप्तद्वीप महीपती । होईल हा चक्रवर्ती ।
अनंत व्रतें निश्चिती । पंचाशिती सहस्त्र वर्षें ॥५३॥
सूर्यव्रतें रोगरहित । लक्षायु होय निश्चित ।
जितेंद्रिय विजयी संतत । जो संमत सर्वांला ॥५४॥
ऐसें ऐकोन गणकवचन । राजा करी त्यांचें पूजन ।
सोळावे दिवशीं अभिधान । ठेवी अर्जुन सुताचें ॥५५॥
यौवराज्या योग्य अर्जुन । हो तों पिता गेला मरून ।
म्हणती पौर प्रधान । करीं राज्य अर्जुना ॥५६॥
अर्जुन म्हणे नको राज्य । मनापासोन केलें त्याज्य ।
तें जरी हो का पूज्य । अंतीं प्राज्य कष्ट दे ॥५७॥
भूमीचा षष्ठांश । व्यापाराचा द्वादशांश ।
घेवूनी जो प्रजेस । न पाळी प्रजेस न्यायानें ॥५८॥
चोरादिकांपासून । न करी प्रजासंरक्षण ।
न हो हें राज्यलक्षण । नरक दारुण तया अंतीं ॥५९॥
असोनियां समर्थ । अधर्म न वारितां व्यर्थ ।
सांठवी अन्यायें अर्थ । तो धूर्त नरकीं पडेल ॥६०॥
 जो नीती सोडूनी । क्रोधलोभ जोडूनी ।
अदंड्यातें दंडूनी । दे सोडूनी दंड्यातें ॥६१॥
तुम्ही म्हणाल हें असें । कळे तरी त्वां वागावें तसें ।
हें तों घडेल कसें । परविश्वासें राज्य करूनी ॥६२॥
जे भृत्य ठेवी भूप । ते करिती जें पाप ।
चतुर्थांशें आपोआप । तें नृपमस्तकीं पडे ॥६३॥
एवं मी एकला । कसें जोडूं साधुफला ।
मग ह्या राजाच्या बोला । ऐकोनि बोलला गर्गमुनी ॥६४॥
अर्जुना तूं धन्य होसी । हें यथार्थ बोलसी ।
जो दोहील भूधेनूसी । तेणें प्रजावत्सासीं पाळावें ॥६५॥
धरितां तीक्ष्ण दंडा । होईल प्रजेला पीडा ।
कीं धरितां मृदु दंडा । तया वेडा करितील ॥६६॥
जसा नातिशीतोष्ण । मनोहर वाटे पवन ।
युक्तदंड तसा जाण । प्रजारंजन करी भूप ॥६७॥
जरी पराव्याच्या विश्वासा । तूं न धरिसी सहसा ।
तरी तूं योगाभ्यासा । करी साध्वसा वारील तो ॥६८॥
योगें नाना देह धरिसी । तूं एकला राज्य करिसी ।
मनोवेगें तूं फिरसी । सर्व जाणशील साक्षित्वें ॥६९॥
अनसूयागर्भरत्न । दत्तत्रेयाभिधान ।
सह्य पर्वतीं आसन । असें जाण जयाचें ॥७०॥
ज्याला म्हणती योगींद्र । यन्नामें सुके भवसमुद्र  ।
नित्य जो विनिद्र । ध्याती वितंद्र मुनी ज्यातें ॥७१॥
निस्त्रैगुण्यमार्गें चाले । भक्ता रक्षी योगबळें ।
योगानंदें जो डुले । ज्या देखिलें समदर्शनीं ॥७२॥
महात्मा तो विश्वसाक्षी । सर्वां समान निरीक्षी ।
भजकांचा जो पक्षी । दुष्टां शिक्षी स्वयेंची ॥७३॥
तरी त्या नये विषमत्व । नये ज्याला निर्दयत्व ।
नित्य धरी समत्व । योगी सत्वबळानें ॥७४॥
माता बाळाचें लालन । किंवा करी ताडन ।
तिला निर्दय म्हणोन । दोष कोण ठेवील ॥७५॥
तसें संतांचें पालन । दुष्टां करितां शिक्षण ।
नियंत्या नये दूषण । हें भूषण गुणदोषातीता ॥७६॥
जगद्धाता अत्रिनंदन । तपस्वी योग्यांचें ध्यान ।
जो भक्तां दे इष्टदान । त्याचें आराधन करीं तूं ॥७७॥
जंभ दैत्यें स्वर्गस्थान । हरिलें तेव्हां येऊन ।
इंद्रें केलें आराधन । त्याला स्थान पुन: दिलें ॥७८॥
अद्यापि इंद्र सेवा करी । देवासह नित्य दर्शन करी ।
म्हणोनी नाहीं त्याला सरी । सुखें राज्य करी स्वर्गाचें ॥७९॥
ज्याचें दुष्कर आराधन । दुर्मतीला वाटे कठिण ।
सुमतीला सुकर जाण । जो कारण आत्मभूत ॥८०॥
देहाभिमानी बहिर्मुख । जे न सोडिती विषयसुख  ।  
न दिसे तयां भगवन्मुख । कैचें सुख मग तयां ॥८१॥
दुर्मतीला तो दूर । भक्तांसमीप निरंतर ।
व्यापक जो योगीश्वर । त्यापासून वर मिळवीं तूं ॥८२॥
ज्याचें नित्य गंगास्नान । माहूरीं करीं शयन ।
सह्याद्रीवरी आसन । करी ध्यान गाणगापुरीं ॥८३॥
कुरुक्षेत्रीं आचमन । धोपेश्वरीं जाऊन ।
करी जो भस्मधारण । संध्यावंदन कर्‍हाडीं ॥८४॥
कोल्हापुरीं भिक्षाटन । पांचाळेश्वरीं जाऊन ।
नितुय करी भोजन । विचित्राचरण जयाचें ॥८५॥
पंढरपुरीं जाऊन । नित्य सुगंध लेवून ।
पश्चिम सागरीं येऊन । करी अर्घ्यदान सायंकाळीं ॥८६॥
जो जो करील स्मरण । त्या त्या देई दर्शन ।
व्यापिलें जेणें त्रिभुवन । असो नमन तच्चरणा ॥८७॥
ज्याची लीला ऐकोन । तृप्त होती कान मन ।
त्याला कोण कां नमन । न करील जनमान्य जो ॥८८॥
जो मायाध्यक्ष होऊन । करी जग उत्पन्न ।
त्याचें करीं पालन । जो स्वयें उदासीन निगर्व ॥८९॥
ब्रह्मरूपें उत्पादक । विष्णुरूपें पालक ।
रुद्ररूपें संहारक । करी एक तो सर्व ॥९०॥
तो भक्तीचा भुकेला । भक्ताधीन राहिला ।
अंतर न देतां भक्तांला । खेळ भला करी तो ॥९१॥
योग क्षेम भजकाचें । वाहे हें बिरुद त्याचें ।
आगम गाजवी तयाचें । दर्शन करी अर्जुना ॥९२॥
भावें करितां सेवन । तो होईल प्रसन्न ।
ना तरी त्याचें मन । वळवील कोण कसें बा ॥९३॥
त्याणें देतां वरदान । एकला करशील तूं जाण ।
सप्तद्वीप पृथ्वी पालन । स्वेच्छाचरण होवोनी ॥९४॥
तो देईल तुला धृती । तो देईल नाना शक्ती ।
भावें करीं त्याची भक्ती । दे जो सन्मती मुक्तिदाता ॥९५॥
जें जें मनीं आणसी । योगप्रभावें तें मिळविसी ।
मानूनी माझ्या वचनासी । सेवीं दत्तासी सत्वर ॥९६॥
ऐकोन गर्गाचें वचन । वेधलें तत्काळ मन ।
गर्गा करोनी नमन । प्रेमें अर्जुन बोलतसे ॥९७॥
धन्य धन्य तूं मुनी । श्रीदत्ताच्या स्मरणीं ।
योजिलें मजलागोनी । हा मी मानीं अनुग्रह ॥९८॥
सकाम हित दावूनी । माझी वृत्तीं वळवोनी ।
लाविली श्रीदत्तभजनीं । झाला मनीं परम हर्ष ॥९९॥
धन्य धन्य अत्रिमुनी । धन्य अनुसया साजणी ।
परात्मा आणिला ज्याणीं । नामरूपा आश्चर्य हें ॥१००॥
असा जो अत्रिपुत्र । दत्तात्रेय पवित्र ।
ज्याणें घातलें योगसत्र । असे सर्वत्र जो ॥१००॥
ज्याचे ऐकोनी दिनचर्या । मी पावलों आश्चर्या ।
तो कसा भेटला देववर्या । मुनिवर्या हें सांगावें ॥१०२॥
देवेंद्रें जाऊन । कोठें केलें दर्शन ।
कसें केलें आराधन । वळविलें मन केवी त्याचें ॥१०३॥
त्याच्या राज्याचा जंभासुर । कसा करे अपहार ।
असुरांशीं कीं समर । अमरेम्द्रा वर काय दिला ॥१०४॥
हें चरित्र अपूर्व । ऐकावें वाटे सर्व ।
कान पसरूनही शर्व । सोडोनी गर्व नायकेल कीं ॥१०५॥
मी असे श्रद्दधान । माझें करी समाधान ।
दत्तचरित्र पावन । ऐकवा कान भरोनी ॥१०६॥
मग मीही करीन । श्रीदत्ताचें सेवन ।
जेणें होय प्रसन्न । देईल वरदान श्रीदत्त ॥१०७॥
असें बोलतां अर्जुन । गर्ग पावे समाधान ।
बोले उत्तर वचन । चित्तीं चिंतोनि श्रीदत्त ॥१०८॥
इति श्रीदत्तमाहात्म्ये चतुर्थोsध्याय: ॥४॥
श्रीगुरुदत्तात्रेयार्पणमस्तु ॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-04-26T09:23:01.9230000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

जाती तशी पुती

  • मनुष्‍य ज्‍या जातीत जन्मतो त्‍या जातीचे गुणदोष त्‍याच्या अंगी येतात. ज्‍याप्रमाणें एका खाणीतील मातीत एकच गुणधर्म वास करतात, किंवा एका कुळीत जन्मलेल्‍या स्‍त्रियांचा स्‍वभाव एकसारखाच असतो त्‍याप्रमाणें प्रत्‍येक जातीचे विशिष्‍ट गुणदोष व जातीतील प्रत्‍येक व्यक्तीत वास करतात. ‘‘त्‍यावेळी जे दोष त्‍या योजनेत हिंदुस्‍थानातील निरनिराळ्या राजकीय पक्षांकडून दाखविले गेले ते ‘जाति तशी पुती’ अथवा माती तशी चूल’ या न्यायाने आतां व्यवहारांत आलेल्‍या योजनेतहि आहेत.’’ -के २५-७-१९४१. 
RANDOM WORD

Did you know?

मृत व्यक्तीच्या तेराव्याचा विधी काय असतो? त्या दिवसाचे महत्व काय?
Category : Hindu - Traditions
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.