TransLiteral Foundation
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|सार्थ लघुवाक्यवृत्ती|
ओव्या २८५१ ते २८७५

सार्थ लघुवाक्यवृत्ती - ओव्या २८५१ ते २८७५

श्रीमच्छंकराचार्यकृत सार्थ - लघुवाक्यवृत्ती ग्रंथावर हंसराजस्वामींनी ओवीबद्ध टीकेसह, अतिशय सुंदर निरूपण केले आहे.


ओव्या २८५१ ते २८७५
आच्छादें तरी केवीं त्या स्फूर्तीपासून मनबुद्ध्य़ादि ।
उठतां विषयध्यासातें संपादी । तया स्वप्नावस्थेमाजीं । अनादी ॥२८५१॥
देखणा तया व्यापारामन बुद्धि चित्त अहंकार ।
ध्यासें जो जो आठवी प्रकार । देहक्रिया विषय समग्र ।
साक्षित्वें देखे ॥५२॥
तैसेचि जागरीं प्रत्यक्ष विषय । इंद्रियद्वारा वृत्ति जाय ।
त्यांत ज्ञानज्ञान हें द्वय । प्रकाशी निजात्मा ॥५३॥
एवं स्फूर्तीपासून जे विकल्प । विषयापर्यंत सर्व संकल्प ।
उठती निमती जे आपेआप । ते ते जाणे प्रकाशें ॥५४॥
तयासी कोठें असे न कळणें । सर्वांसी अकृत्रिम देखणें ।
ऐसें असतां साधक अज्ञानें म्हणे प्रतीति न ये ॥५५॥
येर तत्त्वें हें न जाणती । म्हणोनि साधका पडली भ्रांती ।
हाचि मी त्या मज न ये प्रतीती ।
आत्मप्रकाश कैसा तो ऐशिया मंदप्रज्ञ साधकासी ।
अभ्यास पाहिजे दिनदिशीं । विकल्प निमित्तां साक्षेपेंसी ।
उरे तो आत्मा भेटे ॥५७॥
जैसें गगन मेघें आच्छादितां । न दिसे असून आहाच पाहतां ।
ते मेघ सर्व वितळून जातां । स्वच्छत्वें दिसे ॥५८॥
तैसे विकल्प निमतां समूळ । उरे निर्विकल्प ब्रह्म केवळ ।
तेंचि आपेआप कळे प्रांजळ । साध्य तें साधकां ॥५९॥
तस्मात् विकल्प हा मोडावया । अभ्यास पाहिजे शिष्यराया ।
तोचि बोलिजे सहज उपाया ।
कवणेरीतीं अभ्यास नलगे प्राणाचा निरोध ।
नलगे आसनादि मूळ बंध । सहजीं सहजत्वें प्रसिद्ध ।
विकल्प तरी मावळे ॥६१॥
ऐसा अभ्यास समाधीचा । जेणें हळुहळु घात विकल्पाचा ।
तोचि बोलिजे स्पष्ट वाचा ।
त्या रीतीं साधकें अभ्यासावा येथें कोणी चार्वाक म्हणती ।
अभ्यासाची जयास भीति । कीं कासया पाहिजे अभ्यासरीतीं ।
आत्मा सर्वों व्याप्त असतां ॥६३॥
तरी आत्मा पहिलाचि व्याप्त । मग विवेचन तरी कासया अपेक्षित ।
कीटकही ब्रह्मचि परी मुक्त । कल्पांतीं नव्हे जैसा काष्ठीं असोनि दाहक ।
मंथनेंविण निरर्थक । तेवीं सर्वत्रीं ब्रह्मात्मा व्यापक ।
परी नेणतां मुक्ति कैची ॥६५॥
तिळामाजीं तेल असे । परी गाळिल्याविण प्राप्त कैसें ।
तेवीं कीटकही ब्रह्म परी अभ्यासें । विण मोक्ष कैंचा ॥६६॥
नदीचें पत्रांत पाणी आहे । परी खांदिल्याविण केवीं लाहे ।
तैसें ब्रह्मत्व असून प्राप्त नव्हे । अभ्यासाविणें ॥६७॥
दुग्धामध्यें असे घृत । परी क्रियेविण नव्हे प्राप्त ।
तेवीं अभ्यासेंवीण कृतकृत्य । कल्पांतीं नव्हे ॥६८॥
सर्व हे ब्रह्मचि असती । येथें संशय नाहीं रती ।
तरी जन्मती आणि मरती । कासया नाना योनी ॥६९॥
तस्मात् जयासी खरें तरावें । तेणें बोलिल्या रीतीं अभ्यासावें ।
अभ्यासें यथार्थ ज्ञान पावावें । तोचि मुक्त साधक येर शब्दज्ञानेंही बडबडितां ।
दृढ केवीं होय अपरोक्षता । अभ्यासेविण न जाय तत्त्वतां।
देहबुद्धि जे दृढ ॥७१॥
असो रविदत्ता येर मूढासी । काय प्रयोजन शुष्क उपदेशी ।
खरी अपेक्षा जरी तुजसी । तरी अभ्यासी यथाक्रमें ।
ऐसें ऐकतांचि रविदत्त । साष्टांगें करूनि दंडवत ।
विनविताहे सद्रदित । म्हणे दयाळा कृपा करी ॥७३॥
ज्या ज्या रीतीं अभ्यासलक्षण । तें तें सांगावें कृपा करून ।
तैसें तैसें मी अभ्यासीन । अंतर न पडतां ॥७४॥
ऐसा आदर जाणून रविदत्ताचा । श्रीगुरू बोलते झाले वाचा ।
अनुक्रमें क्रम अभ्यासाचा । समाधीचा प्रकार ॥७५॥


एकंदर २८७५ ओव्या
Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-10-20T05:12:17.4130000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

जिवावर उदार तो लाखाशीं झुंजार

  • जो मनुष्‍य जिवावर उदार होतो म्‍हणजे प्राणाचीहि पर्वा करीत नाही. तो लाख मनुष्‍यांशीहि लढण्यास मागेपुढे पाहात नाही. जो मनुष्‍य प्राणाची तमा धरीत नाही तो वाटेल ते साहस करण्यास तयार होतो. 
RANDOM WORD

Did you know?

मंगळवारी येणार्‍या संकष्टी चतुर्थीस ‘ अंगारकी चतुर्थी ’ असे कां म्हणतात ?
Category : Hindu - Traditions
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site