TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

अनुभूतिलेश - श्लोक ३०१ ते ३१५

वामन नरहरी शेष उर्फ वामन पंडित (इ.स.१६३६ ते १६९५) हे १७ व्या शतकात होऊन गेलेले प्रख्यात मराठी कवी होते


श्लोक ३०१ ते ३१५
एवं स्वयं ब्रम्हाविदेव सर्वे ब्रम्हात्मना तेऽवयवा लवाद्या: ।
कालस्य काल: स्वयमेव योगी देशो न काल: पूथगात्मनोऽस्व ॥३०१॥
एवं स्वयं ब्रम्हा अयाच जेची लवादि सर्वे अवयेव तोची ।
योगी स्वयें काळचि काळ त्यास न देसकाल पृथगात्मतेस ॥३०१॥

तस्मात्समाश्चिष्य जगत्प्रकाशं कालप्रकाशं निजचित्प्रकाशम् ।
देशाश्च काला: खलु तत्प्रकाश्या घ्यायेत्तंदवेत्यखिलात्मभावात् ॥३०२॥
तस्मात् अलिंगूनि जगत्प्रकाशा कालप्रकाशा निजजित्प्रकाशा ।
ते देशकाल खलु तत्प्रकाशात् घ्यावें तयातें अखिलात्मभावात् ॥३०२॥

स्थूलेन्द्रियाणां व्यवहारमात्रं संत्यज्य विश्वं मनसानुचिन्त्य ।
घ्यायेच्चिदैक्येन चिदात्मट्टष्टया प्रोक्तो सुनींद्रै: सविकल्पयोग: ॥३०३॥
टाकूनि स्थूलेन्द्रिय कर्तृतेतें जें चिंत्य विश्वास मनें तयातें ।
घ्यावें चिदैक्येंच चिदात्मदृष्टी मुनींद्र वोले सविकल्प गोष्टी ॥३०३॥

जगच्चिदैक्यं व्यवहारकाले पश्यन् व्रजन् वा विलपन् विजिघ्रन् ।
प्रतीतिगम्यं यदिचेदखंड: समाधिरेष: कथितो सुनींद्रै: ॥३०४॥
जगच्चिदैक्य व्यवहारकाळीं चालींहि बोलीं पहाण्यादि वेळीं ।
प्रतीतिगम्य जरि तें उदंड समाधि बोले मुनि तो अखंड ॥३०४॥

स वै जीवन्सुक्त: स खलु परिपक्वात्मनिगमो  यदा चित्तंतुत्वं जडपटगतं पश्यति सदा ।
जनेषु व्यापारेष्वपि च चिदुपादानकमिदं जगद्योगी भोगेष्वनुभवति सर्वात्मकतया ॥३०५॥
असे पक्वज्ञानी अनुभवि जिवन्मुक्तचि सदा जयीं चित्तंतूची जडजगपटीं देखत तदा ।
जना व्यापारींही सकळ चिदुपादानचि जया जगा योगी भोगी अनुभविंच सर्वात्मकतया ॥३०५॥

विषय स्वचिदब्धिबुदबुदा: सुखसिन्धूर्मिसमूह इन्द्रियाणि ।
इति पश्यति संयमी यमीशो यम इत्थं खलु राजयोगिनां तु ॥३०६॥
स्वचिदब्धी च बुदबुद विषय हा इंद्रियें जीं सुखसिंधुसमूह ।
वाहतो असें संयमी यमीश यम निश्चयें राजयोगियांस ॥३०६॥

चित्तन्तु दृष्टया जगदम्बरत्वं पश्यत्वयं दृङ्नियमोऽथ शब्दा: ।
भवन्ति नश्यन्ति च बुदबुदास्ते चित्सिन्धुजा वाङ्नियमोऽयमुक्त: ॥३०७॥
चित्तंतु दृष्टी जगदंबरातें पाहे यमो दृग्मिच शब्द त्यातें ।
चित्सिंधुजात बुद्‌बुद होति नाशे तो वाग्मि ऐसा यम बोलिलासे ॥३०७॥

चिदम्बुपानार्थतृषात्वरावान् जडैस्तरङ्गैसहितं चिदम्भ: ।
पश्यत्यथाप्युर्मिकुलप्रतीतिर्न वै जडत्याग इति स्वत: स्यात् ॥३०८॥
चिदंबुपाना तृषित त्वरेतें जडा तरंगांसह ऊदकातें ।
पाहे न ते ऊर्मि प्रतीति त्यास तसा जडत्याग स्वयें च त्यास ॥३०८॥

चिद्दर्शनाय त्वरिताभिलाषो विश्वं स ईक्षत्यपि तज्जडत्वम् ।
पश्यन्नपश्यत्यखिलात्मयोगी त्यागी नच त्यागमपि स्म वेद ॥३०९॥
चिद्दर्शनाचा अभिलाष वाहे विश्वासही त्या जडरूप पाहे ।
विश्वात्मयोगी न जडत्व पाहे त्यागी असा त्याग न जाणताहे ॥३०९॥

अशब्दमात्मानमशेषशब्देष्वनुत्मरन् वक्त्यपि नित्यमौनी ।
जातेषु नष्टेषु च बुदबुदेषु जातो न नष्टोऽपि च चित्समुद्र: ॥३१०॥
नि:शब्द आत्माच अशेष शब्दीं । स्मरेत बोले तरि नित्यमौनी ।
बुद्‌बूद होतांचहि नाशतां ही न जाय ना नासत चित्समुद्रही ॥३१०॥

जगन्नादावन्ते वदति निगमो ब्रम्हणि ततो न मध्येऽपि स्वर्णे कटकमुकुटाद्या अपि यथा ।
सदापश्यन्नेवं निखिलजनवृंदेऽपि विजने वसन्नास्ते योगी नहि विजनवासो गिरि गुहा ॥३११॥
न आद्यंतीं ब्रम्हीं जग वदतसे वेदचि असें न मध्येंही हेमीं मुकुटकटकादीकचि जसें ।
पहातां ये रीती असुनि जनबृंदींहि विजनीं वसे योगी ऐसे नसति गिरिगूहीं न विजनीं ॥३११॥

जडे कानने वा जडाद्रौ गुहायां स्थितो वा जनं त्वीक्षते ह्रद्नुहायाम् ।
जनस्थोप्ययं निर्जने राजयोगी जनं निर्जनं ब्रम्हाभावेन पश्यन् ॥३१२॥
जडा काननीं पर्वताचे दरीतें वसोनी ह्रदीं पाहतोसी जनातें ।
असोनी असा राजयोगी जनीं हे जना निर्जन ब्रम्हाभावेंच पाहे ॥३१२॥

समा: सर्वे देहा नहि जगदुपादानमसमं सदा पश्यन्नेवं भवति समकायो हि विजने ।
अतर्क्यं यत्साम्यं समतनुरथ स्याणुसट्टशो जनं त्यक्त्वाटव्यां वसति समकायो न खलु स: ॥३१३॥
समा: सर्वे देहा तसि जगदुपादानसमता सदा जो पाहे त्या जगिं घडतसे अंगसमता ।
अतर्क्यें ज्या साम्यें करुनिहिच होतो समतनू जगत्यागें खुंदासम तरि नव्हे तो समतनू ॥३१३॥

असिद्धं जगद्दृश्यते यत्र सिद्ध सतां नित्यसिद्धासनं तत् प्रसिद्धम् ।
भ्रमत्येव देह: स्वकर्मानुरूपं तथाप्यासने सर्वदा राजयोगी ॥३१४॥
असिद्धा जगीं दीसतें ब्रम्हा सिद्ध सतां नित्य सिद्धासना तें प्रसिद्ध ।
जरी देह फीरे स्वकर्मानुरूपें उरे आसनीं राजयोगी प्रतापें ॥३१४॥

वृत्तिर्बहिर्नि: सरतीह लोके तां प्रत्यगात्मन्यखिलास्मनीशे ।
सच्चिन्मया शीघ्रतया करोति सपूरकोक्त: खलु राजयोगी ॥३१५॥
बाहेर वृत्ती निघताति लोकीं त्या प्रत्यगात्मा अखिलात्मनीं कीं ।
सच्चिन्मयी शीघ्र करी तयातें तो राजयोगी वद पूरकातें ॥३१५॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2014-11-29T06:11:56.3500000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

consequence

  • पु. परिणाम 
  • न. फलित 
  • पु. परिणाम 
  • पु. प्रभाव 
More meanings
RANDOM WORD

Did you know?

जीवाच्या बारा दशा कोणत्या?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.