TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|मराठी व्याकरण|अलंकारदर्श|अर्थालंकार|
संसृष्टि

अर्थालंकार - संसृष्टि

काव्यास ज्याच्या योगाने शोभा येते त्यास अलंकार असे म्हणतात.


संसृष्टि
आर्या-
तिलतंदुलसम मेलन अलंकृतीचें तरी च वदतात ॥
संसृष्टिअलंकारचि साफ दिसे भेद या अलंकृतित ॥१॥

श्लोक-
कुसुमगंध मिळो ह्मणुनी अली । फिरतसे ह्मणुनी बहु शोभली ॥
चलित होय तदां कलमेखला । कलकलात्मक शब्द चि जाहला ॥२॥
येथें शब्दालंकारांतील अनुप्रास व यमक यांची संसृष्टि आहे.

आर्या-
तम जैसें अंगाला चिकटें नभ जेंवि काजळा ओती ॥
जैसी दुर्जनसेवा तैसी निष्फळचि होय दृष्टी ती ॥३॥
येथें उत्प्रेक्षा व उपमा या दोन अर्थालंकारांची संसृष्टि आहे.
श्लोक-आनंदयुक्त - हरि - हस्त - विमुक्त - पुष्पीं ॥
जे अर्चिले हतजयें महिष प्रतापी ॥
देवोपदाब्ज जय तें मज अंबिकेचें ॥
मंजरि - सिंजित अहो बहु मंजु ज्याचें ॥४॥

येथें अनुप्रास व उपमा यांची संसृष्टि आहे. पदाब्ज हा उपमित समास आहे. आणि याचा विग्रह ( अब्जमिव पदं) अब्जासारिखें
पद असा करावयाचा. रुपक करुन अब्ज प्रधान गणलें तर त्याचा मंजीर-सिंजित या पदाशीं अन्वय कसा करावा ? तेव्हां येथें उपमालं-कारच आहे. असें मानिलें पाहिजे.

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2018-02-23T21:33:23.5200000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

jolting

  • न. गदागदा हलवणे 
  • (also shaking) 
RANDOM WORD

Did you know?

What is the difference between Smarta & Bhagwata Ekadashi?
Category : Hindu - Philosophy
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.