TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|मराठी व्याकरण|अलंकारदर्श|अर्थालंकार|
विनोक्ति

अर्थालंकार - विनोक्ति

काव्यास ज्याच्या योगाने शोभा येते त्यास अलंकार असे म्हणतात.


विनोक्ति
श्लोक-
किंचिद्विना प्रस्तुत हीन जेथें ।
विनोक्त्यलंकार चि जाण तेथें ॥
मनोहरा यद्यपि होय विद्या ।
ती नम्रतेवाचुनि जाण निंद्या ॥१॥

येथें विद्येचें वर्णन प्रस्तुत म्हणजे वर्ण्य आहे आणि तो नम्रतेवाचूंन
निंद्य आहे, असें दर्शविलें आहे.

जो देखिना राम कदांहि काळीं । ज्या राम देखे नच हो त्रिकाळीं ॥
निंदेस तो पात्र मनुष्यलोकीं । स्वात्महि त्या निंदेतसे अहो कीं ॥२॥
किंचिद्विना प्रस्तुत रम्यमाण । विनोक्त्यलंकारहि तेथ जाण ॥
नरेंद्रवर्या परिषत्तुझी ही । खलाविना शोभतसे सदाही ॥३॥
अंध:कारें त्यजिलि दिसते रात्रशी चंद्रतेजें ॥
ज्वाला जैशी बहुतचि निशीं धूर्मनाशें विराजे ॥
मोहानें ही वरतनु मला वाटते सोडिलीशी ॥
रोध:पातें गढूळ निवळे मागुती जान्हवीशी ॥४॥
हें कर्दमाविणहि शोभतसें तळें हो ॥
दुष्टाविना रुचिर भूपसभा तशी हो ॥
तैसेंच काव्य कटुशब्दविना सुरम्य ॥
हो चित्त तेंवि विषयाविण फार रम्य ॥५॥

गद्य-
हा अलंकार विना या शब्दावाचूनही होतो. श्लोक (२) व (४) यांत विना अथवा विनाया या अर्थाचा शब्द नाहीं. एकांत रामदर्शनाविण पुरुष निंदनीय आहे असें दाखविलें आहे. दुसर्‍यांत अंधाराविण जशी रात्र, धुरावाचून जशी अग्नीची ज्वाला, व किनार ढासळून गढूळ झालेली पुन: निबळणारी जशी गंगा तशी मोहावाचूनही सुंदरी फार शोभते, असें दर्शविलें आहे.

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2018-02-23T05:39:02.2800000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

animus

  • पु. मानस 
  • intention 
  • नरप्रतिमा, आकस, उद्देश 
  • पु. ऍनिमस 
More meanings
RANDOM WORD

Did you know?

शंखनादाविषयी कांही माहिती पाहिजे.
Category : Hindu - Puja Vidhi
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site