TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|पुराणे|श्री कृष्णा माहात्म्य|
अध्याय ५२

श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय ५२

विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.


अध्याय ५२

श्रीगणेशाय नमः ॥

तटी जियेच्या योगिमंडळ ॥ बैसोनि आपुले ह्रदयकमळ ॥ वाहे जियेला ती कृपाळ ॥ कृष्णा विमल मज करो ॥१॥

गिरीजात्मक म्हणे ऋषींसी ॥ पूर्वाध्यायी शंखतीर्थासी ॥ येवोनि करिती स्नान तापसी ॥ याज्ञवल्क्यादि सकळ ते ॥२॥

पुढे जाहली काय कथा ॥ तेची ऐका तुम्ही आता ॥ याज्ञवल्क्यादि मग पुढे जाता ॥ नैध्रुवाश्रम लागला ॥३॥

जेथे युधिष्ठिरमत्तहस्ती ॥ येवोनि आश्रम भग्न करिती ॥ सवेंचि ते मग मरण पावती ॥ नैध्रुवकोपे मुनी हो ॥४॥

तये वेळी धर्मराज ॥ धरी मुनींचे चरणांबुज ॥ म्हणे कृपाघन तुम्ही सहज ॥ करा वर्षाव मजवरी ॥५॥

तदा नरहरीभक्त नैध्रुव ॥ कृष्णानुचर हा धर्मराव ॥ आहे म्हणोनि येता कणव ॥ बोले वचन नृपासी ॥६॥

आजपासोनि जरी हस्ती ॥ येतील माझे आश्रमाप्रती ॥ तरी मरतील शीघ्र निश्चित्ती ॥ सत्य सत्य त्रिवाचा ॥७॥

ऐसे बोलोनि कमंडलू ॥ घेवोनि प्रोक्षिले दंती जळू ॥ तदा जिवंत तात्काळू ॥ होता नवल वाटले ॥८॥

यापरी देखोनि नैध्रुवाश्रम ॥ पुढे चालिले मुनिसत्तम ॥ आले त्रयोदश पवित्र परम ॥ तीर्थे जेथ तेथ हो ॥९॥

पहिले जाणिजे ब्रह्मतीर्थ ॥ याज्ञवल्क्यादि मुनि जेथ ॥ ब्रह्मयज्ञे ब्रह्मासि प्राप्त ॥ झाले स्कन्द म्हणतसे ॥१०॥

तेथोनि एकचि बाणावर ॥ पितृतीर्थ असे थोर ॥ तिळोदके जेथ पितर ॥ तृप्त होती तर्पिता ॥११॥

पुढे श्रीतीर्थ परम पावन ॥ बाणपंचक जया प्रमाण ॥ पति मिळावा नारायण ॥ म्हणोनि जेथे तपे श्री ॥१२॥

गौरितीर्थ असे चवथे ॥ आपणा वरावे कैलासनाथे ॥ म्हणोनि गौरी तपोनि जेथे ॥ तुष्ट शिवाते करीतसे ॥१३॥

स्नान करिता गौरितीर्थी ॥ मिळे स्त्रियेसी सौभाग्य संतती ॥ इंद्रतीर्थ असे पुढती ॥ स्नाने ऐश्वर्यदायक ॥१४॥

गौतमाचा होतांचि शाप ॥ उद्विग्न जाहला अमराधिप ॥ मुक्त म्हणावे म्हणोनि अमुप ॥ तीर्थे हिंडला राजा तो ॥१५॥

अखेर येता संगमस्थानी ॥ मुक्तपाप देवाग्रणी ॥ होवोनि गेला मग जेथुनी ॥ अमरावतीलागि ते ॥१६॥

इंद्रतीर्थापासोनि जवळ ॥ विष्णुतीर्थ अति निर्मळ ॥ जेथे करी तप वैकुंठपाळ ॥ देवा अमृत मिळाया ॥१७॥

विष्णुतीर्थी विष्णुदर्शन ॥ व्हावे म्हणोनि तपा गहन ॥ करिते झाले गंधर्वजन ॥ प्रसन्न कृष्ना होय ते ॥१८॥

वर देवोनि मनोरथ ॥ करी कृष्णा पूर्ण जेथ ॥ होय विद्यालाभ तेथ ॥ स्नान करिता नरासी ॥१९॥

पुढे उर्वशीतीर्थ रम्य ॥ स्नाने जेथिंचे बहुत पुण्य ॥ जेथे कृष्णा प्रसन्न होय ॥ उर्वशीला तत्तपे ॥२०॥

काय इच्छा असे तुजला ॥ ऐसे विचारी उर्वशीला ॥ येरी म्हणे धाडिले मला ॥ बलारातिने येथ हो ॥२१॥

विश्वामित्रासि भुलवावे ॥ स्वर्गासि नंतर तुवा यावे ॥ कथिले यापरी मला देवे ॥ शक्ति यास्तव देई भो ॥२२॥

उर्वशीची ही प्रार्थना ॥ ऐकोनि बोले बरे कृष्णा ॥ सवेंचि जाहली गुप्त जाणा ॥ करुणारसवाहिनी ॥२३॥

कृष्णेचिया प्रसादे ती ॥ जावोनि विश्वामित्राप्रती ॥ श्वान करोनि अमरावती ॥ लागि घेवोनि जातसे ॥२४॥

असो उर्वशीतीर्थाहून ॥ पुढे पन्नास शर प्रमाण ॥ सूर्यतीर्थ परम पावन ॥ ऐका कथानक तयाचे ॥२५॥

कृष्णातटी एक भूसुर ॥ राहोनि करी तप दुर्धर ॥ मनी आणोनि दिवाकर ॥ शतवत्सर बैसला ॥२६॥

तदा कृष्णा होवोनि तुष्ट ॥ म्हणे माग बा तुझे इष्ट ॥ ऐसे ऐकोनि द्विजश्रेष्ठ ॥ बोले स्पष्ट तियेसी ॥२७॥

माझे आश्रमी जगन्माते ॥ येवोनि स्नान करिती जे ते ॥ निष्पाप होवोनि तुझे पदाते ॥ जावोत देई हे मज ॥२८॥

ऐसे ऐकोन ती कृष्णा ॥ तथास्तु म्हणे तया ब्राह्मणा ॥ सवेंचि पावे अंतर्धाना ॥ जाणा सूर्यतीर्थ हे ॥२९॥

पुढे तीर्थ सप्तसागर ॥ ऐका तयाची कथा रुचिर ॥ शालग्रामी सुयशवर ॥ सुमति नामे नृप असे ॥३०॥

तो एकदा कृष्णातटी ॥ गेला सहज दैवदृष्टी ॥ तव अकस्मात होतसे भेटी ॥ याज्ञवल्क्यादि मुनींची ॥३१॥

मग तयांना नमस्कार ॥ करोनि म्हणे तो वसुधावर ॥ धन्य माझे कुल थोर ॥ चरण आपुले देखिले ॥३२॥

आजपर्यंत मी ही क्षिती ॥ पाळिली जशी दंडनीती ॥ आता कैशी परत्र गती ॥ मज होईल मुनी हो ॥३३॥

ऐसे विचारिता क्षणी ॥ सांगती तयाते सकळ मुनी ॥ येथे यथाविधि मख करोनी ॥ कृष्णार्पण करी हो ॥३४॥

बरे बोलोनि तो नृपाळ ॥ संभार जमवी तात्काल सकळ ॥ यज्ञ कृष्णार्पण केवळ ॥ करी दीक्षा घेऊनी ॥३५॥

यज्ञांती याज्ञवल्क्यादिक ॥ तपोबळे सप्तसागरोदक ॥ आणोनि करिती मंत्राभिषेक ॥ दीक्षितासी मुनी हो ॥३६॥

होता यापरी स्नान अवभृथ ॥ राजा जाहला स्वतःकृतार्थ ॥ सप्तसागरतीर्थ तेथ ॥ शोभे यज्ञभूमीने ॥३७॥

येथेचि कलियुगी जन्मेजय ॥ करील सर्पसत्र निर्भय ॥ स्नाने जेथिचे फिरोनि सदय ॥ होईल तो गा निश्चये ॥३८॥

येथोनि एक कोसावर ॥ विभूतितीर्थ उग्र दूर ॥ तेथे तपे एक द्विजवर ॥ तटी कृष्णानदीचे ॥३९॥

तव अकस्मात भयानक ॥ राक्षस धावला त्यावरी एक ॥ देखता भीतीने विप्रे उदक ॥ मृत्तिकेसह फेकिले ॥४०॥

होता कृष्णोदकस्पर्श ॥ भस्म जाहला तो राक्षस ॥ पावोनि दिव्य देह सुरस ॥ द्विजास करी नमन तो ॥४१॥

उभा ठाकला जोडोनि कर ॥ म्हणे तुम्ही कृपासागर ॥ केला आजि ममोद्धार ॥ नीच योनीपासुनी ॥४२॥

बोलोनि यापरी दिव्य पुरुष ॥ गेला विमानी स्वर्गलोकास ॥ स्कंद सांगे ऋषिजनांस ॥ तेच विभूतितीर्थ हो ॥४३॥

पश्चिमेसी तीस हजार ॥ धनु असे हो जया अंतर ॥ तेचि गोपाद तीर्थ सुंदर ॥ बहु गोपाद सुचिन्हे ॥४४॥

धर्मपालक श्रीधूर्जटी ॥ लिंगरूपी गोपाद शेवटी ॥ प्रगट जाहला कृष्णातटी ॥ गोपादेश्वर म्हणोनी ॥४५॥

गोपादेश्वरा कामधेनू ॥ पूजा करोनि करी नमनू ॥ ऐश्वर्य आपुले तीर्थार्पणू ॥ करोनि वराला देतसे ॥४६॥

स्नान करोनि गोपादतीर्थी ॥ देखे डोळा गोपादपती ॥ उपवास करिता तीन राती ॥ गोवधमुक्ती होतसे ॥४७॥

यज्ञार्थ दूध दही साय ॥ देवोनि वाढवी आपणा गाय ॥ सदा वंदा तिचे पाय ॥ माय आपुली म्हणोनी ॥४८॥

ताडण करिती जे गाईसी ॥ रोधिती देती केल्श इसी ॥ ते गोतीर्थसेवनासी ॥ करिता होती मुक्त पै ॥४९॥

गोपादतीर्थी करोनि स्नान ॥ एक मास शिवार्चन ॥ करोनि पितरा तिलतर्प्ण ॥ गोलोक मिळतसे ॥५०॥

तयांचे जे मनोरथ ॥ ते पुरवीन मी येथ ॥ ऐसे बोलोनि स्वर्गाप्रत ॥ गेली कामदुघा ती ॥५१॥

पर्वकाळी सकळ गाई ॥ स्वर्गाहून या ठायी ॥ येती म्हणोनि करा घाई ॥ स्नान पूजन जपासी ॥५२॥

मंत्रम्‍ ॥ नमो गोभ्यः श्रीपतिभ्यः सौरभेयीभ्यः एव च ॥ नमो ब्रह्मसुताभ्यश्च पवित्राभ्यो नमो नमः ॥५३॥

ऐसा म्हणोनिया मंत्र ॥ जप करिता होय पवित्र ॥ स्कंद म्हणतसे आता विचित्र ॥ चरित्र सांगेन मी पुढे ॥५४॥

कृष्णाकथा इक्षुदंड ॥ चाखोनि पाहता रस उदंड ॥ पावाल तृप्ति तेणे अखंड ॥ बावन्नावा अध्याय हा ॥५५॥

इति श्रीस्कंदपुराणे श्रीकृष्णामाहात्म्ये गोष्पदतीर्थवर्णनं नाम द्विपंचाशत्तमोऽध्यायः ॥५२॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2008-09-26T23:28:19.8970000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

लोहित IV.

  • n. एक राजा, जिसे अर्जुन ने उत्तरदिग्विजय के समय जीता था[म.स. २४.१७] 
RANDOM WORD

Did you know?

Wife disgracing, defaming her husband, what is the solution ?
Category : Hindu - Philosophy
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Latest People

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.