प्रकरण सातवे – षड्चक्र दर्शन

पुसे एक श्रोता साचार। तया लागी ग्रंथ-विस्तार ।
कथन करावे सविस्तर। षड्चक्रांचे वर्णन ते ॥१॥
चक्री दळे ती कवण। किती दळे कोणता वर्ण ।
जप किती कवण स्थान । नेमस्त सांगेन मी ॥२॥
घेवोनि रिद्धिसिद्धीसही। देव गणेश कोठे राही।
स्थान किती दळी पाही। जप किती चाले हो ॥३॥
ऐसी ती सहा स्थाने। ओळखोनि घ्यावी साधारणे ।
पढे बोलेन अल्पवचने। श्रोती सावधान व्हावे ॥४॥
प्रथम चक्र मूलाधार। वर्ण तयाचा रक्ताकार ॥
बसे गुदस्थानावर। तोचि देव गणेश ॥५॥
चतुर्दक कमळ, ईश्वर देव। जप सहाशे पहा हो!
तेथे कल्पनेची वाव। वाढू न शके सर्वथा ॥६॥
ब्रम्हा लिंगस्वानो वसे। पीतवर्ण तयाचा दिसे ।
स्वाधिष्ठान* म्हणतो खासे । देव अग्नि राही तो ॥७॥
शक्ति सावित्री तो जाण। करोनि षड्दळी शयन ।
जप सहाशे प्रमाण। चालतसे नेमे ॥८॥
दश दळांवरी येवोनि। वास करी कमलाराणी।
जर्ण निळा, नाभिस्थानी। वास करी विष्णु हो! ॥९॥
नाम चक्र मणिपूर*। ऋषि वायु तो सुंदर।
जप चाले सहा सहस्त्र । नेमे सदैव त्या ठायी ॥१०॥
अनुहात* चक्राचे वर्णन। हृदयी असे परिपूर्ण ।
वास करी उमारमण । देवि पार्वती त्या ठायी ॥११ ॥
सहा सहस्त्र चाले जप । सूर्य ऋषि शोभे अमूप ।
द्वादशदली आपोआप। जप चाले नेमेसी ॥१२॥
शुभ्र वर्ण, जीव देव। चंद्र असे ऋषि-नांव ।
षोडश दळे पहा हो! तये स्थानी ॥१३॥
विशुद्ध* चक्र कंठस्थान । शक्ति अविद्या तेथे जाण ।
जप सहस्त्र एक प्रमाण। अनुभव ऐसा असे ॥१४॥
अग्निचक्र* भृवांतरी। वर्ण पीत, ज्योति बरी।
माया शोभतसे सुंदरी। हंसऋषी बसतसे ॥१५॥
देवता ती परमहंस । जप एक सहस्त्र खास।
आज्ञाचक्री या द्विदल आभास । पाही प्राणिया! की ॥१६॥
पुढे सहस्त्रदळ सुंदर। नाम तयाचे ब्रम्हरंध्र ।
तेथे गुरुदेव करूणाकर। वसतसे सर्वदा॥१७॥
परम देवता ऋषि । ज्ञानशक्ति बसे खासी।
ऊर्ध्वद्वारे संचार त्यासी। होऊ लागे सत्वरी॥१८
सहस्त्रदल मुख्य स्थान । नाना ध्वनी अनेक वर्ण ।
जप सहस्त्र प्रमाण । सोहंबीज तेथचि ॥१९॥
सोहंबीज अजपा। एकाग्रतेचा मार्ग सोपा।
जेणे केले शुद्ध मापा। तोचि दृष्टी पाही की॥२०॥
नसता देही लक्ष्य-भान। जाणेना तेचि अज्ञान ।
म्हणे दिसावे चक्र वर्ण । केवी घडे तयासी? ॥२१ ॥
प्राणी असे अहंकारी । परीक्षेसी बोले परी।
तेथे षड्चक्रांची थोरी। न वर्णवे कदापि ॥२२॥
इतिश्री आनंदामृत ग्रंथे। वेदान्तसार संमते ।
तुकड्यादास विरचिते । सप्तम प्रकरण संपूर्णम ॥७॥