TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

द्वितीयोध्यायः - सूत्र ३

ब्रह्मसूत्र वरील हा टीका ग्रंथ आहे. ब्रह्मसूत्र ग्रंथात एकंदर चार अध्याय आहेत.


सूत्र ३
मायामात्रं तु कार्त्स्न्येनानभिव्यक्तस्वरूपत्वात् ॥३॥

एवं प्राप्ते प्रत्याह ॥ मायामात्रं तु कार्त्स्न्येनानभिव्यक्तस्वरूपत्वात् ।
तुशब्द: पक्षं व्यावर्तयति ।
नैतदस्ति यदुक्तं सन्ध्ये सृष्टि: पारमार्थिकीति ।
मायामय्येव सन्ध्ये सृष्टिर्न परमार्थंगन्धोऽपस्ति ।
कुत: ।
कार्न्स्न्येनानभिव्यक्तस्वरूपत्वात् ।
न हि कार्त्स्न्येन परमार्थवस्तुधर्मेणाभिव्यक्तस्वरूप: स्वप्न: ।
किं पुनरत्र कार्त्स्न्यमभिप्रेतं देशका लनिमित्तसंपत्तिरबाधश्च ।
न हि परमार्थंवस्तुविषयाणि देशकालनिमितान्यबाधश्च स्वप्ने संभाव्यते ।
न तावत्स्वप्ने रथादीनामुचितो देश: संभवति ।
न तावत्संवृते देहदेशे रथादयो‍ऽवकाशं लभेरन् । स्यादेतत् ।
बर्हिर्देहात्स्वप्नं द्रक्ष्यति द्रक्ष्यति देशान्तरितद्रव्यग्रहणात् ।
दर्शयति च श्रुतिर्बहिर्देहात्स्वप्नं बहि:ष्कुलायादमृतश्चरित्वा स ईयते अमृतो यत्र कामिति ।
स्थितिगतिप्रत्ययभेदश्च नानिष्कान्ते जन्तौ सामञ्जस्यमश्रुवीतेति ।
नेत्युच्यते । न हि सुप्तस्य जन्तो: क्षणमात्रेण योजनसतान्तरित्म देश पर्येतुं विपर्येतुं च तत: सामर्थं संभाव्यते ।
क्वचिच्च प्रत्यागमनवर्जितं स्वप्नं श्रावयति कुरुष्वहमथ शयानो निद्रयाभिप्लुत: स्वप्ने पञ्चालानभिगतश्चासिमिन्प्रतिबुद्धश्चेति ।
देहाश्चेदपेयात्पञ्चालेष्वेव प्रतिबुध्येत तानसावभिगत इति कुरुष्वेव तु प्रतिबुध्यते ।
येन चायं हेहेन देशान्तरमश्नुवानो मन्यते तमन्ये पार्श्चस्था: शयनदेश एव पश्यन्ति ।
यथाभूतानि चायं देशान्तराणि स्वप्ने पश्यति न तानि तथाभूतान्येव भवन्ति ।
परिधावंश्चेत्पश्येज्जग्रद्वद्वस्तुभूतमर्थमाकलयेत् ।
दर्शयति च श्रुरिरन्तरेव देहे स्वप्नं स यत्रैतत्स्वप्नयाचरतीत्युपकम्य स्वे शरीरे यथाकामं परिवर्तत इति ।
अतश्च श्रुत्युपपत्तिविरोधाद्वहि: कुलाय श्रुतिर्गौंणी व्याख्यातव्या वहिरिवकुलायाअमृतश्चरित्वेति यो हि वसन्नपि शरीरे न तेन प्रयोजनं करोति स बहिरिव शरीरादवर्तीति ।
स्थितिगतिप्रत्ययभेदोऽप्येवं सति विप्रलम्भ एवाप्युप्गन्तव्य: ।
कालविसंवादोऽपि च स्वप्ने भवति रजन्यां सुप्तो वासरं भारते वर्षे मन्यते तथा मुहूर्तमात्रप्रवर्तिनि स्वप्ने कदाचिद्बहून्वर्षपूगानतिवाहयति ।
निमित्तान्यपि च स्वप्ने बुद्धये कर्मणे वोचितानि विद्यन्ते ।
करणोपसंहाराद्धि नास्य रथादिग्रहणाय चक्षुरादीनि सन्ति ।
रथादिनिर्वर्तनेऽपि कुतोऽस्य निमेषमात्रेण सामर्थ्यं दारुणि वा ।
बाध्यन्ते चैते रथादय:  स्वप्नद्दष्टा: प्रबोधे ।
स्वप्न एव चैते सुलभबाधा भवन्ति ।
आद्यन्ययोर्व्यभिचारदर्शनात् ।
रथोऽयमिति हि कदाचित्स्वप्ने निर्धारित:क्षणे मनुष्य: संपद्यते गनुष्योऽयमिति वा निर्धारित: क्षेणन वृक्ष: ।
स्पष्टं चाभावं रथादीनां स्वप्ने श्रईवयति शास्त्रं न तत्र रथा रथयोगा न पन्थानो भवन्तीत्यादि ।
तस्मान्मायामात्रं स्वप्नदर्शनम् ॥३॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2014-12-19T21:53:17.6500000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

Lotus 1-2-3

  • लोटस १-२-३ 
  • आंकडों के संग्रह, प्रसंस्करण, तथा गणित के सूत्रों के प्रयोग की सुविधा से युक्त प्रोग्राम 
RANDOM WORD

Did you know?

जर सर्व प्राण्य़ांचा आत्मा एकच असेल तर प्राणी पक्ष्यांची भुते होतात काय?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.