TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

रसहृदयतंत्र - अध्याय ९

प्रसिद्ध रसायनशास्त्री श्री गोविन्द भगवतपाद जो शंकराचार्य के गुरु थे, द्वारा रचित ‘रसहृदयतन्त्र' ग्रंथ काफी लोकप्रिय है।


अध्याय ९
इति रक्तोऽपि रसेन्द्रो बीजेन विना न कर्मकृद्भवति ।
द्विविधं तत्पीतसितं नियुज्यते सिद्धमेवैतत् ॥१॥
तस्य विशुद्धिर्बहुधा गगनरसोपरसलोहचूर्णैश्च ।
द्विविधं बीजं तैरपि नाशुद्धैः शुध्यते वै तत् ॥२॥
यः पुनरेतैः कुरुते कर्माशुद्धैर्भवेद्रसस्तस्य ।
अव्यापकः पतंगी न रसे रसायने योग्यः ॥३॥
(महारस) वैक्रान्तकान्तसस्यकमाक्षिकविमलाद्रिदरदरसकाश्च ।
अष्टौ रसास्तथैषां सत्त्वानि रसायनानि स्युः ॥४॥
(सारलोह) उपरससंज्ञकमिदं स्यात्शिखिशशिनौ सारलोहाख्यौ ॥५॥
(पूतिलोह) ताम्रारतीक्ष्णकान्ताभ्रसत्त्वलोहानि वङ्गनागौ च ।
कथितास्तु पूतिसंज्ञास्तेषां संशोधनं कार्यं ॥६॥
(त्रिक्षार) षट्लवणान्येतानि तु स्वर्जीटङ्कणयवक्षाराः ॥७॥
(उपरसः: शोधन, सत्त्वपातन) सूर्यावर्तः कदली वन्ध्या कोशातकी च सुरदाली ।
शिग्रुश्च वज्रकन्दो नीरकणा काकमाची च ॥८॥
आसामेकरसेन तु लवणक्षाराम्लभाविता बहुशः ।
शुध्यन्ति रसोपरसा ध्माताः सत्त्वानि मुञ्चन्ति ॥९॥
(कान्त (चुम्बक):: शोधन) तद्द्रुतमात्रं शुध्यति कान्तं शशरक्तभावनया ॥१०॥
(सस्यकः: शोधन) सस्यकमपि रक्तगणैः सुभावितं स्नेहरागसंसिक्तं ।
शुध्यति वारैः सप्तभिरतः परं युज्यते कार्ये ॥११॥
(विमल, रसक, दरद, माक्षिकः: शोधन)
क्षारैः स्नेहैरादौ पश्चादम्लेन भावितं विमलं ।
शुध्यति तथा च रसकं दरदं माक्षिकमप्येवं ॥१२॥
तनुरपि पत्रं लिप्तं लवणक्षाराम्लरविस्नुहिक्षीरैः ।
ध्मातं निर्गुण्डीरससंसिक्तं बहुशो भवेद्धि रक्तं च ॥१३॥
शुध्यति नागो वंगो घोषो रविणा च वारमपि मुनिभिः ।
निर्गुण्डीरससेकैस्तन्मूलरजः प्रवापैश्च ॥१४॥
रक्तगणगलितपशुजलभावितपुटितं हि रज्यते तीक्ष्णं ।
शुध्यति कदलीशिखिरसभावितपुटितं त्रिभिर्वारैः ॥१५॥
सर्वं शुध्यति लोहो रज्यति सुरगोपसन्निभो वापात् ।
माक्षिकदरदेन भृशं शुल्वं वा गन्धकेन मृतं ॥१६॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2015-06-24T13:50:06.5270000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

Main frame computer

  • मेन फेम कम्प्यूटर 
  • मेनफेम कम्प्यूटर का केन्द्रीय प्रसंस्करण यूनिट इस प्रकार बनाया जाता है कि बहुत बडे और व्यापक पैमाने पर प्रसंस्करण कार्य हो सकें, तीन या चार मिनी कम्प्यूटरों को जोडकर भी मेन फेम कम्प्यूटर बनाया जा सकता है 
RANDOM WORD

Did you know?

यज्ञोपवीत ( जानवे ) म्हणजे काय? त्याला किती दोरे असतात? त्याच्या गाठीला काय म्हणतात
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site