TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|सार्थ लघुवाक्यवृत्ती|
ओव्या २६०१ ते २६५०

सार्थ लघुवाक्यवृत्ती - ओव्या २६०१ ते २६५०

श्रीमच्छंकराचार्यकृत सार्थ - लघुवाक्यवृत्ती ग्रंथावर हंसराजस्वामींनी ओवीबद्ध टीकेसह, अतिशय सुंदर निरूपण केले आहे.


ओव्या २६०१ ते २६५०
जया स्वतां उत्थान असेना । कारण कीं निश्चय नव्हे उणा ।
भलते अवस्थे सहसा उद्भावेना । संशय कधीं ॥१॥
तया शास्त्रेंही सांगों येती । अथवा प्रवृत्ति लोकरीती ।
परी पुन्हां नव्हेचि भ्रांति । ऐसे परतोत्थान नसे ॥२॥
अखंडैकरस ब्रह्मात्मा । स्वतां निजांगें येर हें अनात्मा ।
यया सत्यत्वचि नये रूप नामा । निखळ अद्धय निश्चयें ॥
याचि नांवें पूर्ण ज्ञान । याचि नांवें पूर्ण समाधान ।
हेंचि कैवल्यमुक्तीचें लक्षण । हेचि सहज समाधि ॥४॥
ययाचि ज्ञानें हरिहर । नित्य मुक्तत्वें निरंतर ।
आणि सनकादि ज्ञात अपार । मागें जाहलें असती ॥५॥
पुढें होणार आतां असती । येणेंचि ज्ञानें पावली तृप्ति ।
हे सत्य सत्य त्रिधा वचनेक्ति । अन्यथा नव्हे ॥६॥
ऐसें ज्ञान उत्तमाधिकारी । गुरुमुखें सच्छास्रानुकारी ।
विचारें पावती अभेद अंतरीं । निःसंशय होउनी ॥७॥
शाखा दावितांचि चंद्र लक्षिती । तैसे उपदेशमात्रें अभेदा पावती ।
तेचि उत्तमाधिकारी धन्य जगतीं ।
तीव्रप्रज्ञ जे तस्मात् रविदत्ता सावधान । तूं पाहें स्वतां विचारून ।
ऐसा अधिकार असे कीं पूर्ण । समाधान आकळावया ॥९॥
बहु प्रकारें आम्ही तुजला । विवेचून अर्थ सांगितला ।
उपदेश प्रांजलपणें केला । जेवीं आंवळा हातींचा ॥२६१०॥
परी तुज समाधान बाणलें । नाहीं ऐसें आम्हां कळलें ।
तस्मात् मंदप्रज्ञत्व दिसलें । प्रत्यक्ष आतां ॥११॥
तरी तुज विचाररूप ज्ञानासी । अधिकार नसे निश्चयेंसी ।
तुवां कर्म अथवा उपासनेसी । जाऊन संपादावें ॥१२॥
इतुकें बोलून मौन धरिलें । तेव्हां रविदत्ता कैसें जाहलें ।
वज्रचि काय मस्तकीं पडिलें । जाहलें शतचूर्ण ॥१३॥
आहें कीं मेलों आठवेना । अंतःकरणा आली मूर्छना ।
शरीरीं येकवटता जाहली प्राणा । अतिक्रमण करूं पाहे ॥१४॥
सर्व चळणवळण राहिलें । इंद्रिय ठाईंच्या ठाई निमालें ।
श्र्वासही किमपि न चाले । थंड जाहलीं गात्रें ॥१५॥
ऐशा लोटतां घटिका दोन । कांही प्राण पावला चलन ।
दीर्घ श्र्वास घ्राणें दाटून । सोडिता जाहला ॥१६॥
पुढें चिरकाळें मन उद्भवलें । तेव्हां हळुहळू नेत्र उघडिले ।
परी नेत्रांसी कांही न दिसे पाहिलें ।
मन भ्रमलें म्हणोनि नंतर आठवीतसे मानसीं ।
की सद्गुरूनें उपेक्षिलें मजसी । आतां कोणता उपाय जळचरासी ।
जेवीं जीवनावीण ॥१८॥
तया तळमळीसी काय पुसावें । तप्तपात्रीं कण भाजावे ।
शेखीं प्राणाचेंही उत्क्रमण नव्हे । उगी चरफड अंतरीं ॥१९॥
नेत्रांसीही अंधता आली । वाणीसी तों बोबडी वळली ।
सर्व गात्रें कापूं लागलीं । मस्तक झाडितसे ॥२६२०॥
बळें बोलतां येकाचें येक । शब्द होत असती भ्रामक ।
चित्तासी फुटेचिना तर्क । हां हां मेलों म्हणे ॥२१॥
कंठ सद्रद बाष्पें दाटला । नेत्रद्वारें पूर चालिला ।
तो काहार नव जाय सोसवला । श्रवण करितां मुमुक्षा ॥२२॥
ऐसे दोन मुहुर्त लोटल्यावरी । बलात्कारें अवस्था सारी ।
उठोनि लोळे चरणावरी । उपेक्षूं नये म्हणे ॥२३॥
अहो अहो सद्गुरुस्वामी । मी जळालों बाह्य अंतर्यामीं ।
उपेक्षू नये पाववा विश्रामीं । अभय शीतळकरें ॥२४॥
मी अन्यायी अपराधी परी स्वामीचा । मंदप्रज्ञ अनधिकारी साचा ।
जैसा पुत्र मूर्ख समर्थ मातेचा ।
परी त्या माता नुपेक्षी जरी अन्यथा उपेक्षी माता ।
तरी तया दुजा उपाय कोणता । तेवीं दयाळूवें भज उपेक्षिता ।
त्राता त्रैलोकीं नसे ॥२६॥
हरिहर रूष्ट जाहले जरी । तरी तया सद्गुरु अस कैवारी ।
सद्गुरु कोपतां पुरारिमुरारि । संरक्षितीना ॥२७॥
आतां कोणते मी कर्म करूं । अवघा स्वप्नांतील प्रकारू ।
अथवा जाऊनियां पाय धरूं । कोण्या निर्बळाचे ॥२८॥
गंथर्वनगरी चित्रींची सेना । त्यांत कवण थोर कवण साना ।
तेवी हरिहरादि उपासना ।
आतां मज करणें अयोग्य मृगजळासी धरण बांधावें ।
त्यांतील मासोळे अपेक्षावे । तैसे म्यां यज्ञादि कर्म करावें ।
स्वर्गादि अपेक्षूनी ॥२६३०॥
याची जोंवरी वोळखी न होती । तोंवरी केलीच केली जनरीती ।
आतां मज अधिकार नसे पुढती । कर्म कीं उपासनेचा ॥३१॥
करितां करितां जाहला शीण । भूस बडविलें सांडूनी कण ।
संदिसें प्रारब्धउदयें दर्शन । श्रीचरणाचें जाहलें ॥३२॥
मृगजळा देखोनि धांवतां । मृगा पाणी मिळालें अवचिता ।
तेवीं अनंत पुण्याचिये सुकृता । जोडले श्रीचरण ॥३३॥
ऐसा मज अलभ्य लाभ जाहला । तो केवीं जाय मनें त्यागिला ।
जरी दयाळुवें ढकलून घातिला ।
तरी चरण न सोडी भुकेलिया अमृतपान ।
जोडतां केवीं फिरवी वदन । तृप्ति जाहलिया सहज आपण ।
तेथेंचि शयन करी ॥३५॥
तेवीं भवार्णवीं सद्गुरुपाय । नौका जोडलीसे निर्भय ।
तेथें ब्रह्मामृताचा लाभ होय । जिव्हाग्रीं अकस्मात ॥३६॥
तेथूनियां परत कवण । अविट तृप्ति जाहलियाविण ।
तृप्ति जाहलियाहि होय लीन । जेथील तेथें ॥३७॥
मध्यें जरी परतें सारिलें । तरी तें मरेल जरी उपेक्षिलें ।
हें उचित नव्हे दीनासी लोटिलें ।
समर्थ दातिया उदारा हें असो कामधेनूनें वत्सासी ।
कीं मेघें अनन्य चातकासी । अथवा चंद्रें कधीं चकोरासी ।
उपेक्षिलें न देखों ॥३९॥
दुष्ट जलचरें जाहली जरी । तरी जळें टाकिलीं बाहेरी ।
ऐसी मातही श्रवणावरी । आली नाहीं अद्यापि ॥२६४०॥
तेवीं सद्गुरूसी शरण आला । तो दयाळुवें पिटून घातिला ।
ऐसा न देखों न ऐकिला । कवणेंही काळीं ॥४१॥
परी मजविशीं उद्भवलें काय । हा नेणों कैसा उदेला समय ।
परी मी न जाय हाचि निश्चय ।
उपेक्षितांही दयाळे मी मरमरून शतजन्म घेईन ।
परी न सोडी हे चरण । हे प्रतिज्ञाचि सत्य प्रमाण ।
अन्यथा नव्हे नव्हे ॥४३॥
इतुकियावरीही समर्थें । उपेक्षूनिया दवडितां अनाथें ।
काय उपाय कवणिया अर्थें । घडेसा नाहीं ॥४४॥
परी दयाळूवें ब्रीद रक्षूनी । स्वीकारावें दीनालागुनी ।
निववावें अभयवचनीं । हेंचि उचित ॥४५॥
ऐसें विनऊनि पुढती पुढती । चरणीं लोळे नेत्राश्रु वाहती ।
पुन्हां बद्धांजलि मागुती । पुन्हां नमस्कार ॥४६॥
ऐसा अनन्य रविदत्त । देखतां स्वामी आनंदभरित ।
उचलूनि आलिंगिला त्वरित । म्हणती ना भी ॥४७॥
तुजसी वाउगेंचि वाटलें । की मजला गुरूनें उपेक्षिलें ।
परी आम्हीं नाहीं गा अंतरीं आणिलें । कीं त्यागावें ऐसें ॥
अरे शिष्यासी अलभ्य गुरु । तेवींच गुरूसी अलभ्य लेंकरू ।
तरी आम्ही उपेक्षा केवीं करूं ।
परी निर्धारु पाहतसों सदगुरुसी अनन्यभावें ।
जरी त्यागूनि शरण यावें । तेणें अबोधे परतोनि जावें ।
तरी वाहावें ब्रीद कासया ॥२६५०॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-10-20T05:06:33.2300000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

डगणें

  • डगशील तर बघशील काय? 
  • जो आधीच भीति घेतो तो बाहेरच पडत नाही 
  • मग त्‍यास काय दिसणार? भिऊन काही होत नाही. जगात पुढे आलेच पाहिजे व धक्‍केचपेटे खाल्‍ल्‍याशिवाय काही कार्य होत नाही. 
  • v i  To tremble, totter, rock. To give way, yield. To yield to timorously. To stick or adhere to. 
More meanings
RANDOM WORD

Did you know?

जर सर्व प्राण्य़ांचा आत्मा एकच असेल तर प्राणी पक्ष्यांची भुते होतात काय?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site