अवन्तीस्थचतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्यम् - अध्याय ५०

॥ श्रीमहादेव उवाच ॥
शृणु देवि प्रयत्नेन पंचाशत्तममीश्वरम् ॥
यस्य दर्शनमात्रेण ग्रहबाधा न जायते ॥१॥
संज्ञानाम रवेर्भार्या सा सुता विश्वकर्मणः ॥
भर्त्तुस्तेजोऽसहंत्याथ कदाचिच्चैव संज्ञया ॥
छायामयी चात्मनस्तु निर्मिता तरसा तया ॥२॥
सा प्रोक्ता सादरेणैव स्थीयतां सूर्यसंनिधौ ॥
पृष्ट्यापि न वाच्यं ते मदीयं गमनं रवेः ॥३॥
इत्युक्त्वा सा तदा संज्ञा जगाम भवनं पितुः ॥
संज्ञेयमिति मन्वानो द्वितीयायां दिवस्पतिः ॥
जनयामास तनयं नामतो यः शनैश्चरः ॥४॥
तस्मिञ्जाते भयं जग्मुः सदेवासुरमानुषाः ॥
त्रैलोक्यं जातमात्रेण आक्रांतं सचराचरम् ॥५॥
इन्द्रोऽपि भयसंत्रस्तो ब्रह्माणं शरणं गतः ॥
सूर्यपुत्रस्य वृत्तांतं कथयामास गद्गदम् ॥६॥
भिन्नं तु रोहिणीचक्रं व्याप्तं नक्षत्रमंडलम् ॥
जातमात्रेण चाक्रांतं त्रैलोक्यं रविसूनुना ॥७॥
वासवस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः ॥
आहूय सहसा सूर्यं वचनं चेदमब्रवीत् ॥८॥
मर्यादा क्रियतां भानो वार्यतां पुत्र औरसः ॥
आक्रांतं तेजसा तेन त्रैलोक्यं भूभुवादिकम्॥ ९॥
ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा रविणा प्रोक्तमीदृशः ॥
असाध्योऽयं मम सुतो वार्यतां स्वयमेव तम् ॥१०॥
पश्य मे चरणौ दग्धौ दृष्टिमात्रेण लीलया॥
ब्रह्मापि भयसंत्रस्तो जगाम मनसा हरिम् ॥११॥
सूर्यस्य वचनं श्रुत्वा हरिः प्राप्तस्तु तत्क्षणात् ॥
ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा भीतः कृष्णोऽब्रवीदिदम् ॥१२॥
गम्यतां तत्र यत्रास्ते देवदेवो महेश्वरः ॥
कृष्णस्य वचनात्सर्वे ममांतिकमुपागताः ॥१३॥
वृत्तांतः कथितः सर्वो रविपुत्रस्य पार्वति ॥
मया स्मृतस्तु संप्राप्तः सूर्यपुत्रस्तु तत्क्षणात् ॥१४॥
अधोदृष्टिर्मया दृष्टो वक्रांगो रूपतोऽसितः ॥
स्थैर्यं कृत्वा नमस्कृत्य विज्ञप्तोऽहं शनैःशनैः ॥१५॥
किमर्थं वै स्मृतो देव देह्याजां मम शंकर ॥
आदेशे तव तिष्ठामि किं करोमि प्रशाधि माम् ॥१६॥
इत्युक्तोऽहं तदा तेन रविपुत्रेण पार्वति ॥
मया स वारितोऽत्यर्थं मा पीडय जगत्त्रयम् ॥१७॥
तेनोक्तं देहि मे स्थानं पानमाहारमेव च ॥
मया दत्तं विशालाक्षि पूजार्थं स्थानमुत्तमम् ॥१८॥
मेषादिराशिसंस्थः संस्त्रिंशन्मासान्प्रपीडय ॥
मानुषान्क्रमशो वत्स तत्र तृप्तिमवाप्स्यसि॥ १९॥
अष्टमश्च चतुर्थश्च द्वितीयो जन्मसंस्थितः ॥
द्वादशराशिसंस्थोऽपि विरुद्धो भव सर्वदा ॥२०॥
एकादशो वा षष्ठो वा तृतीय स्थानगोथवा ॥
भव भव्यतरो नॄणामतः पूजा भविष्यति ॥२१॥
पंचमो नवमश्चैव उदासीनस्तु सप्तमः ॥
भव राशिगतो नित्यं मानुषे कर्म भिर्युते ॥२२॥
पूजां प्राप्स्यसि चात्यर्थं ग्रहाणामधिकं सदा ॥
गतिः स्थिरा भवित्री ते वरः श्रेष्ठोभिधीयते ॥२३॥
अतस्ते स्थावरं नाम भविष्यति महीतले ॥
शनैश्चरस्त्वं राशिस्थो ग्रहाणामधिको यतः ॥२४॥
अतः शनैश्चरोनाम भविष्यसि सदा भुवि ॥
गजगण्डनिभाकारो मम कण्ठसमोपि च ॥२५॥
वर्णतो ह्यसितो नाम भविष्यसि महीतले ॥
ग्रहमध्ये ह्यधोदृष्टिर्गतिर्मंदा भविष्यति ॥
तुष्टो ददासि राज्यं च रुष्टो वै हरसि क्षणात् ॥२६॥
देवासुरमनुष्याश्च सिद्धविद्याधरोरगाः ॥
त्वत्क्रूरदृष्टिनिहता नाशं यास्यंति नान्यथा । २७॥
तव प्रसादात्प्राप्स्यंति मनोऽभीष्टं सुदुर्ल्लभम् ॥
अन्यच्च ते प्रदास्यामि स्थानं गुह्यं मनोहरम् ॥२८॥
मनोभीष्टकरं पुण्यं देवदानवदुर्लभम् ॥
प्रलयेऽप्यक्षयं प्रोक्तं महाकालवनं परम्॥ २९॥
तत्र गच्छ ममादेशत्त्वपृथुकेश्वरपश्चिमे ॥
विद्यते तत्र यल्लिंगं तत्ते नाम्ना भविष्यति ॥३०॥
कीर्त्तिरेषा त्वदीयापि त्रैलोक्ये भविता धुवम्॥ ३१॥
इत्युक्तः स्थावरो देवि ममाज्ञापालकस्तदा ॥
जगाम त्वरितो रम्यं महाकालवनं शुभम् ॥३२॥
दृष्ट्वा तत्रैव तल्लिंगं स्थानं लब्धं सुशोभनम्॥
तल्लिंगं भुवने ख्यातं नामतः स्थावरेश्वरम् ॥३३॥
शनिनोक्तं तदा देवि येऽत्र द्रक्ष्यंति भक्तितः ॥
मया प्रपूजितं लिंगं विख्यातं स्थावरेश्वरम् ॥
तेषां पीडा मदीया तु न भविष्यति कर्हिचित् ॥३४॥
मदीये च दिने यो वै नियमेन प्रपश्यति ॥
तस्याहं सकलां बाधां शमयिष्याम्यसंशयम् ॥३५॥
धक्ष्यामि सततं पीडामन्यग्रहकृतामपि ॥
मदीयं च भयं तस्य स्वप्नेऽपि न भविष्यति ॥३६॥
न ग्रहा न पिशाचाश्च न यक्षा न च राक्षसाः ॥
विघ्नं कुर्वंति तस्यापि मयि तुष्टे न संशयः ॥३७॥
संक्रांतौ शनिवारे च व्यतीपातेऽयने तथा॥
ये पश्यंति नरा भक्त्या लिंगं वै स्थावरेश्वरम् ॥
भविष्यत्यक्षयस्तेषां स्थिरो वासस्त्रिविष्टपे ॥३८॥
नियमेन प्रपश्यंति मम वारेऽत्र ये नराः ॥
न तेषां दुष्कृतं किंचिद्दुष्कृतोत्था न चापदः ॥३९॥
भविष्यति न दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् ॥
दास्यामि पुत्रकामस्य फलं पुत्रकृतं सदा ॥४०॥
अधनस्य धनं चैव भयार्त्तस्याभयं तथा ॥
स्वर्गं वै स्वर्गकामस्य प्रयच्छामि च वांछितम् ॥४१॥
इत्युक्त्वा पूजयामास भूयो लिंगं शनैश्चरः ॥
पूजयित्वा शुभैः पुष्पैर्भक्त्या तत्रैव संस्थितः ॥४२॥
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः ॥
स्थावरेश्वरदेवस्य शूलेश्वरमथो शृणु ॥४३॥
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्ये स्थावरेश्वरमाहात्म्य वर्णनंनाम पंचाशत्तमोऽध्यायः ॥५०॥