TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|वधू-वर परीक्षा|विवाहाचे आठ प्रकार|
प्राजापत्य विवाह

प्राजापत्य विवाह

प्रस्तुत ग्रंथ १९०१ साली बडोद्याचे महाराज श्रीमंत सयाजीराव गायकवाड यांनी प्रसिद्ध केला होता.


प्राजापत्य विवाह
चौथा प्रकार ‘ प्राजापत्यविवाहा ’ चा. या विवाहात प्रजापती देवतेचा उद्देश मानिला आहे, तथापि ‘ प्रजा ’ म्हणजे संतती, व तिचा ‘ पती ; म्हणजे स्वामी, अशी या देवताशब्दाची व्युत्पत्ती आहे, व विवाहाचा उद्देशही त्याप्रमाणेच पूर्ण लौकिक तर्‍हेचा आहे. कन्येच्या पित्यास वर पसंत पडला म्हणजे तो ‘ तुम्ही दोघे एकत्र राहून धर्माचरण करीत रहा ’ असे उभयता वधूवरांस बजावून सांगतो, व नंतर वराची पूजा होऊन त्यास कन्या देण्यात येते. ‘ धर्माचरण ’ या शब्दात धर्म, अर्थ व काम या तिहींचाही अंतर्भाव समजला पाहिजे; व या तिन्ही गोष्टी वधू आणि वर एकत्र एकविचारे करीत राहतील, त्यांचे अतिक्रमण उभयतांपैकी कोणीही करणार नाही, अशा अर्थाची “ धर्मे च अर्थे च कामे च अनातिचरामि ” या शब्दांची प्रतिज्ञा दोघांच्याही तोंडून वदविली जाते. पूजा करावयाची ती मधुपर्कविधीने करावी असे मनुस्मृतीवरील सर्वज्ञनारायणनामक टीकाकाराचे मत आहे.
या विवाहात पती व पत्नी उभयता एकत्र राहून धर्मचरणाने वागण्याची अट मुद्दाम घातली आहे, तिचा हेतू गृहस्थाश्रम पाळण्याचा आहे; अर्थात उभयतांनीही पुढील आश्रमांकडे जाण्याची मनाची प्रवृत्ती होऊ देता कामा नये; एवढेच नव्हे, तर वराने आपल्या या स्त्रीहून इतर स्त्रीशी विवाह करण्याचेदेखील मनात आणू नये, असे समजूनच हा विवाह व्हावयाचा असा स्पष्ट अर्थ दिसतो. पहिल्या तीन विवाहांप्रमाणे हाही ब्राह्मणापुरताच आहे. तसेच त्याची योग्यता ब्राह्म अगर दैव यांच्याएवढी नाही, तथापि आर्षात कन्यापिता काही तरी मोबदला इच्छितो, तसला प्रकार या विवाहात नसल्याने तो आर्षविवाहापेक्षा अधिक योग्यतेचा आहे.

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T12:55:21.0930000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

equitant

  • Bot. (of leaves overlapping each other transversely at the base) उपरिस्थ, अध्यारुढ 
  • अध्यारुढ 
  • अध्यारुढ 
  • कळीमध्ये पानांच्या मांडणीचा एक प्रकार, कळीमध्ये प्रत्येक पात्याचे दोन्ही अर्ध एकमेकाजवळ बिजागरीप्रमाणे (संमीलित) असून एकात दुसरे पान याप्रमाणे बाहेरून आत क्रम असतो. उदा. बेलमकँदा, ग्लॅडिओलस इ. 
More meanings
RANDOM WORD

Did you know?

देव्हार्‍यात कोणत्या दिशेला दिव्याची वात असावी, त्याचे फायदे तोटे काय?
Category : Hindu - Puja Vidhi
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.