TransLiteral Foundation
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|कथाकल्पतरू|स्तबक ८|
स्तबक ८ - अध्याय २९

कथाकल्पतरू - स्तबक ८ - अध्याय २९

'कथा कल्पतरू' या ग्रंथात चार वेद, सहा शास्त्रे, अठरा पुराणे, तसेच रामायण, महाभारत व श्रीमद्‍भागवत हे हिंदू धर्मिय वाङमय ओवीरूपाने वर्णिलेले आहे.


अध्याय २९

श्रीगणेशाय नमः

मुनीसि ह्नणे राव भारत ॥ सांगा स्वयंवरवृत्तांत ॥ तंव ऐकें ह्नणे सावचित्त ॥ वैशंपायन ॥१॥

हस्तिनीये चढोनि द्रुपदबाळा ॥ हातीं सुगंधसुमनमाळा ॥ सैन्यसन्नद्ध बंधु जवळां ॥ धृष्टद्युम्न ॥२॥

तयेतें देखोनि समस्त ॥ जाहले मदनमोहित ॥ परि यंत्र देखोनि भयभीत ॥ रायराणें ॥३॥

कृष्ण द्रुपदासि ह्नणे त्या वेळां ॥ कीं त्वां सांगावें भूपाळां ॥ यंत्र भेदील तयासि माळा ॥ घालील कुमरी ॥४॥

येरें सांगतां समस्तांसी ॥ अवघे रेषा काढिती भूमीसी ॥ कोणी न बोले कोणासी ॥ जाहला प्रहर येक ॥५॥

मनीं विचारिती आघवे ॥ हें कवणा यंत्र भेदवे ॥ बाण चुकलिया घेतील जीवें ॥ कवणें भोगावी द्रौपदी ॥६॥

पुनरपि राजा द्रुपद बोले ॥ कां गा राहिलेति उगले ॥ काय धनुर्धर निमाले ॥ विद्य जाहल्या निर्फळ ॥७॥

संकर्षण ह्नणे द्रुपदासी ॥ तूं यंत्रमिषें प्राण घेवों पाहसी ॥ कोण भेदील या लक्षासी ॥ काय नसरे द्रौपदीविण ॥८॥

तंव द्रुपद मागुता ह्नणे ॥ तुह्मां क्षत्रियां ऐसें बोलणें ॥ तरी आतां कवणासि ह्नणणे ॥ तें सांगा विचारोनी ॥९॥

यावरी बोलिलें दुर्योधनें ॥ मज दोनी बाण आगळे देणें ॥ श्रीकृष्ण ह्नणे तीन घेणें ॥ परि भेदणें लक्ष हैं ॥१०॥

येरु सहाबाण घेउनी ॥ आला धनुष्य चढवुनी ॥ लक्ष पाहे न्याहाळोनी ॥ तेल कळकळोनी कढतसे ॥११॥

श्रीकृष्ण ह्नणे यादवांस्सी ॥ तुह्मी उभे असा चौंपाशीं ॥ बाण सरलिया दुर्योधनासी ॥ घालावें कढईआंत ॥१२॥

सकळ ह्नणती दुर्योधना ॥ लक्ष न भेदवे पाहें मना ॥ शेवटी मुकसील गा प्राणा ॥ साही बाण सरलिया ॥१३॥

वारिती बलभद्र भीष्मद्रोण ॥ परिं तें न मानी दुर्योधन ॥ असो अधोदृष्टीं लक्षोन ॥ तेणें बाण सोडिला ॥१४॥

तंव तो मत्स्य उलंडला ॥ ह्नणोनि दुसरा बाण सोडिला ॥ भारता तोही वृथा गेला ॥ तयाचिपरी ॥१५॥

तेल कढे सळसळोनी ॥ वाफा बैसताती नयनीं ॥ धनुर्विद्या तिये स्थानीं ॥ वृथा दुर्योधनाची ॥१६॥

असो मागिलेचि परि जाण ॥ वृथा गेले पांच बाण ॥ तेव्हां धुसधुसाटती प्राण ॥ आधारचक्रीं ॥१७॥

तेथ गणेश देव ठेला ॥ तो संकोचें असे दाटला ॥ तंव श्वासोश्वास रोधला ॥ गांधाराचा ॥१८॥

हें जाणावें कैसेनी ॥ प्राणापानीं शकृतघाणी ॥ दुर्योधन तिये स्थानीं ॥ मरणभेणें कांपत ॥१९॥

पळाया पाहे चौफेर ॥ परि वेढोनि राहिले यादवभार ॥ मग घेतला सहावा शर ॥ निर्वाणींचा ॥२०॥

तंव भीष्मद्रोण बोलिले ॥ कोणी तरी सोडवा वहिलें ॥ नातरी दुर्योधन ये वेले ॥ जाईल जीवें ॥२१॥

हें ऐकोनि उठिला कर्ण ॥ आला जेथ दुर्योधन ॥ हातींचे घेवोनि धनुष्यबाण ॥ लक्ष आपण ग्याहाळी ॥२२॥

कृष्ण ह्नणे याचा निवाडा न होतां ॥ तूं प्राणघाता आलासि वृथा ॥ येरु ह्नणे याचियाहोतां ॥ लक्ष भेदिता होईन मी ॥ ॥२३॥

इतुकें येक करावें ॥ या रायासि राखावें जीवें ॥ लक्ष न भेदवे तरी घालावें ॥ कढयीआंत मजलागीं ॥२४॥

कर्णासि ह्नणे जगज्जीवन ॥ जायीं सोडिला दुर्योधन ॥ येणें हारविला कृतपण ॥ धनुष्यबाण देवोनि तुज ॥२५॥

आह्मी काय नेणों तुह्मांप्रती ॥ पुरुषार्थ बोलतां न लाजतां चित्तीं ॥ तेव्हां येवोनि कौरवांप्रते ॥ बैसले दोघे अधोवदनें ॥२६॥

मग कृष्णे रायांप्रती ॥ जयां विद्यागर्व असेल चित्तीं ॥ ते आजि दाखवा सामर्थ्यरीती ॥ न बैसावें अधोवदनें ॥२७॥

ऐकोनि राजे ह्नणती देवा ॥ येथ तुमची विद्या दाखवा ॥ वृथा थोरपण न मिरवा ॥ प्रत्यक्षा वांचोनी ॥२८॥

तंव कृष्ण ह्नणे रायांसी ॥ इतुकें बोलों नेदीं तुह्मासी ॥ आमुचें थोरपण मथुरेसी ॥ देखिलें असाल समस्ती ॥ ॥२९॥

तो येथेंही दावितों विनोद ॥ परि असे नातेसंबंध ॥ हांसोनि ह्नणे हलायुध ॥ कोठोनि नातें काढिलें ॥३०॥

श्रीकृष्ण ह्नणे सत्यवाचा ॥ द्रुपद शिष्य सांदीपनाचा ॥ तो गुरुबंधु आमुचा ॥ द्रौपदी पुतणी सहजची ॥३१॥

आणि पूर्वी हे आमुची बहिणी ॥ इये नाम नारायणी ॥ स्त्रीपणें अंगिकार ह्नणोनी ॥ करुं नये मजकारनें ॥३२॥

हें करितां घडे अनाचार ॥ मग उगचि राहिला हलधर ॥ तंव बोलाला शारंगधर ॥ पांचाळासी ॥३३॥

राया क्षत्रियांचा भ्रम फिटला ॥ आतां ब्राह्मणां सांगें वहिला ॥ जो लक्ष भेदील तया माळा ॥ घालील हे द्रौपदी ॥३४॥

द्रुपद ह्नणे ब्राह्मणांसी ॥ कोणीतरी भेदा लक्षासी ॥ माळ घालील तयासी ॥ द्रौपदी हे ॥३५॥

ब्राह्मण ह्नणती तयासी ॥ नरे पर्णोनियां देसी ॥ तरी औगि;ओक इयेसीए ॥ नातए घडे सर्वथा ॥३६॥

तयांचें ऐकोनि बोलणें ॥ धर्मासि पुसोनि अर्जुनें ॥ उभा राहिला तत्क्षणें ॥ धनुष्यबाण घेवोनी ।३७॥

मग तो श्रीकृष्णासि ह्नणे ॥ लक्ष भेदीन येके बाणें ॥ तीनबाण शिक्षेसि देणें ॥ त्रैलोक्याचे ॥३८॥

ह्नणोनि चारीबाण द्यावें ॥ देख ह्नणे सुखें घ्यावा ॥ ओरि हें कार्य सिद्धांसि न्यावे ॥ भलत्यापरी ॥३९॥

मग चारींबाण घेवोनि करी ॥ पार्थे नमिला श्रीहरी ॥ द्रोणा वंदोनि अंतरीं ॥ स्मरिला चित्रांगद ॥४०॥

दर्भशलाका अभिमंत्रिली ॥ ते कढयीमाजी टाकिलीं ॥ तेणें कडे उकळी शांत जाहली ॥ निवालें तेल ॥४१।

माजी निर्मळ लक्ष देखिलें ॥ अधोदृष्टीं न्याहाळिलें ॥ ऊर्ध्वमुष्टीनें मांडलें ॥ ठाण त्रिभंगी ॥४२॥

इतुक्यांत कृष्ण ह्नणे पहाहो हा दिसे जेवीं धनंजयो ॥ भीष्मद्रोणां महाबाहो ॥ भासला साच ॥४३॥

असो अर्जुनें तिये क्षणीं ॥ चाक्षुषी स्मरिली अंतःकरणी ॥ बाण गगनीं सोडोनी ॥ पाडिले लक्षें ॥४४॥

जयजयकार जाला ते क्षणीं ॥ द्रौपदीनें पेलिली करिणी ॥ पार्थाकंठीं माळ घालोनी ॥ बैसविला आपणार्यें ॥४५॥

तंव दुर्योधन कोपला ॥ समस्तां रायां बोलिला ॥ की भगणें मान खादला ॥ काय उगले पाहतां ॥४६॥

ह्नणतो तीं बाणीं जिंकीन त्रिजगती ॥ तें तुह्मी कैसे विसरलेती ॥ ऐकता उठावले भूपती ॥ संसारोनी ॥४७॥

चातुरंगाचिया चळथा ॥ उठल्य शस्त्रास्त्रें झळकतां ॥ चलिले हिरावय सुता ॥ पांचाळाची ॥४८॥

इतुक्यांत खाली उतरोनि पार्थ ॥ चालिला पूर्ण कानाडीए भरित । आणि उठिला वायुसुत ॥ मंडपस्तंभ उपटोनी ॥४९॥

पुढील आगळे झोडिले । थोर रणकंदन केलें ॥ एक आकाशीं गोफणिले ॥ एक पळाले दशदिशां ॥५०॥

तंव शल्य आला धांवत ॥ तया रेफाटी वायुसुत ॥ उचलोनि टाकिला रथासहित ॥ दुर्योधनाजवळी ॥५१॥

येरु आदळला ॥ थोर झणी होय वृकोदर ॥ लक्ष भेदिलें तो धनुर्धर ॥ अर्जुन सत्य ॥५२॥

ऐसे कौरव चिंतावले ॥ थोर आयणी उठावले ॥ द्रुपदें कन्येसि पळविलें ॥ तंव वारिलें गोविदें ॥५३॥

ह्नणे गा हे विप्रवेषें महावीरु ॥ करिती सर्वाचा संहारु ॥ तूं काहीं चिता नको करुं ॥ पाहें चमत्कार युद्धाचा ॥५४॥

इकडे भीमाचें महायुद्ध ॥ मोडिले अश्वगज पायद ॥ तंव महारथिये योघ विंधिती शस्त्रास्त्री ॥५५॥

ऐसें देखोनि धनुर्धरें ॥ कौरव निवटिले स्वशरें ॥ रायें घायवाटोनी सत्वरें ॥ सोडाविला भीमसेन ॥५६॥

चाक्षुषीविद्या चिंतीतीं तक्षणी ॥ दशदिशा व्यापिन्नला बाणी ॥ वीर पडिले बहुत रणीं ॥ येक पळाले जीवेंसीं ॥५७॥

आतां असो हें तिये अवसरीं ॥ चित्रागद पातला अंबरीं ॥ घोडे हिंसले तें समग्रीं ॥ ऐकिलें अदृश्य ॥५८॥

जंब वरुतें पाहती वीर ॥ तंव चातुरंग देखिले अपार । ह्नणती काय कोपले सुरवर ॥ आह्मांवरी ॥५९॥

तैं गगनींहूनि शर सुटले ॥ तळीं पारिके भेदिले ॥ युद्ध घोरांदर जाहलें ॥ तें असो आतां ॥६०॥

दुर्योधन ह्नणे भीष्मद्रोणा ॥ आजि वांचतां न देखों प्राणा ॥ द्रोण ह्नणे हें तुह्मी न जाणा ॥ कौशल्य मल्लांचें ॥६१॥

अद्यापि तरी विवेक धरा ॥ चला जावो हस्तनापुरा ॥ तें मानवलें गांधारा ॥ मग पळ काढिला ॥६२॥

मोद जाहला ऐसें देखोन ॥ झोडीत चालिला भी मसेज ॥ कौरवांचा घ्यावा प्राण ॥ तंव श्रीकृष धांवला ॥६३॥

भीमासि ह्नणे न मारी यांसी ॥ येरु लागला कृष्णचरणासी ॥ दोघे आले अरर्जुनापाशीं ॥ पळ सूटला सकळिकां ॥६४॥

वरुनि चित्रांगदें भेदिलें ॥ सन्मुख भीमार्जुनीं विंधिलें ॥ उरले ते अवघे पळाले ॥ न सांभाळितां ॥६५॥

आतां असो हें तिये क्षणीं ॥ सूर्य गेला अस्तमानीं ॥ मग पांचही जण मिळोनी ॥ ह्नणती जावों शाळेसी ॥६६॥

तेणें पांडवां मुरडोनि नेलें ॥ तैं त्यांहीं द्रुपदा ह्नणितिलें ॥ कीं आज्ञोत्तर दीजे आह्मां वहिलें ॥ जावया मातेजवळी ॥६८॥

मग ते रात्री जाणोनि रायें ॥ हत्तीवरी बैसविलें खरसदें ॥ पुढां द्रौपदीची हस्तिणी ॥ जाये ॥ मागां पांचही पांडव ॥६९॥

दीप दीपकाचे उजाळे ॥ आनंदेम चालि\ल कुलालशाळे ॥ द्वारीं उतरोनि तिये वेळे ॥ पाचारिली मातोश्री ॥७०॥

पुत्रवाक्य ऐकोनि ह्नणे कुंती ॥ बारे जाहली बहुत राती ॥ काय भिक्षा लागली हाती ॥ येरु ह्नणती अपूर्व थोर ॥७१॥

माता ह्नणे जरी असेल बरवी ॥ तरी पांचांजणीं वाटोनि घ्यावी ॥ जंव उठोनि आली कुंतमा देवी ॥ तंव देखिली द्रौपदी ॥७२॥

मग कडासन आंथुरिलें ॥ तेथ द्रौपदीसि बैसविलें ॥ येरीनें असे वंदन केलें ॥ श्वश्रूचरणीं ॥७३॥

वर्तला जो अवघा वृत्तांत ॥ तो पांडवीं मातेसि केला श्रुत ॥ आणि इकडे महातीं समस्त ॥ वृत्त कथिलें द्रुपदासी ॥७४॥

राव धृष्टद्युम्न विचारिती ॥ कीं ते विप्ररुपें असावे भूपती ॥ कां जे केली थोर ख्याती ॥ हे केवीं शक्ती ब्राह्मणां ॥७५॥

मग रायें पुसिलें कृष्णासी ॥ तंव हांसोनि ह्नणे हषीकेशी ॥ ते झणी होती द्विजवेषी ॥ कुंतीपुत्र पांडव ॥७६॥

तरी येक प्रकार करावा ॥ त्यांसी बरवा मान द्यावा ॥ वस्त्रें न घेती स्त्रान करवां ॥ येकमेकेंविण ॥७७॥

तयांचा कुळक्रम आघवा ॥ उदयीक सांगेन तुह्मां सर्वा ॥ तेथें धृष्टद्युम्न पाठवावा ॥ तें मानवलें द्रुपदासी ॥७८॥

असो राजा पाठविणार पुत्रासी ॥ तंव कृष्ण गेला पांडवांपाशी ॥ भेटोनियां साहीजणांसी ॥ आश्वासिलें नानायुक्तीं ॥७९॥

देव सांगे धर्मादिकांसी ॥ आतां धृष्टद्युम्न रुखवतेंसीं ॥ येथें येवोनि आदरेंसी ॥ नेईल सकळां ॥८०॥

तंव उपचारें तुरंगगजरीं ॥ धृष्टद्युम्न येवोनि राहिला दूरी ॥ रुखवत भरोनि सर्वोपचारीं ॥ पाठविलें शाळेसी ॥८१॥

तेथें जावोनि सेवकजनीं ॥ दुसें मंडप दीधले तत्क्षणी ॥ माजी पांडवां बैसवोनी ॥ पुढें ठेविलें रुखवत ॥८२॥

मागुती मंगलवाद्यध्वनीं ॥ धृष्टद्युम्न आला तिये स्थानीं ॥ थोर सन्मान होवोनी ॥ आसनीं बैसले परस्पर ॥८३॥

मग संभ्रमें पुसे प्रधान ॥ तुह्मांमाजी वडील कोण ॥ तेव्हां ह्नणे भीमसेन ॥ कीं वडील आह्मांत जयंत ॥८४॥

येर विनवोनि जयंतासी ॥ अर्जुना उठवी मंगलस्त्रानासी ॥ तंव येरु ह्नणे न्हाणें नाहीं मजसी ॥ वडिलांवांचोनी ॥८५॥

मग पांचांसही तये वेळीं ॥ मंगलस्त्रानें करविलीं ॥ अलंकार वस्त्रें वाहिलीं ॥ धृष्टद्युम्नें ॥८६॥

सुवासिनी जावोनि भीतरीं ॥ कुंती पूजिली उपचारीं ॥ मग आरोगणा समग्रीं ॥ सारिली महोत्साहें ॥८७॥

तेथोनि धृष्टद्युम्न निघाला ॥ येवोनि पितया वृत्तांत कथिला ॥ समग्रां आनंद वर्तला ॥ क्रमिली रजनी ॥८८॥

रायें प्रभातीं जाउनी ॥ सर्व कथिलें कृष्णालागुनी ॥ तंव तो ह्नणे सन्मानोनी ॥ राजभुवनीं आणा तयां ॥८९॥

मग द्रुपदें महोत्साहेंसीं ॥ पांडव आणिले राजभुवनासी ॥ पाचारोनि संबंधियांसी ॥ दीधले मेळिकार ॥९०॥

सकळां समवेत चक्रपाणी ॥ जानवसागृहीं जावोनी ॥ धर्माकुंतीसि भेटोनी ॥ पुसे वंशान्वयो ॥९१॥

तैं युधिष्ठिरें कृष्णाप्रती ॥ सांगीतली पूर्वस्थिती ॥ कीं पंडु पिता माता कुंती ॥ आह्मी पांचही पांडव ॥९२॥

ऐसें ऐकतां हषीकेशी ॥ स्नेंहें आलिंगी धर्मादिकांसी ॥ अवघे भेटले उत्साहेंसीं ॥ द्रुपदादिक ॥९३॥

ऐसें पांडव प्रकटले ॥ तेणें त्रिभुवन आनंदलें ॥ मग लग्न निर्धारिलें ॥ द्रौपदीचें ॥९४॥

अर्जुन ह्नणे गा श्रीपती ॥ आह्मी पांचही द्रौपदीपती ॥ मग कुंतीवचनाची स्थिती ॥ कथिली सकळ ॥९५॥

तंव कृष्ण ह्नणे कुंतियेसी ॥ कीं पांच पती द्रौपदीसी ॥ हे तुझी वाणी आह्मासी ॥ करणें सत्य ॥९६॥

तरी पुसाया येईल द्रुपदरावो ॥ तया सांगावा अवघा भावो ॥ ह्नणावें बोलावोनि व्यासदेवो ॥ पुसा तयांसी ॥९७॥

मग तो सांगेल तें करावें ॥ ऐसें कुंतिये शिकविलें देवें ॥ यावरी बिजें केलें सद्भावें ॥ सभेमाजी ॥९८॥

द्रुपद येवोनि धर्मापाशी ॥ ह्नणे लग्न लावों पार्थासी ॥ तंव भीम ह्नणे पांचांजणांसीं ॥ लावणें लग्न ॥९९॥

द्रुपद राहिला चमकोनी ॥ ह्नणे अघटित करितां पडिजे पतनीं ॥ मग श्रीकृष्णाजवळी येवोनी ॥ पुसता जाहला ॥१००॥

तैं कृष्ण ह्नणे द्रुपदासी ॥ चला पुसोनि पाहों कुंतीसी ॥ मग जावोनि तियेपाशीं ॥ पुसिलें वृत्त ॥१॥

कुंती ह्नणे गा अनंता ॥ द्रौपदी पांचांसि द्यावी सर्वथा ॥ जरी न माने तुह्मं व्यवस्था ॥ तरी पुसावें व्यासांसी ॥२॥

तें द्रुपदासि मिथ्या भासलें ॥ ह्नणोनि व्यासांचें स्मरण केलें ॥ ते येतांचि तिये वेळे ॥ पूजिलें सकळीं ॥३॥

पांडवांची सकळ स्थिती ॥ व्यासांसि पुसे श्रीपती ॥ कीं द्रौपदीये पांच पती ॥ हें नीतिशास्त्रीं मिळेना ॥४॥

ऐकोनि व्यास ह्नणती सर्वा ॥ येथ अन्यभावो न धरावा ॥ सुखें विवाहो करावा ॥ पांचांजणांसी ॥५॥

मग द्रौपदीचें आदिअवसान ॥ रुद्रपार्वतीगोशापवचन ॥ आणि पंचइंद्रोपाख्यान ॥ सांगीतलें पृथकत्वें ॥६॥

ह्नणती ही अंबेचा अवतार ॥ पांडवरुपें पंचवक्त्र ॥ ऐसा असे पूर्वील विचार ॥ संबंधाचा ॥७॥

एतद्विषयीं चिंता न करावी ॥ हे विवाहीं पांचांसि द्यावी ॥ द्रुपद चाकाटोनि ह्नणे जीवीं ॥ हें मज सत्य न वाटे ॥८॥

तंव विंदान केलें व्यासमुनीं ॥ द्रुपदशिरीं ठेविला पाणी ॥ अवघें दाविलें दिव्यलोचनीं ॥ प्रत्यक्षरुपें ॥९॥

आतां असो हा विस्तार भारता ॥ हे पंचमस्तबकीं असे कथा ॥ मग तें मानवलें द्रुपदचित्ता ॥ आणि समस्तां रायांसी ॥११०॥

थोर महोत्साहें करोनी ॥ पांचांसही पाटीं बैसवुनी ॥ माळा घाली द्रुपदनंदिनी ॥ परमोल्हासें ॥११॥

धवलें मंगळें वाजंतरें ॥ वर्‍हाड जाहलें संभ्रमें थोरें ॥ द्रुपदें पूजिलें वस्त्रालंकारे ॥ पांडवांसी ॥१२॥

समस्त राजे पूजिले ॥ ऋषिब्राह्मण संतोषले ॥ मागतीयां अभर केले ॥ दानमानें ॥१३॥

ऐसे चारी दिवस जाहले ॥ रायें पांडवां आंदण दीधलें ॥ अर्धराज्य समर्पिले ॥ दासी शतें पांच ॥१४॥

भांडारें वस्त्रालंकार ॥ धनधान्य दीधलें अपार ॥ मग पामकिले नृपवर ॥ मानसन्माने ॥१५॥

बलभद्रादि भूपाळ ॥ रायें बोळविले सकळ ॥ कृष्ण राखिला केवळ ॥ प्रीतीस्तव ॥१६॥

येरीकडे समस्त स्थिती ॥ जावोनि दुर्योधनाचे दूतीं ॥ सांगीतली कौरवांप्रती ॥ कीं प्रकटले पांडव ॥१७॥

तेणें गांधार अपमानला ॥ पळोनि हस्तनापुरीं गेला ॥ तो धृतराष्ट्रें बोलाविला ॥ करावया मनोहर ॥१८॥

मग भीष्मद्रोणादिक ॥ ह्नणती दुर्योधना ऐक ॥ पांडव प्रकटले विशेष ॥ राज्य घ्यावया आपुलें ॥१९॥

त्यांचे सखे द्रुपद श्रीपती ॥ येखादा अनर्थ नेमें करिती ॥ तरी अर्धराज्य बरव्यारीतीं ॥ देवोनि तयां समजावीं ॥१२०॥

आतां कृष्णा द्रुपदा देखतां ॥ जावोनि समजावीं पंडुसुतां ॥ कलहो चुकवोनि सर्वथा ॥ वाढवावें महिमान ॥२१॥

तंव दुर्योधन ह्नणे तयांसी ॥ कैसें राज्य द्यावें पांडवांसी ॥ एकलें इंद्रप्रस्थचि सर्वासी ॥ देऊं आपण ॥२२॥

ऐकोनि द्रोणासह भीष्म ह्नणे ॥ तवमना येईल तैसें करणें । परि पांडवांसी समजाविणें ॥ टाळावया अनर्थ ॥२३॥

असो धृतराष्ट्र गांधारी विदुर ॥ करोनि समस्तीं विचार ॥ केला द्यावया निर्धार ॥ इंद्रप्रस्थची ॥२४॥

धृतराष्ट्र ह्नणे दुर्योधना ॥ कर्णा शकुनिया दुःशासनां ॥ धर्मा समजावोनि आणा ॥ जावोनि पांचाळनगरीं ॥२५॥

मग दुर्योधन गांधारी ॥ सवें धृतराष्ट्र सपरिवारीं ॥ जावोनियां पांचाळनगरीं ॥ भेटले श्रीकृष्णासी ॥२६॥

व्यवस्था सांगतां कृष्णासी ॥ देवें करीं धरिलें दुर्योधनासी ॥ प्रथम लावोनि धर्मचरणासी ॥ मग भेटविला समस्तां ॥२७॥

भेटल्या गांधारी आणि कुंती ॥ पांडव धृतराष्ट्रचरणीं लागती ॥ तंव भीष्मादि कौरव ह्नणती ॥ कीं आमुचें आइका ॥२८॥

आजवरी जाहलें होणार तें ॥ परि इंद्रप्रस्थ देतों तुह्मांतें ॥ संघमेळें करावें तेथें ॥ राज्य निर्वेर ॥२९॥

ऐकोनि धर्म ह्नणे त्यांसी ॥ राज्य नको गा आह्मांसी ॥ कुंती ह्नणे आतां कौरवांसी ॥ विश्वासावें केउतें ॥१३०॥

तंव दुर्योधन चरणावरी ॥ लोळणी घाली विनीतकंधरीं ॥ इतुकें घेवोनि स्नेह धरीं ॥ मी अपराधी चांडाळ ॥३१॥

धर्मासि ह्नणे श्रीपती ॥ कीं जें भीष्मादिक ह्नणती ॥ तें अंगिकारीं गा सन्मती ॥ सुखें युधिष्ठिरा ॥३२॥

ऐसा द्रुपदादिकी समस्तीं ॥ धर्म बोधिला नानायुक्तीं ॥ श्रीकृष्ण ह्नणे न धरा चित्तीं ॥ संदेह कांहीं ॥३३॥

तुमचे सकळ मनोरथ ॥ आह्मां पूर्ण करणीय सत्य ॥ मग अंगिकारिलें इंद्रप्रस्थ ॥ धर्मरायें ॥३४॥

ते निशाणांच्या गजरीं ॥ चालिले इंद्रप्रस्थनगरीं ॥ धृष्टद्युम्नादि सपरिवारीं ॥ चालिले बोळवित ॥ ॥३५॥

पांडवां जालिया वनवास ॥ नगर पडिलें होतें ओस ॥ तेथें धर्म जातांचि संतोष ॥ प्रवर्तला मागुतीं ॥ ॥३६॥

नागरिकीं श्रृंगारिली नगरी ॥ पांडव प्रवेशले मंदिरीं ॥ कौरव गेले हस्तनापुरी ॥ सर्व राजे स्वदेशीं ॥३७॥

राज्यपट धर्मासि सारिला ॥ श्रीकृष्ण द्वारकेसि गेला ॥ महोत्साहो प्रवर्तला ॥ सकळांलागीं ॥३८॥

हें सांगतां सविस्तर ॥ येथेंचि ग्रंथा होईल पसर ॥ ह्नणोनि कथिलें सारसार ॥ ग्रंथांतरींचें ॥३९॥

पांडवां दीधलें इंद्रप्रस्थ ॥ हें आदिपर्वी संस्कृत ॥ परि ग्रंथांतरीं अन्यमत ॥ कीं वारुणावत दीधलें ॥१४०॥

ऐसें द्रौपदीसैंवर जाहलें ॥ पांडव इंद्रप्रस्थीं स्थापिले ॥ तें संक्षेपता सांगीतलें ॥ नानाग्रंथानुसार ॥४१॥

यानंतरें अपूर्व कथा ॥ वैशंपायन सांगेल भारता ॥ ते ऐकावी संतश्रोतां ॥ ह्नणे मधुकरकवी ॥४२॥

इति श्रीकथाकल्पतरु ॥ अष्टमस्तबक मनोहरु ॥ द्रौपदीस्वयंवरकथाचारु ॥ येकोनत्रिंशाध्यायीं कथियेला ॥१४३॥ ॥ श्रीसांबसदाशिवार्पणमस्तु ॥ ॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-03-03T21:11:58.5030000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

RĀKṢASAGRAHA(राक्षसग्रह)

RANDOM WORD

Did you know?

अष्टगंधात कोणकोणते घटक असतात?
Category : Hindu - Puja Vidhi
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Status

  • Meanings in Dictionary: 717,751
  • Total Pages: 47,439
  • Dictionaries: 46
  • Hindi Pages: 4,555
  • Words in Dictionary: 325,781
  • Marathi Pages: 28,417
  • Tags: 2,707
  • English Pages: 234
  • Sanskrit Pages: 14,232
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.