TransLiteral Foundation

गंगारत्‍नमाला - भाग १

कवी नरहरी यांनी पौराणिक काव्य लिहून मराठी भाषेला एक आगळीच झळाळी दिली.

भाग १
व०ति०
भागिरथि त्रि-पथ-गे पद-वंदनाते ॥
मी दीन गे करितसे मति-मंद माते ॥
हेतू मनात भरला तव गुण गाया ॥
जावो न मागत असे इतुकेचि वाया ॥१॥
दिंडी
विश्वामित्र रामलक्ष्मणांसह आपल्या आश्रमास जात असता वाटेत, पुढे जाता पाहोनि जान्हवीला ॥
राम-चित्ती सं-तोष फार झाला ॥
वंदुनीया गाधि-जा मुनी पाया ॥
म्हणे सांगा ही कोण मुनी-राया ॥२॥
नाव काय ही उत्पन्न कोण ठायी ।
पाहतांची सं-तोष दे मला ही ॥
दाट झाडी अत्युच्च दो तटा या ।
स्वये तापा साहोनि करी छाया ॥३॥
आम्र जंबू जंबीर ताल-जाती ।
नभा स्पर्शाया काय ऊर्ध्व जाती ॥
वरी चाषहि कोकील मत्त रावे ।
पांथ जाता बोलाविताति यावे ॥४॥
शा.वि
आहा जी मुनि-राय धन्य बहु मी पाहोनिया आ-श्रमा ॥
माझे चित्त सुखावले पुनरपी हे आठवी न श्रमा ॥
चाले निर्मळ वेद-घोष मजला ऐकावया येतसे ॥
स्वाध्यायाभ्यसनी द्वि-जौघ अवघा हा मग्न झाला असे ॥५॥
एथे आश्रमसन्निधी च तटिनी स्वच्छोदका वाहती ॥
वैरा श्वापद टाकुनी हि सहजा शत्रूसवे खेळती ॥
हत्ती-पोटिशि वासरू दडतसे, आखू न ओतूस भी ॥
व्याघ्रांगावरि मान ठेवुनि पहा ही गाय आहे उभी ॥६॥
उ०जा०
निर्वैर या पाहुनि आश्रमाते ॥
भारी च होते सुख आजि माते ॥
प्रेमे वृकांनी मृग खाजवावे ॥
जेथे, अशा टाकुनि काय जावे ॥७॥
साकी
माध्यान्ही रवि आला पाहुनि, नदी-जलाचे काठी ॥
दर्भ करी निजकर्म कराया, झाली मुनिंची दाटी ॥८॥
शिशू किती उप-नीत ऋषींचे, आले गंगा-तीरी ॥
दंड कमंडलु दर्भ-मुष्टि करि, कृष्णाजीन शरीरी ॥९॥
जटा-मुकुट शिरि कटिस मेखला, भस्म वि-लेपन तनुसी ॥
ब्रह्म-सूत्र-युत वामन मूर्ती, सुखविति बघता मजसी ॥१०॥
पहा पहा हे पोहू लागले, उदकी जाउनि कैसे ॥
देह जलांतरि मान दिसे वरि, भासति कच्छप जैसे ॥११॥
जनक मारिती हका परंतु, पर-तीराला जाती ॥
अहं-पुर्विके करुनि पुन्हा ते, परतुनि स-त्वर येती ॥१२॥
लाटा येता त्यांवरि मारुनि, कर-युग शब्दा करिती ॥
पुढे पोहता गुप्त जाउनी, मागुनि त्याते धरिती ॥१३॥
बुडे एक त्या हुडकी दुसरा, तव तो वरती आला ॥
जवळी येता सुसर पाहुनी, मागे परते भ्याला ॥१४॥
स्नान करोनी तीरि पातले, धरिता कौपीनाला ॥
भस्म लावुनी कंठि घालिती, रुद्राक्षांच्या माळा ॥१५॥
साकी
मध्यान्ही सु-स्नात सर्व ही, पवित्र-पाणी झाले ॥
ब्रह्म-कर्म मुनि समाप्त करुनी, काही परत निघाले ॥१६॥
दिंडी
जिचे तोथी मत्स्यादि जंतु राहे ।
शीत-मंजुल स-गंध वायु वाहे ॥
गमे स्पर्शै निष्पाप करि काया ।
वदा ईचे माहात्म्य मुनी-राया ॥१७॥
मग विश्वामित्र म्हणाला-
व.ति०
ऐकोनि राम-वचना मुनि-गाधि जाला ॥
आनंद होय पथिंचा श्रम ही रिझाला ॥
रामा म्हणे मज तुवा अजि धन्य केले ॥
प्रश्ने सख्या सकल कल्मष दूर केले ॥१८॥
जीच्या तरंग-पवने पशुही तरावे ॥
स्नाने तसे सकल पातक सं-हरावे ॥
जीते मुनींद्र सुर किन्नर सिद्ध गाती ॥
ही राघवा हरि-पदी सुर-सिंधु गाती ॥१९॥
ईचा अ-गाध महिमा विधि शेष भानू ॥
वर्णू न ते शकति, मी वद काय वानू ॥
विस्तार मंद-मतिच्या वदने कशाचा ॥
होतो, परंतु कथितो तुज अल्प साचा ॥२०॥
देई सुखासी इह आणि परत्र लोकी ॥
उंचा पदार्थ दुसरा न जगी विलोकी
गंगेविणे म्हणउनी जगदीश्वराने ॥
ही मस्तकी धरियली गिरि-जा-वराने ॥२१॥
सर्पा खगेंद्र धरुनी वदनी वरोनी ॥
जाता नदीत पडला अहि तो मरोनी ॥
तात्काळ होउनि चतुर्भुज त्याच पक्षी ॥
राजावरी चढुनि विष्णु-पदास लक्षी ॥२२॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2013-04-10T05:13:05.3230000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

चरचर or रां

  • caracara or rāṃ ad Imit. of the sound of rending, slitting, tearing; of flapping, fluttering, rustling; of spitting, sputtering, hissing, crackling, brustling; of cutting or slashing coarse grass &c. Hence माझें काळीज च0 कांपतें. Also expressive of the manner of smart or brisk speaking, writing, sewing, and some other actions. 
RANDOM WORD

Did you know?

विवाह जमवतांना गुणमेलनाचे महत्व काय ?
Category : Hindu - Traditions
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Status

  • Meanings in Dictionary: 717,450
  • Total Pages: 47,439
  • Dictionaries: 46
  • Hindi Pages: 4,555
  • Words in Dictionary: 325,879
  • Marathi Pages: 28,417
  • Tags: 2,707
  • English Pages: 234
  • Sanskrit Pages: 14,232
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.