TransLiteral Foundation

प्रथमः स्कन्धः - अथ सप्तदशोऽध्यायः

’ श्रीमद्‍भागवतमहापुराणम्’ ग्रंथात ज्ञान, वैराग्य व भक्ति यांनी युक्त निवृत्तीमार्ग प्रतिपादन केलेला आहे, अशा या श्रीमद्‍भागवताचे भक्तिने श्रवण, पठन आणि निदिध्यासन करणारा मनुष्य खात्रीने वैकुंठलोकाला प्राप्त होतो.


महाराज परीक्षिताकडून कलियुगाचे दमन

सूत उवाच

तत्र गोमिथूनं राजा हन्यमानमनाथवत ।

दण्डहस्तं च वृषलं ददृशे नूपलात्र्छनम ॥१॥

वृषं मृणालधवलं मेहन्तमिव बिभ्यतम ।

वेपमानं पदैकेन सीदन्तं शुद्रताडितम ॥२॥

गां च धर्मदुधां दीनां भृशं शुद्रपदहताम ।

विवत्सां साश्रुवदना क्षामां यवसमिच्चतीम ॥३॥

पप्रच्छ रथामारुढः कार्तस्वरपरिच्छदम ।

मेघगम्भीरया वाचा समारोपितकार्मुकः ॥४॥

कस्त्वं मच्छरणे लोके बलाद्धंस्यबलान बली ।

नरदेवोऽसि वेषेण नटवत्कर्मणाद्विजः ॥५॥

यस्त्वं कृष्णे गते दुरं सह गाण्डीवधन्वना ।

शोच्योऽस्यशोच्यान रहसि प्रहरन वधमर्हसि ॥६॥

त्वं वा मृणालधवलः पादैर्न्यूनः पद चरन ।

वृषरुपेण किं कश्चिद देवो नः परिखेदयन ॥७॥

न जातू पौरवेन्द्राणां दोर्दण्डपरिरम्भिते ।

भुतलेऽनुपतन्त्यस्मिन विना ते प्राणिनां शुचः ॥८॥

मा सौरभेयानुशुचो व्येतू ते वृषलाद भयम ।

मा रोदीरम्ब भद्रं ते खलांना मयि शास्तदि ॥९॥

यस्य राष्ट्रे प्रजाः सर्वास्त्रस्यन्ते साध्व्यसाधुभिः ।

तस्य मत्तस्य नश्यन्ति कीर्तिरायुर्भगो गतिः ॥१०॥

एष राज्ञां परो धर्मो ह्यार्तानामार्तिनिग्रहः ।

अत एनं वधिष्यामि भुतद्रुहृमसत्तमम ॥११॥

कोऽवृश्चत तव पादांस्त्रीन सौरर्भय चतूष्पद ।

मा भूवस्त्वांदृशा राष्ट्रे राज्ञां कृष्णानुवर्तिनाम ॥१२॥

आख्याहि वृष भद्रं वः साधुनामकॄतागसाम ।

आत्मवैरुप्यकर्तारं पार्थाना कीर्तिदुषणम ॥१३॥

जनेऽनागस्यघं युत्र्जनं सर्वतोऽस्य न मदृभयम ।

साधुनां भद्रमेअ स्यादसाधुदमने कृते ॥१४॥

अनागस्स्विह भुतेषु य आगस्कृन्निरंकुशः ।

आहर्तास्ति भुजं साक्षादमर्त्यस्यापि सांगदम ॥१५॥

राज्ञो हि परमो धर्म स्वधर्मस्थानुपानम ।

शासतोऽन्यान यथाशास्त्रमनापद्यत्पथानिह ॥१६॥

धर्म उवाच

एतद वः पाण्डवेयानां युक्तमार्ताभव वचः ।

येषा गुणगणैः कृष्णो दौत्यादौ भगवान कृतः ॥१७॥

न वयं क्लेशाबीजानि यतः स्युः पुरुषर्षभ ।

पुरुषं तं विजानीमो वाक्य भेदविमोहिताः ॥१८॥

केचिद विकल्पवसना आहुरात्मानमात्मनः ।

दैवमन्ये परे कर्म स्वभावमपरे प्रभुम ॥१९॥

अप्रतर्क्यादनिर्देश्यदिति केष्वपि निश्चयः ।

अत्रानुरुपं राजर्षे विमृश स्वमनीषया ॥२०॥

सूत उवाच

एवं धर्मे प्रवदति स सम्राड द्विजसत्तम ।

समाहितेन मनसा विखेदः पर्यचष्ट तम ॥२१॥

राजोवाच

धर्म ब्रवीषि धर्मोऽसि वृषरूपधृक ।

यदधर्मकृतः स्थान सुचकस्यापि तद्भवेत ॥२२॥

अथवा देवमायाया नुनं गतिरगोचरा ।

चेतसो वचसश्चापि भुतानामिति निश्चयः ॥२३॥

तपः शौचं दया सत्यमिति पादाःकृते कृताः ।

अधर्माशैस्त्रयो भग्नाः स्मयसंगमदैस्तव ॥२४॥

इदानीं धर्म पादस्ते सत्यं निर्वर्तयेद्यतः ।

तं जिघृक्षत्यधर्माऽयमनृतेनैधितः कलिः ॥२५॥

इयं च भूर्भगवता न्यासितोरुभरा सती ।

श्रीमद्भिस्तत्पदन्यासैः सर्वतः कृतकौतूका ॥२६॥

शोचत्यश्रुकला साध्वी दुर्भवोज्झिताधुना ।

अब्रह्याण्या नॄपव्याजाः शुद्रा भोक्ष्यन्ति मामिति ॥२७॥

इति धर्म महीं चैव सान्त्वयित्वा महारथः ।

निशातमाददे खंग कलयेऽधर्महेतवे ॥२८॥

तं जिघासुमभिप्रेत्य विहाय नृपलात्र्छनम ।

तत्पादमुलं शिरसा समगाद भयविह्वलः ॥२९॥

पतितं पादयोर्वीक्ष्य कृपया दीनवत्सलः ।

शरण्यो नावधीच्छलोक्य आह चेद हसन्निव ॥३०॥

राजोवाच

न ते गुडाकेशयशोधराणां बद्धात्र्जलेर्वै भयमस्ति किंचित ।

न वर्तितव्यं भवता कथंचन क्षेत्रे मदीये त्वमधर्मबन्धु ॥३१॥

त्वां वर्तमान नरदेवदेहे ष्वनु प्रवृत्तोऽयमधर्मपुगः ।

लोभो‍ऽनृतं चौर्यमनार्यमंहो ज्येष्ठा च माया कलहश्च दम्भः ॥३२॥

न वर्तितव्यं तदधर्मबन्धो धर्मेण सत्येन च वर्तितव्ये ।

ब्रह्मावर्ते यत्र यजन्ति यज्ञै र्यज्ञेश्वरं यज्ञवितानविज्ञाः ॥३३॥

यस्मिन हरिर्भगवानिज्यमान इज्यामुर्तिर्यजतां शं तनोति ।

कामानमोघान स्थिरजंगमाना मन्तर्बाहिर्वायुरिवैष आत्मा ॥३४॥

सुत उआच

परिक्षितैवमादिष्टः स कलिर्जातवेपथूः ।

तमुद्यातासिमाहेदं दण्डपाणिमिवोद्यतम ॥३५॥

कलिरुवाच

यत्र क्वचन वत्स्यामि सार्वभौम तवाज्ञया ।

लक्षये तत्र तत्रापि त्वामात्तेषुशरासनम ॥३६॥

तन्मे धर्मभुतां श्रेष्ठ स्थान निर्देष्टुमर्हसि ।

यत्रैण नियतो वत्स्य आतिष्ठंस्तेऽनुशासनम ॥३७॥

सुत उवाच

अभ्यर्थितस्तदा तस्मै स्थानादि कलये ददौ ।

द्युतं पानण स्त्रियः सुना यत्राधर्मश्चतूर्विधः ॥३८॥

पुनश्च याचमानाय जातरुपमदात्प्रभुः ।

ततोऽनृतं मदं कामं रजो वैरं च पंचमम ॥३९॥

अमुनि पंच स्थानानि ह्याधर्मप्रभवः कलिः ।

औत्तरेयेण दत्ताणि न्यवसत तन्निदेशकृतः ॥४०॥

अथैतानि न सेवित बुभुषुः पुरुषःक्वचित ।

विशेषतो धर्मशीलो राजा लोकपतिर्गुरुः ॥४१॥

वृषस्य नष्टस्त्रीन पादान तपः शौचं दयामिति ।

प्रतिसंदध आश्वास्य महीं च समवर्धयत ॥४२॥

स एष एतर्ह्याध्यास्त आसनं पार्थिवोचितम ।

पितामहेनोपन्यस्तं राज्ञारण्य्तं विविक्षता ॥४३॥

आस्तेऽधुना स राजर्षिः कौरवेन्द्रश्रियोल्लसन ।

गजाह्वयो महाभागश्चक्रवर्ती बृहच्छ्रवाः ॥४४॥

इत्थम्भूतनुभावोऽयमभिमन्युसुतो नॄपः ।

यस्य पालयतः क्षोणीं युयं सत्राय दीक्षिताः ॥४५॥

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमंहंस्या संहितायां प्रथमस्कन्धे कलिनिग्रहो नाम सप्तदशोऽध्यायः ॥१७॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:53:33.9270000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

intrinsic viscosity

  • निज विष्यंदिता 
  • अंगभूत विष्यंदिता 
RANDOM WORD

Did you know?

बांस की लकड़ी
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.