TransLiteral Foundation

हातीं आलें आणि पवित्र झालें

पदरी पडलें पवित्र झालें पहा.

Related Words

गोठणचं गाईल आणि घरांतली जाईल, द्याल तितका मार खाईल   गाय अपवित्र आणि शेपूट पवित्र   आलें   आप तरणें आणि जग तारणें, आप बुडणें व जग बुडविणें   नासलें मिरें का केजास महाग झालें?   करावयास गेला एक, पुढें आलें टेक   सूर्य शिळा, अग्नि ओवळा, आणि गंगा पारोशी म्हणतां येत नाहीं   आरशांत पाहणाराचे तीन प्रकारः नर, वीर आणि वानर   चूल आणि मूल   चोर तो चोर आणि-आणखी शिरजोर   व्याली आणि चाटावयास विसरली   सांगेल तें कारण आणि बांधील तें तोरण   सुपांतील हंसती आणि जात्यांतील रडती   सारा गांव शेती आणि कण नये हातीं   बावळा-बावळी मुद्रा आणि देवळीं निद्रा   घर ना दार, आणि देवळीं बिर्‍हाड   कानामागून आले व तिखट झालें   बोलणें फोल झालें । डोलणें वायां गेलें ॥   दैव आलें द्यायला अन्‌ पदर नाहीं घ्यायला   ब्रह्मानुभव चित्तीं, हें गुरुच्या हातीं   जिच्या हातीं पाळण्याची दोरी, ती राष्‍ट्रातें उद्धरी   आकाश खाली येते तर पक्षी हातीं येते   भेर्‍याच्या लाती, अंधळया हातीं काठी   दोहों सशांचे लागतां पाठीं, एकहि नये हातीं   कोठें इंद्राचा ऐरावत आणि कोठें शामभटाची तट्टाणी   धडांत ना भाकडांत, आणि शेळींत ना बोकडांत   नवर्‍याला मिळेना काट आणि धेडा मागतो वरण   दुर्गुण आणि विपत्ति, आळसापासून उत्पत्ति   सोनें आणि परिमळे   कावळे दावो गेलो आणि उजवो गेलो सारखंच   सुकुमार बिबी आणि चाबका जोगी, चाबुक तुटला पण वळ नाहीं उठला   वृत्ति-वृत्तीला बांध घालणें ती बुद्धि आणि बांध राहूं देत नाहीं ती बद्धी   पोर आणि ढोर दुसर्‍यावर विसंबूं नये   रडतो आई आई आणि म्हणतो बाई बाई   माधुकरी-माधुकरीचें आणिलें आणि अर्धें पोट भरिलें   कुणब्‍याची बेटी आणि गव्हाची रोटी   सोनें केलें देवानें आणि सोन्याचा देव केला माणसानें   बाईल गेली यात्रेला आणि लौकरच आली घराला   कामाला नडी आणि रिकामपणाला घोडी   आपलें नकटें आणि लोकांचे चोखटें बरोबर आहे   दृष्टीआड सृष्टि आणि वस्त्राआड जग (जन) नागवें   कामापुरता मामा आणि ताकापुरती आजीबाई   सगळा स्वैंपाक तयार झाला आणि विसरली मिठाला   बाभळीचा कांटा, पुढें तिखट आणि मागें पोंचट   आपली हाण (हानि) आणि जगाची मरमर   आपलें नकटें आणि लोकांचें चोखटें   तिळभर करावें आणि डोंगरभर गर्जावें   सगळा गांव बाबाचा, आणि कोणी नाहीं माझ्या कामाचा   पहार्‍याला संत्री आणि राज्याला (राजाला) मंत्री   कैलास कंटाळे तों गाणें, आणि कान फाटेतों लेणें   अडक्याच तेल आणलें, सासूबाईंचें न्हाणें झालें, सामजींची शेंडी झाली, उरलें सुरलें झांकून ठेविलें, तें येऊन मांजरानें सांडलें, वेशीपर्यंत ओघळ गेला आणि पाटलाचा रेडा वाहून गेला !   अति झालें आणि हसूं आलें   अति झालें म्हणजे सदभिरुचीची प्रतिक्रिया होऊन सर्व स्थिरस्थावर होतें   अवगुणी - अवगुणी जरी झालें तें ओंगळ । करावा सांभाळ लागे त्याचा   आगले झालें मागलें, बोडके नाचूं लागलें   आज उलयलें फाल्या पोल झालें   आणि   आलें   ईश्र्वर मात्र, असे पवित्र   उतावळीनें धरती, नसावें तें ये हातीं   एका घराची सात घरें, कार्‍या नार्‍याचें झालें बरें   ओठाला नाही पुरें, पोट झालें कावरें   कुणब्‍याचें गेलें, गुराख्याचें आलें   करूं गेलों तुज व झालें मज   करूं जावें एक, झालें बेक   करवंटी हातीं देणें   करायला गेला गणपति, झालें केलटें (केलडें)   क्रोध आणि शांति, आहे एकाच्या हातीं   केलें तुका, झालें माका   कानांमागून आलें, तिखट झालें   कानामागून आलें, महालिंग झालें   कानामागून आले व तिखट झालें   कानामागून आलें शिंगट, तें झालें तिखट   कानांमागून आलें शिंगट, तें झालें तिखट   काम चांगले आरंभले म्‍हणजे समजा अर्धे झालें   काळा आणि ओहटभरती, नाहीं कोणाचे हातीं   काशीरामेश्र्वर केले, ते नाही फळा आलें   गंगेत न्हालें, यमुनेत न्हाल, अंगी नाही पुण्य आलें   गणपति करावयास गेला तों माकड झालें   गरीबाचे गेले घोंगडें, गरीब झालें नागडें-उघडें   गवळ्यानें छांछूं केले, पाण्याचे दूध झालें   गाढव स्‍वारीस गेले, घोडा होऊन नाहीं आलें   गाढवाला शृंगारलें, सगळ्या गांवभर झालें   गादी लागे मऊ मऊ आणि ढेकूण करिती चाऊ चाऊ   गाय अपवित्र आणि शेपूट पवित्र   गायीला मारलें, दूध तूप उणें झालें   घरचें झालें थोडे आणि व्याह्याने धाडले घोडें   घाईनें धरती, माशाबद्दल बेडूक हातीं   घोडें आपल्‍या गुणाने, झालें ताजेतवानें   चेलीचे कान गुरूच्या-गोसाव्याच्या हातीं   चेलीचे कान गुरूच्या हातीं   चांगलें झालें तर सर्वांचें, वाईट झाले तर एकाचें   चार जणांची शेती, खापर आलें हातीं   जगण्यामरण्याची स्‍थिति, नाही मनुष्‍यास हातीं   जेथें अत्तराचे दिवे लागले, तेथें झालें वाटोळें   जन्मखोडीमुळें, घर झालें निराळें   (ज्‍या) गांवी गेलें, (त्‍या) गांवचें झालें   जाऊबाई ! जाऊबाई ! मला मूळ झालें, जा पूस नणंदेला   जिभेनें केलें-बोलें, तें ताळूवर आलें   झालें आहे जवापाडें, राही पर्वताएवढें   
: Folder : Page : Word/Phrase : Person

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

भरद्वाज II.

  • n. अंगिरसवंशीय सुविख्यात ऋषि, जो बृहस्पति अंगिरस् ऋषि का पुत्र था । यह एवं इसके पिता बृहस्पति दोनों वैशाली देश के रहने वाले थे, जहॉं मरुत्त राजाओं का राज्य था । बृहस्पति का पुत्र होने के कारण इसे ‘भरद्वज बार्हस्पत्य’ एवं उशिज का वंशज होने के कारण इसे ‘भरद्वाज औशिज’ भी कहा जाता है । यह त्रेतायुग के प्रारम्भ काल में हुआ था । बृहस्पति का एक भाई उचथ्य था, जिसकी पत्नी का नाम ममता था । ममता से बृहस्पति द्वारा उत्पन्न पुत्र ही भरद्वाज है । भरद्वाज के नामकरण के सम्बन्ध में अनेकानेक कथाएँ पुराणों में प्राप्त है, इसका नाम भरद्वाज क्यों पडा? [वायु.९९.१४०-१५०];[ मत्स्य ४९.१७-२५];[ विष्णु.४.१९.५-७] । किन्तु वे बहुत सी कथाएँ कपोलकल्पित प्रतीत होती है । महाभारत के अनुसार, इसके जन्मोपरांत बृहस्पति तथा ममता में यह विवाद हुआ कि, इसके संरक्षण का भार कौन ले । दोनों ने एक दूसरे से कहा, ‘तुम इसे संभालों (भरद्वाजमिमगों)’। इसी कारण इसका नाम भरद्वाज पडा [म.अनु.१४२.३२ कुं.] । इस प्रकार ममता तथा बृहस्पति का इसके संभालने के सम्बन्ध में विवाद चलता रहा । यह देखकर वैशाली नरेश मरुत्त ने भरद्वाज का पालनपोषण किया । बृहद्देवता में कहा गया है कि, इसका पालन पोषण मरुत् देवता ने किया [बृहद्दे.५.१०२-१०३] । किन्तु यह ठीक नही जान पडता । इसका पालनपोषण वैशाली नरेश मरुत्त ने ही किया होगा, क्योंकि बृहस्पति वैशाली देश का राजगुरु था । पुराणों में भी बृहद्देवत की बात दुहरायी गयी है कि, भरद्वाज के मातापिता ने जब इसको त्याग दिया, तब मरुत् देवता ने इसका पालन पोषण किया [भा.९,२०, विष्णु.४.१९];[ मस्त्य. ४९];[ वायु.९९.१४०-१५७];[ ब्रह्मांड.२.३८] । वैशाली के पश्चिम में स्थित काशी देश का राजा सुदेवपुत्र दिवोदास था, अगे चल कर यह उसका पुरोहित बना । यह दिवोदास राजा वह है, जिसने वाराणसी नगरी की स्थापना की थी । एक बार हैहयराजा वीतहव्य ने काशी देश पर आक्रमण कर दिवोदास को ऐसा परास्त किया कि, उसे भगा कर भरद्वाज के घर में शरण लेनी पडी । बाद में भरद्वाज ने दिवोदास राजा के पुत्रप्राप्ति के लिए एक यज्ञ किया, जिससे प्रतर्दन नामक पुत्र उत्पन्न हुआ [म.अनु.३०.३०.] । महाभारत के अनुसार, केवल भरद्वाज ऋषि के ही कारण, आगेचल कर, प्रतर्दन राजा वीतहव्य तथा ऐलों को पराजित कर, अपने पिता की गद्दी को प्राप्त कर काशीनरेश हो सका [म.अनु.३४.१७] । पंचविंश ब्राह्मण में भी इसी कथा निर्देश प्राप्त है [पं.ब्रा.१५.३.७];[ क.सं.२१.१०] । पुराणों के अनुसार, मरुत्त राजाओं ने भरद्वाज ऋषि को सुविख्यात पूरुवंशीय राजा भरत को पुत्र रुप में प्रदान किया था [वायु.९९.१५१];[ मत्स्य.४९.२६] । वायु एवं मत्स्य के इन कथनों को मान्यता देने के पूर्व हमें यह भी समझना चाहिए कि, यह राजा भरत के एक दो पीढी पूर्व था । अतएव यह सम्भव है कि, यह स्वयं उसका दत्तक न हुआ हो । सम्भव है, इसका पुत्र था पौत्र भरद्वाज विदाथिन् राजा भरत को दत्तक रुप में दिया गया हो (भरद्वाज ३. देखिये) । ऐतरेय ब्राह्मण के अनुसार, यह लम्बा, क्षीणशरीर एवं गहुए रंग का था [ऐ.ब्रा.३४९] । यह अत्यंत दीर्घायु तपस्वी एवं विद्वान था [ऐ.आ.१.२.६] । इसका याज्ञवल्क्य ऋषि से तत्त्वज्ञान के सम्बन्ध में संवाद हुआ था । ‘जगत्सृष्टिप्रकार’ के सम्बन्ध में इसका एवं भृगु ऋषि से संवाद हुआ था [म.शां.१७५] । इसने धन्वन्तरि को आयुर्वेद सिखाया था [ब्रह्मांड.३.६७] । यह ब्रह्मा द्वारा किये गये पुष्करक्षेत्र के यज्ञ उपस्थित था [पद्म.सृ.३४] । सर्पविष से मृत्यु हुए प्रमद्वरा को देख कर रोनेवाले स्थूलकेश ऋषि के परिवार में यह भी एक था [म.आ.८.२१] 
RANDOM WORD

Word Search


Input language:

Did you know?

जीवाच्या बारा दशा कोणत्या?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Status

  • Meanings in Dictionary: 717,450
  • Total Pages: 47,439
  • Dictionaries: 46
  • Hindi Pages: 4,555
  • Words in Dictionary: 325,879
  • Marathi Pages: 28,417
  • Tags: 2,707
  • English Pages: 234
  • Sanskrit Pages: 14,232
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.