TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

द्वितीयोध्यायः - सूत्र ३९-४१

ब्रह्मसूत्र वरील हा टीका ग्रंथ आहे. ब्रह्मसूत्र ग्रंथात एकंदर चार अध्याय आहेत.


सूत्र ३९-४१
श्रुतत्वाच्च ॥३९॥

श्रुतत्वाच्च ॥ न केवलमुपपत्तेरेवेश्वरं फलहेतुं कल्पयाम: किं तर्हि श्रुतत्वादपीश्वरमेव फलहेतुं मन्यामहे ।
तथा च श्रुतिर्भवति सवा एष महानज आत्मान्नादो वसुदान इत्येवंजातीयका ॥३९॥

धर्मं जैमिनिरत एव ॥४०॥

धर्मं जैमिनिरत एव ॥ जैमिनिस्त्वाचार्त्यो धर्म फलस्य दातारं मन्यते ।
अत एव हेतो:  श्रुतेरुपपत्तेश्च ।
श्रूयते तावदयमर्थ :--- स्वर्गकामो यजेतेत्येवमादिषु वाक्येपु ।
तत्र च विधिश्रुतेर्विषयभावोपगमाद्याग: स्वर्गस्योत्पादक इति गम्यते ।
अन्त्यथा म्हाननुष्ठातृको याग आपद्येत तत्रास्योपदेशवैयर्थ्यं स्यात् ।
नन्वनुक्षणविनाशिन: कर्मण: फलं नोपपद्यत इति परित्यक्तोऽयं पक्ष: ।
नैष दोष: ।
स्रुतिप्रामाण्यात्  । श्रुतिश्चेत्प्रमाणं यथाऽयं कर्मफलसंबन्ध: श्रुत उपपद्यते तथा कल्पयितव्य: ।
न वानुत्पाद्या किमप्यपूर्वं कर्म विनश्यत्कालान्तरितं फलं दातुं शक्नोत्यत: कर्मणो वा सूक्ष्मा काचिदुत्तरावस्था फलस्य वा पूर्वावस्थाऽपूर्वं नामास्तीति तर्क्यते ।
उपपद्यते चायमर्थ उक्तन प्रकारेण ।
ईस्वरस्तु फलं ददातीत्यनुपपन्नम् ।
अविचित्रस्य रणस्य विचित्रकार्यानुपपत्तेर्वैषम्यनैर्घृण्यप्रसङगादनुष्ठानवैयर्थ्यापत्तेश्च ।
तस्माद्धर्मादेव फलमिति ॥४०॥

पूर्वं तु बादरायणो हेतुव्यपदेशात् ॥४१॥

पूर्वं तु बादरायणो हेतुव्यपदेशात् ॥ बादरायणस्त्वाचार्य: पूर्वोक्तमेवेश्वरं फलहेतुं न्यते ।
केवलात्कर्मणोऽपूर्वाद्वा केवलात्फलमित्ययं पक्षस्तुशब्देन व्यावर्त्यते ।
कर्मापेक्षादपूर्वापेक्षाद्वा यथा तथास्त्वीश्वरात्फलमिति सिद्धान्त: । कुत: ।
हेतुव्यपदेशात् ।
धर्माधर्म्योरपि हि कारयितृत्वेनेश्वरो हेतुर्व्यपदिश्यते फलस्य च दातृत्वेनैष हयेव साधु कर्म कारयति तं यमेभ्यो लोकेभ्य अन्निनीषते ।
एष उ एवासाधु कर्मं कारयति तं यमधो निनीषत इति ।
स्मर्यते चायमर्थो भगवद्नीतासु - यो यो यां यां तनुं भक्त: श्रद्धयाऽर्चितुमिच्छति ।
तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम् ॥
स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते ।
लभते च तत: कामान्मयैव विहितान्हितान् ॥ इति ।
सर्ववेदान्तेषु चेश्व्रहतुका एव सृष्टयो व्यपदिश्यन्ते ।
तदेव चेश्वरस्य फलहेतुत्वं यत्स्वकर्मानुरूपा: प्रजा: सृजति ।
विचित्रकार्यानुपपत्त्यादयोऽपि दोषा: कृतप्रयत्नापेक्षत्वादीश्वरस्य न प्रसज्यन्ते ॥४१॥

इति श्रीमच्छारीरकमीमांसाभाष्ये श्रीमच्छङ्करभगवत्पादकृतौ तृतीयाध्यायस्य द्वितीय: पाद: ॥२॥

Translation - भाषांतर

Last Updated : 2014-12-20T02:07:01.7600000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

पावसानें येती शेतें आणि नशिबानें येती भातें

  • पाऊस पडून जरी भाताचीं रोपें चांगलीं तयार झालीं तरी त्यांस कणसें येऊन दाणे भरुन पुन्हां ते दाणे आपल्या पदरांत पडण्याच्या कामांत अनेक विघ्नें येण्याचा संभव असतो. तेव्हां प्रत्यक्ष दाणे आपल्या पदरांत पडण्यास दैवच अनुकूल पाहिजे. सर्व परिस्थिति अनुकूल असू दैव जर प्रतिकूल असेल तर कांहीं लाभ होत नाहीं. 
RANDOM WORD

Did you know?

कपिलाषष्ठीचा योग म्हणजे काय?
Category : Hindu - Traditions
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.