TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|पुराणे|श्रीमुद्‍गल पुराण|खंड २|
अध्याय ६६

खंड २ - अध्याय ६६

मुद्गल पुराणात श्री गणेशाच्या आठ अवतारांचे वर्णन आहे.


कृष्णराधाशापवर्णनम्
श्रीगणेशाय नमः । अगस्त्यमुनी राजांसहित । तैसाचि ब्राह्मण समवेत । वातापीच्या प्रांतांत । रमणीय ऐशा झणीं गेला ॥१॥
त्याचें कळता आगमन । वातापी अत्यंत हषित मन । करी तयासी अभिवादन । विनायान्वित प्रार्थी तया ॥२॥
वातापी म्हणे सुस्वागत । स्वामी तुमचें मी करित । माझें भाग्य झालें सुफलित । तुम्हां सर्वांच्या आगमनें ॥३॥
माझ्या पित्याचें श्राद्ध असत । आजची योगायोग अद्‌भुत । तुम्हां सर्वां निमंत्रण देत । श्राद्धान्न सेवन करण्यासी ॥४॥
अगस्त्य तें मान्य करित । वातापी प्रमुदित मनांत । इल्वला पशुरुप देत । मारुन तया पाकसिद्धि ॥५॥
विधिवत्‍ सवयीनुसार शिजवित । ब्राह्मणांसाठी भोजन त्वरित । अगस्त्याची पूजा करित । अनुयायांसह त्या वेळीं ॥६॥
त्या वेळीं अंगुष्ठानें भूमि खोदून । त्यांत एक खड्डा करुन । भरलें सर्व त्यांत अन्न । शिजविलें इल्वदेहापासून जें ॥७॥
तें पाहून दत्य विस्मित । कांहींच त्यास न बोलत । अन्य सर्वांसी वाढित । उत्तम सुग्रास भोजन ॥८॥
अगस्त्यें इल्वलशरीरान्न । सकल तेव्हां खाऊन । वैदिक मंत्र जपून । आपुलें उदर शुद्ध केलें ॥९॥
त्याच्या मंत्रप्रभावें चूर्ण होत । दैत्य पचविला क्षणार्धांत । तेव्हां अपानवायू सरत । धूळ उडे त्याच्या गतीनें ॥१०॥
मोठा आवाजही होत । सर्वही झाले विस्मित । मुखप्रक्षालना उठत । अगस्त्यमुनी तदनंतर ॥११॥
तेव्हां वातापी हाक मारित । पूर्ववत्‍ अनुजाप्रत । मुनिशार्दूल त्यास म्हणत । दैत्यपुंगवा तो मी पचविला ॥१२॥
माझ्या मंत्रप्रभावें जठरांत । जीर्णशीर्ण झाला क्षणांत । आता दुष्टा तुज वधीन त्वरित । ब्राह्मणहिंसका दैत्याधमा ॥१३॥
तें अगस्त्याचें वचन गंभीर । ऐकून पळाला वातापी असुर । भयभीत तो धावत दूर । अगस्त्य त्याचें राज्य घेई ॥१४॥
तेथ राजांसहित विप्रां स्थापून । स्वतः दैत्यनायिका मागून । पाठलाग करित जात उन्मन । वातापी शिरला समुद्रांत ॥१५॥
समुद्रासी शरण जात । त्या दैत्येंद्रा स्वजळांत । लपवून ठेवितां तयाप्रत । अगस्त्य बोलें रागानें ॥१६॥
म्हणे जलधे दैत्यास बाहेर । सोड अन्यथा शापजर्जर । करीन तुज तें भयातुर । समुद्र प्रार्थी तयासी ॥१७॥
हा स्वभाव माझा असत । जो जो शरण मजला येत । तयासी मी आश्रम देत । अनेक दैत्य पूर्वीं ॥१८॥
देवभयानें माझ्यांत । लपती तैसे पर्वत । परी अद्यापी मी न देत । क्षमा करी मी असमर्थ असे ॥१९॥
दयानिधे दैत्या सोडून । ममोदरी मुनिश्रेष्ठा जा परतून । मी तुजला करतों वंदन । ऐकून क्षोभला अगस्त्यमुनी ॥२०॥
हा महोदधी गर्व करीत । हयाचा मद मी हरीन निश्चित । ऐसा विचार करुनी जात । मुनी तो शरण विधात्यासी ॥२१॥
लोकनाथा त्या प्रणाम करित । त्या जगद्‌गुरुस विचारित । स्वामी वातापी द्विजहिंसारत । सांप्रत दडला सागरीं ॥२२॥
त्यासाठीं जलधी मदान्वित । शुष्क करावें हें इच्छित । त्याचा उपाय मजप्रत । सांगाव हो ब्रह्मदेवा ॥२३॥
तो मी यत्नें करीन । तूं सर्वज्ञ तुज सर्वज्ञान । सर्वांचा पितामह महान । ऐकून विधि त्यास म्हणे ॥२४॥
महाभागा हा सागर असत । गर्विष्ठ अधर्मरत निश्चित । अनेक दैत्यां रक्षण देत । तरी शरण जा गणपतीसी ॥२५॥
त्याचें शोषण करण्यास । तूं भजावें विघ्नेशास । तेव्हां अगस्त्य विचारी विधीस । देवां सोडून गणपा स्तवितां ॥२६॥
हें कैसें अघटित । गणेशाची कां प्रशंसा करित । तेव्हां ब्रह्मा प्रजापति तयास । कथा सांगे पापहारिणी ॥२७॥
विध्नकर्ता तथा विघ्नहर्ता । गणेश हाचि तत्त्वता । म्हणोनी विघ्नेश्वर नामें जगतां । विज्ञात असे हा जगदीश ॥२८॥
विघ्नें सत्तात्मक असत । त्यांचा स्वामी गणेश्वर जगांत । सर्व सत्ताधर पूर्ण वर्तत । म्हणोनि त्यास शरण जाई ॥२९॥
दुसरी गोष्त ऐक सुता । विनायकही श्रुतिवार्ता । नायकही सेविती त्या तत्त्वतां । स्वस्वकार्य सिद्धयर्थ ॥३०॥
नायक याचा कोणी नसत । म्हणोनी हा स्वाधीन जगांत । सकल अभीष्ट हा निर्मित । कलांशानें महामुने ॥३१॥
आपुल्या अधिकारसंयुक्त । कलांशज विभूती असत । समुद्र त्यांतला एक वर्तत । त्यास शोषण्या असमर्थ मीं ॥३२॥
हया विषयीं इतिहास पुरातन । सांगेन तुज जो संशयनाशन । गोलोकांत राधासहित भगवान । श्रीकृष्ण देवेश रहात होता ॥३३॥
देवेश सर्ववंद्य प्रतापवंत । सर्वांचा मदहंता अद्‌भुत । आमुचा पालक होऊन भगवंत । विघ्नहीन जीवित त्याचें ॥३४॥
तैसी राधा करी मदहरण । देवींचा ती मोहवी कृष्ण । स्वयं वंदनीय होऊन । विघ्नविवर्जित राहातसे ॥३५॥
त्रिपुरादी उग्र असुर । विघ्नें आणिती शिवादींस भयंकर । तेव्हां श्रीकृष्णाचा आश्रय आश्रय उदार । घेऊन रक्षण त्यांचें झालें ॥३६॥
अन्यां शरण देत म्हणून । श्रीकृष्ण करी गर्व महान । सतत मदयुक्त त्याचें मन । मीच ब्रह्म ऐसें म्हणे ॥३७॥
माझ्या आधारें जग चालत । माझ्यासम कोणी नसत । माझ्या अनुग्रहें सुरक्षित । शंभु प्रमुख देव सर्व ॥३८॥
देवांचे सर्व व्यवहार चालत । माझ्या कृपेनें अखंडित । म्हणोनी माझ्यासम अन्य नसत । त्रिभुवनांत कोणीही ॥३९॥
ऐसा गर्व मनीं धरुन । मदानें आकुल होऊन । राधाही मदवती महान । मुनिसत्तमा तें झाली ॥४०॥
तेव्हां विघ्नकर देव करित । विघ्न एक परम अद्‌भुत । स्वभक्ति दान करण्या प्रयत । शांति योगार्थ आदरानें ॥४१॥
एकदां श्रीकृष्ण आराम करित । राधेसहित वनमंडळांत । रतिक्रीडासमायुक्त । काम व्याकुळ जाहला तो ॥४२॥
तेथ त्याची नायिका स्मरत । विरजानामें प्रीतिप्रदा मनांत । तिची प्रार्थना ऐकता त्वरित । राधेस सोडून गेला झणीं ॥४३॥
विरजेसह क्रीडासक्त । इकडे राधा अत्यंत कुपित । रतिभंगानें ती जळत । समीपस्थ गोपींस म्हणतसे ॥४४॥
पाहिलात का महामानी । कृष्ण तो स्त्रीलंपटाग्रणी । सांगा त्याचा ठाव झणीं । त्यजीन मनें पतीसी मी ॥४५॥
तेव्हां गोपिका एक म्हणत । राधेसी तें विनयान्वित । विरजेच्या आश्रमांत । कृष्णासी मीं पाहिला ॥४६॥
ऐकता हा वृत्तान्त । क्रोधताम्राक्षी बैसून रथांत । बिरजेच्या आश्रमांत । गेली अन्य गोपींसह ॥४७॥
तिचें आगमन जाणून । श्रीकृष्ण अन्तर्धान । विरजा जलरुप घेऊन । भयभीत दडून राहिली ॥४८॥
राधा तेथ सर्वत्र शोधित । परी तिज पति ना दिसत । विरजेसह ना क्रीडा रत । म्हणोनि परतली स्वमंदिरीं ॥४९॥
राग तिचा अनिवार होत । तिकडे विरजा होती जलरुपांत । कृष्णही पुन्हां प्रकट होत । जलरुपांत खेळे तिच्यासंगे ॥५०॥
विरजेसह रतिक्रीडा करुन । चित्त तिचें तोषवून । घरीं जात परतून । दारांत राधा दिसली तया ॥५१॥
राधा करी निर्भर्त्सना । म्हणे स्त्रीलंपटा काय कामना । नाहीं मिळाली कां अन्य ललना । म्हणोनि येसी मजसमीप ॥५२॥
आतां जा त्या विरजेप्रत । मी तुज ना स्पर्शू इच्छित । माझ्या सत्तेनें हा लोक रचित । सोडून जाई गोलोक ॥५३॥
जेथ तुज रुचि असेल । तेथ जाई तूं खल । ऐश्या विविध वाक्यें अमंगल । राधिका बोले स्वपतीसी ॥५४॥
शाप देई क्रोधसंयुक्त । मृत्युलोकीं हो पतित । त्यास शाप मिळे हें ज्ञात । गोपनायका श्रीदाम्यासी ॥५५॥
श्रीदामा निर्भर्त्सना करित । राधेची तो कृष्णाश्रित । कृष्णामित्र प्रतापयुक्त । तीही त्यास शाप देई ॥५६॥
अरे तूं असुर होशील । माझा शाप तुझ बाधेल । शाप ऐकून श्रीदामाविमल । क्रोधें शापी राधेला ॥५७॥
राधें तूं मर्त्यनारी होशील । कृष्णवियोगे पावशील । शंभर वर्षे भोगशील । विरहदुःख निःसंशय ॥५८॥
ओमिति श्रीमदान्त्ये पुराणोपनिषदि श्रीमनौद्‌गले महापुराणे द्वितीये खंडे एकदंतचरिते कृष्णराधाशावर्णनं नाम षट्‌षष्टि तमोऽध्यायः समाप्तः । श्रीगजाननार्पणमस्तु ॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T11:49:56.4100000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

LĪLĀVATĪ II(लीलावती)

  • A prostitute who attained Svarga by simply observing the Śuklāṣṭamīvrata in the month of Proṣṭhapada in which was born Rādhādevī. Chapter seven, Brahmakhaṇḍa of Padma Purāṇa contains the following story. In times of old in Kṛtayuga there was a beautiful prostitute of the name Līlāvatī. Once she went away from her own town to another in search of better prospects. There she saw a big assemblage of people in a temple. They were observing Rādhāṣṭamīvrata and worshipping their deity with scented flowers and incense of sweet fragrance. Some were reciting prayers, some were singing and yet others were dancing. The whole atmosphere was filled with devotion. Līlāvatī went to them and enquired about it. They told her that that day was the birthday of Rādhādevī, the Śuklāṣṭamī of the month of Proṣṭhapada, and if anyone observed Vrata on that day worshipping Rādhādevī he would be absolved of all sins. On hearing that, Līlāvati decided to observe the Vrata. She joined the devotees of the temple and observed the Vrata with great devotion. Soon she died of snake-bite and the servants of Yama came to take her soul to hell because of the sins she had committed as a prostitute. But before the Yamadūtas could touch her, Pārṣadas of Mahāviṣṇu wearing the insignia of Śaṅkha, Cakra, Gadā and Padma came to her with a chariot drawn by kingly swans and took her to heaven. 
RANDOM WORD

Did you know?

Are we transliterating everything? Do we copy that from some other websites?
Category : About us!
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site