TransLiteral Foundation

पदे ३५१ ते ४००

ही प्रत नागोशी शिवनाथ तोतड्या वाशिष्ठगोत्री याने शके १६१६ भावनाम संवत्सरी माघ वद्य ८ स गणेशभट हराळे या भिक्षुकाच्या वहीवरून उतरून घेतली.


पदे ३५१ ते ४००
थोर यासि बहु मारिग पाहा । मारितो बहुत फार गपा हा ॥
भार हा उरिंहूनी उचलावा । दुष्ट हा तरि करी कुचलावा ॥३५१॥
भारेंकरोनि मरतो परतोनि पाहा । झाला मदीय वदने रुधिरोक्त दाहा ॥
आली पहाल वसनी मजलागिं शंका । राखा चुडे सदनिचे निजधर्म शंका ॥३५२॥
सकळही दळभार मिळोनेया । बसतसा उगलेच कळोनिया ॥
हळुहळु सुढळा धनु येकदां । शफत हा सदनासि नये कदां ॥३५३॥
लावुनी सकळही नृप हातां । प्राण जात तरि काय पहातां ॥
येकदां तरि तुह्मी यश घ्यावे । प्राणदान मजलागुनि द्यावे ॥३५४॥
मी करी बहुत आरवधांवा । पुण्य फार बहुभार वधावा ॥
सर्वही मिळुनि मानव धांवा । कां उगा द्विज सुजाति वधावा ॥३५५॥
कोणिही निज बळासि करावे । यास तोलुनि वधूस वरावे ॥
भाषिते कितिक सार वदावी । मी कदा परि मुखासि न दावी ॥३५६॥
विदेह पाही मग राजरेखे । परंतु कोणी उठतां न देखे ॥
बोले उभारुन करांस राजा । उठोनि मागेच सरा सरा जा ॥३५७॥
विदेहराजा मग काय बोले । कोदंड हे तों कवणा न तोले ॥
सर्वसही साच कुनाम आले । नीर्विरमूर्तितल काय झाले ॥३५८॥
ऐसी नृपांला नृप देत आज्ञा । रामाकडे तो मुनिनेत्रसंज्ञा ।
होतांच तो राम उठे स्वभावे । गजावरि सिंह जसा विभावे ॥३५९॥
सकल अवनिदेवा वंदिले सुंदराने ।
तदनु शिवशिवेते चिंतिले आदराने ॥
दशशत किरणांला नम्त्र झाला तथा की ।
निज चरणनखाने कार्मुका दूर टाकी ॥३६०॥
मग नमुनि तयांते आदरे राघवाने ।
उचलुनि चढवीले चित्तिच्या लाघवाने ॥
श्रवण अवधि हस्ते काढिल्या तीन वोढी ।
कडकडकड मोडी ती स्थळी ख्याति गाढी ॥३६१॥
त्या शब्दे भूमि फाटे गगन तटतटे सिंधुचे तोय आटे ।
वैराटा कंप वाटे सुरकर टिवटे देव देती कपाटे ॥
ब्रह्मांडी कीर्ति थाटे कमठ पुटफुटे येति शेषासि कांटे ।
सीतेला सौख्य वाटे दशमुख निसटे रामसाम्राज्य थाटे ॥३६२॥
विदेह बोले मग भारतीते । घेऊनि यावें गज आरतीते ॥
दारास येती मग राजदारा । आर्तिक्यसा होय वरा उदारा ॥३६३॥
येतसे मग पहा बरवंटी  । शोभते अतिपहा परवंटी ॥
फार चारुतर कंबुककंठी । माळ घालित रघूत्तमकंठी ॥३६४॥
सामर्थ्य याच्या बळवैभवाचे । कोदंड येणे शांमले भवाचे ॥
अदृष्ट मोठे यथ यावयाचे । शूरत्व पाहा पण या वयाचे ॥३६५॥
जयजय रामा, जगदभिरामा । दुरितविरामा पणजित रामा ॥
सुफलितनामा मुनिकृतकामा । हनह्रतलामा अगाणेतधामा ॥३६६॥
अविदितसारा गळगतहारा । क्षितिह्रतभारा नृप अवतारा ॥
सुललितचरणा विमलितनेत्रा । दशरथपुत्रा कुसुमविचित्रा ॥३६७॥
सुललितचरणा जगदघहरणा । मुनिजनशरणा जनसुखकरणा ॥
झळकतरदना मिरवितवदना । निजसुखसदना कृतरिपुकदना ॥३६८॥
दुर्जनकाळा सज्जनपाळा । भूपतिबाळा बहुवेल्हाळा ॥
निश्चललीळा,भाविकशीळा । वरिदनीळा नवभूपाळा ॥३६९॥
वारिजनेत्रा सुंदरगात्रा ।
वैभवचित्रा सुरसत्पान्ना ॥
भूपतिपुत्रा नित्य पवीत्रा ।
आगमसूत्रा भवसन्मीत्रा ॥३७०॥
दशरथा लिहितो नृपपत्रिका ।
करिधरा मजलागिं करा कृपा ॥
सपरिवारक सर्व सवे नृपा ।
अति सुशोभित मंगळ मंडपा ॥३७१॥
दशरथ मग आला तो पहा राजभारी ।
मिळति सुत तयाचे सर्वही कारभारी ॥
कारिति परम शोभा आयती आयतीला ।
घडवित बहुसोने भूषणे राय तीला ॥३७२॥
विघ्नाधीश गणेश पूजुनि करी भूपाळा वाङनिश्चया ॥
मंत्रे युक्तवधूत वाह्रत असे वस्त्रे नगस्वश्रिया ॥
रामाला विभवें विदेह जनके शेला मुदी वाहिली ।
त्याची मूर्ति बरी धरोनि ह्र्दयी सर्वातरी पाहिली ॥३७३॥
जोशी पंचकशुध्दलग्नविषयी केली असे पत्रिका ।
देती त्यास समानमान वसने सद्भूषणे मुद्रिका ॥
वाद्ये होत वधूवरांस समई लागे हरिद्रा पहा ।
नाना मंडपवेदिका करिति ते देवप्रतिष्ठा महा ॥३७४॥
देशाचार कुलप्रचार नगराचारास ते मानिती ।
नानाशास्त्रविचारपारग सदाचारसही जाणती ॥
लग्ना ही रविमंडळाधर्मसमयी वेळा बरी साधिली ।
पात्री निर्मळ नीर ते भरुनिया जोशी घडी घातली ॥३७५॥
आधी लक्षणदक्ष लक्ष्मण वरा धावा बरा येतसे ।
पूजाचंदनवस्त्रभूषणगणी माहावरी होतसे ॥
मूळी मूळसवे महसखवते आली वराकारणे ।
सर्वाच्या नयनांस देखत पदे होते बरे पारणे ॥३७६॥
पूर्वी पूर्वपुरोहितासि पूजिले त्यानंतरे त्या वरा ।
वस्त्रे भूषणपुष्पहार रचना केली असे सत्वरा ॥
बैसोनी शिबिके तया रघुपती वाद्ये पुढे वाजती ।
मागे अक्षत टाकिती गजगती त्या कामिनी साजती ॥३७७॥
वाद्ये वाजसि साजती नर तथा नारी महासुंदरी ।
भारी त्या विदरी करीत अमरी नागांगना किन्नरी ॥
कोणी त्या गजागामिनी सुजघनी आणीक कुंभस्तनी ।
कोणी त्या मृगलोचनी सुवदनी कोणी मरालस्वनी ॥३७८॥
कोणी चारुताधरामृतधरा कोणी उरुपी वरा ।
कोणी रम्यकरा स्वभावचतुरा आणीक सूक्ष्मोदरा ॥
कोणी पद्मिनि रम्यचंद्रवदनी कोणी असे चित्रिणी ।
कोणी आणिक शंखिणी निजगुणी कोणी असे हस्तिणी ॥३७९॥
जे अंगी अतिकोमला कृशतनू हसस्वरा सुंदरी ।
जीचे वीर्य सुगंध हंसगति जे जे देवपूजा करी ॥
कामागारसरोज केशरमणी जे श्रेणि पीनस्तनी ।
सुग्रीवा मृगलोचनी सुवदनी ते जाणिजे पद्मिनी ॥३८०॥
जीचे श्यामल केश कोमल पहा जे कंबुकंठी असे ।
संभांगी रुचि अल्प जीस बहुशी भोगोपभोगी नसे ॥
कामगार सलोम वर्तुळ सदा बोले सुवृत्तस्तनी ।
पीतांगी मृदु जे सुवृत्तनयनी ते जाणिजे चित्रिणी ॥३८१॥
संभोगी करजक्षते करितसे जे क्षारगंधी द्रवे ।
आरक्ता वसनासि वांछित असे संभोग इच्छी नवे ॥
मध्यारथूळ करांघ्रि आयत दया नाही महा कोपिनी ।
पाहे वक्र वदे कठोर वचनी ते जाणिजे शांखिणी ॥३८२॥
ओष्ट्री स्थूल असे मदे द्रवतसे आम्ले बहु खातसे ।
चित्ती भूतदया नसे ढळतसे पिंगत्व केशी वसे ॥
बोले सद्गदसे रती ह्मणतसे पिंगत्व केशी वसे ॥
ग्रीवाखर्व कुवृत्त मंदगमनी ते जाणिजे हस्तिनी ॥३८३॥
ऐशा विधिपथी महोत्सव गती ऐकोनि वाद्यश्रुती ।
पाहाया नवरा त्वरे नगरिच्या त्या कामिनी धांवती ॥
कोणी एक घरांत भुक्तिकरितां तैशीच ते जातसे ।
तीते देखुनि सर्व लोक ह्मणती उष्टी पहायेतसे ॥३८४॥
वेणी घालित घालितांचि तरुणी पाहावया धांवल्या ।
दोघी त्या उठतां भुलोनि बुचड्या येके स्थळी बांधिल्या ॥
अभ्यंगाकरिता त्वरीत मग पै तैशीच ते धांवत ।
घेऊनी लुगडे निजांग उघड तैशीच गुंडाळिते ॥३८५॥
संभोग करितां प्रियास ह्मणते वेगीं उठा वीजते ।
जाते दूरि तियेप्रति प्रिय ह्मणे गेले नसे दूरि ते ॥
तो तीने ढकलोनि त्यास दिधले धांवे करी सोवळे ।
तीमागे पति धांवतो ह्मणतसे वेडे कसे लागले ॥३८६॥
नेत्री अंजन घालिता सळइने कानी सळे घातली ।
हस्ताने मग तो धरोनि नवरा देखोनि भांबावली ॥
कोणी एक विड्यांस घेत असतां नाकी विडी घातली ।
गेले दूरि ह्मणोनिया स्वनयनी पाहवया धांवली ॥३८७॥
कोणी येकिस धांवता लगबगे नीरी पुढे फीटली ।
हस्ताने लगडे धरोनि पुढती तैशीच ते धांवली ॥
वाद्ये वाजत लेंकुरास भुलली श्वाना कडे घेतसे ।
केकेतें उगला ह्मणोनि वनिता स्तन्यासही देतसे ॥३८८॥
बाळाला स्तनपान देत असतां तैशीच ते धांवते ।
पान्हा फार पयोधरी पयभरे मार्गास ते सिंचते ॥
भाळी कुंकुम रोखतां गलबला ऐकोनि भांबावली ।
नाकी घासित कुंकुमा लगबगे वेगे वधू धांवली ॥३८९॥
ऐशा धांवुनि पाहती रघुविरा येवोनि त्या बोलती ।
जोडा येक वधू वरास दिसतो हे ईश्वराची गती ॥
जेथे रुप वरास भासत असे तेथे वधूला नसे ।
जेथे सुंदर कामिनी नर पहा तेथे कुरूपी वसे ॥३९०॥
ऐसे फार महोत्सवे वर नृपद्वारास तो पावला ।
वेगे घे दहिभात राजवनिता येवोनि ओवाळिला ॥
आले सर्वहि वाडियांत नृपती स्थानी यथा बैसती ।
पाने पुष्पफळा विशेष विमला आणूनिया ठेविती ॥३९१॥
नारेळे फणसे बिही अननसे पूगीफळे सुंदरे ।
केळे आम्रफळे रसाळ बहूळे ते खारिका खोबरे ॥
जंबीरे बदरे तुरंज मधुरे द्राक्ष तथा जांभळे ।
तूते नाबद शर्करा कमरखे सीताफळे निर्मळे ॥३९२॥
अंजीरे बहुबुध्धुरें सुमधुरे कलिगडे फालसे ।
नारंगे अतिरंगिते खिरणिया संपूर्ण झाल्या रसे ॥
दाळिंबे पिकली बरी खिसमिसे पेरु कसी सेउपे ।
बादामे बहुखर्बुजे लसलसी ते आणियेली नृपे ॥३९३॥
कैसे केतकपत्र सुंदर करा शोभामुदे राखडी ।
मासाकासव मोरबोर कुहिरी ज त्रिस्थळी वांकुडी ॥
तवा ताहत नागबद विलसे पुष्पावरी आरसी ।
पाहा दाळिम आवळा परिनटे चांपेकळी फारशी ॥३९४॥
शोभे भोंकरे फार साल फळ तें गोंडे झबी आवळे ।
नाडे रंगित फारसे विलसती वेणी जिही आवळे ॥
शीर्षीचे फुल हांसळ्या झळकती पाने पट्या त्या महा ।
शोभे भांगटिळा नसे मग तुला त्या चंद्रहंसा पहा ॥३९५॥
नाकी बेसर आणि मौक्तिक फुली मोती नथ चांगले ।
कर्णीचे नग आयका बुगडिया पंखे फुले तोंगले ॥
ताटंके जडिते सकाप घडिते नागोत्तरे बाळिका ।
पानाच्यासह घोंस मौक्तिक कृता कोथिंबिर्‍या आणिका ॥३९६॥
थोरां भोवरिया घडूनि जडिते ते कुंडले शोभती ।
कंठीचे नग आयका वदतसे जे बायकां साजती ॥
आधी टीकमणी सवें गळासरी येकावळी साजिरी ।
नाही जीस सरी सरी मुरडिवा साधी सरी दुसरी ॥३९७॥
मोत्याचे सर थोर थोर दुलडी चित्ताक शोभे महा ।
पेटी ताइत साखळी धुकधुकी ते एकदाणे महा ॥
मोठी मोहनमाळ माळ पुतळी निंबोळियांची असे ।
माळा आणिक रम्य रत्नचिता चांपेकळ्यांची वसे ॥३९८॥
कैसा अंबरसा पहा हयकला त्या चींचपेट्या टिका ।
शोभे सुंदर कारल्यास पदकीं हीरा झळाळे निका ॥
मुक्ताजाळ विशाळ शोभत असे तो हार हंबीरही ।
कैसे ते कटिसूत्र किंकिणिगणी अत्यंत गर्जेतही ॥३९९॥
बाजूबंदहि रुंद सुंदर कशा त्या तोळबंद्या पहा ।
वाकी कंकण आवळे सरचुडे वाळे निराळे महा ॥
दोरे पाटलिया जवे अतिज त्या कंकण्या पोहची ।
हीरे जे हे गिर दशांगुळेसि का त्या मुद्रिकाला रुचि ॥४००॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T12:53:38.5930000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

ओझें नाहीं वानरीशीं, पोर बिलगतें उराशीं

  • १. वानरीला डोक्यावर ओझे बाळगावे लागत नाही पण पोटाशी पोराचे ओझे बाळगावें लागते. याप्रमाणें प्रत्येकाच्या पाठीमागे कोणत्या ना कोणत्या प्रकारचे तरी ओझे लागलेलेच असते. २. वानरीला पोर घ्यावे लागत नाही, तेच तिच्या पोटाला घट्ट पकडून राहते 
  • म्हणजे काही ब्याद, अडथळा नाही. 
RANDOM WORD

Did you know?

कोणती वस्तु खाण्यातून वर्ज्य अथवा तिचा त्याग केल्याने काय पुण्य किंवा फळ मिळते?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Status

  • Meanings in Dictionary: 717,108
  • Total Pages: 47,439
  • Dictionaries: 46
  • Hindi Pages: 4,555
  • Words in Dictionary: 326,018
  • Marathi Pages: 28,417
  • Tags: 2,707
  • English Pages: 234
  • Sanskrit Pages: 14,232
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.