Dictionaries | References
s

sun

 पु. सूर्य

Student’s English-Sanskrit Dictionary | en  sa |   | 
sun,s.रविः, सूर्यः, आदित्यः, भानुः, सवितृ, अर्कः, भास्करः, दिनकरः, दिवाकरः, मा- -र्तंडः, मरीचिन्, विवस्वत्, मित्रः, खगः, पूषन्, भास्वत्, and comp. of ‘Hot’ with ‘Ray’, Ray’ with सहस्र, पतिः with ‘Day’: उष्णरश्मिः, सहस्रकिरणः सहस्र- -धामा, दिनपतिः &c.
2आतपः ‘morning s. बालातपः, बालार्कः; ‘exposed to the sun’ आतपे दत्तं, आतपायोज्झितं (धान्यं); ‘s. -beam’ सूर्यकिरणः, अंशुः;See
Ray; ‘s. -day’ रविवारः-वासरः, भानुवासरः; ‘s. -dial’ सूर्यघटी; ‘s. -rise’ सूर्योदयः, उदयः; ‘s. -set’ अस्तमनं, अस्तः, दिनांतः; ‘at s. -set’ अस्तं गते रवौ; ‘at s. -rise’; समुदिते रवौ ‘from, s. -stroke’ आतप- -लंघनात् (S. 3); ‘s. -shine’ सूर्यातपः, प्रकाशः, सूर्यालोकः.
-ny,a.सौर (रीf.) (s.) in comp.
See also: सौर - री
2सूर्यतप्त, आतपव्याप्त, आ- -तपाक्रांत; आतपवत्, सातप.

A Dictionary: English and Sanskrit | en  sa |   | 
SUN , s.सूर्य्यः, रविःm., भानुःm., अर्कः, आदित्यः, भास्करः, सविताm.(तृ), अर्य्यमाm.(न्), विवस्वान्m.(त्), दिवाकरः, सूरः. The sun has innumerable names in Sanskrit, many of which are more properly epithets than names. Some of them are here collected with their meanings. —
(As begetter and nourisher of all things, he is called) सविताm.(तृ), सावित्रः,पूषाm.(न्), विश्वपाःm.
(As causing day-light) दिनकरः,दिवसकरः, दिवाकरः, दिनकृत्m., प्रभाकरः, विभाकरः, अहस्करः,भास्करः. —
(As lord of the day) अहष्पतिःm., दिनपतिः, द्युपतिःm., दिनप्रणीःm.
(As gem of the day) दिनमणिःm., दिवामणिःm.
(As gem of the sky) नभोमणिःm., खमणिःm., वियन्मणिःm.
(Enemy of darkness) तिमिररिपुःm., ध्वान्तारातिःm., तमोनुदः,तमोपहः. —
(Receptacle of light) भाकोषः, तेजःपुञ्जः. —
(Circle of light) भानेमिःm.
(Meteor of the sky) खखोल्कः. —
(The illu- minator of the sky) खद्योतनः, प्रद्योतनः, विरोचनः. —
(Eye of the sky) नभश्चक्षूःm.
(Eye of the world) जगच्चक्षूःm.(स्),लोकचक्षूःm.
(Beholder of the deeds of the world) कर्म्म-साक्षीm.(न्), जगत्साक्षीm.
(Lord of the constellations) ग्रहराजः, ग्रहपतिःm., तपताम्पतिःm., त्विषाम्पतिःm.
(Having a thousand rays) सहस्रकिरणः, सहस्रांशुःm.
(Garlanded with rays) किरणमालीm.(न्), अंशुमालीm., मरीचिमालीm.
(Pos- sessed of rays) अंशुमान्m.(त्), गभस्तिमान्m., अंशुधरः, किरणः,गभस्तिःm.
(Lord of the rays) अंशुभर्त्ताm.
(Wielding rays) अंशुहस्तः, गभस्तिहस्तः, अंशुवाणः. —
(Having hot rays) चण्डांशुःm., चण्डकिरणः, घर्म्मांशुःm., तिग्मांशुःm., तीक्ष्णांशुःm., खरांशुःm., चण्ड-रश्मिःm., चण्डमरीचिःm., उप्मरश्मिःm., चण्डदीधितिःm., अशीत-मरीचिःm., अशीतकरः. —
(Having bright rays) शुभ्ररश्मिःm.
(Possessed of light) प्रतिभावान्m.(त्), भास्वान्m., विभावान्m., ज्योतिप्मान्m., विभावसुःm.
(The inflamer, or warmer) तपनः,तापनः. —
(The Ripener) पचतः, पचेलिमः. —
(The scorcher) शुष्णः. —
(Burner of the forehead) ललाटन्तपः. —
(The surpris- ing light) चित्रभानुःm.
(Sporting or roaming in the sky) गगणविहारीm., गगणाध्वगः, खगः, खचरः. —
(Symbol in the sky) गगणध्वजः. —
(Friend of the lotuses) पद्मबन्धुःm., पद्मिनीकान्तः,पद्मिनीवल्लभः. —
(Sprung from the lotus) पद्मगर्भः. —
(Seated on a lotus) पद्मासनः. —
(Holding a lotus in his hand) पद्मपाणिःm., पद्मकरः. —
(Drawn by seven horses) सप्ताश्वः. —
(Drawn by green horses) हरिदश्वः. —
(Ever-moving) सदागतिःm.
(Lord of life) जीवितेशः. —
(Possessed of jewels) मणिमान्m.
(Best of deities) मुरोत्तमः. — (As son of Kaśyapa) काश्यपेयः, काश्य-पिःm. — (As descended from Mṛtanda) मार्त्तण्डः, मृताण्डः,मृतण्डः. —
(As having been shorn of his beams by Visva- karma, the architect of the gods) विकर्त्तनः. — (As identified with the 12 ādityas) द्वादशात्माm.(न्), द्वादशात्मकः. The 12 ādityas are the offspring of Aditi, and are-the emblems of the sun in each month of the year. Hence they are identified with the sun itself. Their names are सूर्य्यः,वरुणः, वेदाङ्गः, भानुःm., इन्द्रः, रविःm., गभस्तिःm., यमः, स्वर्ण-रेताःm., दिवाकरः, मित्रः, विष्णुःm. Other names for the sun, of less obvious derivation are the following: पतङ्गः,पपीःm.(स्), हंसः, इनः, हेलिःm., मिहिरः, भगः, तरणिःm., मित्रः, भट्टारकः, व्रध्नः, अरुणः, विश्वकर्म्माm., वरुणः, विष्णुः, कृष्णः. The following are the names of some of the sun's wives: छाया, अश्विनी, प्रभा, संज्ञा, विश्वकर्म्मसुता, त्वाष्ट्री, सवर्णा, शनिप्रसूःf., तपती, त्रसरेणुःm., वरी सौरी, सूर्य्या. His sons are यमः or वैवश्वतः, शनिःm., अश्विनौm. du. or अश्विनीकुमारौm. du., कर्णः,सावर्णिःm., सुग्रीवः, रेवन्तः, रैवतः;
‘his daughter, or the per- sonified Taptī river,’ तपती, तपनतनया, अर्कतनया;
‘his charioteer,’ अरुणः, अनूरुःm., काश्यपिःm., गरुडाग्रजः, सूरसूतः,सूर्य्यसारथिःm.;
‘three of his attendants,’ माठरः, पिङ्गलः, दण्डः;
‘a worshipper of the sun,’ सौरः;
‘the sun's disk,’ सूर्य्यमण्डलं,see DISK:
‘early morning sun,’ बालार्कः, बालातपः, बालमित्रः;
‘figure of the sun as drawn for worship,’ सूर्य्ययन्त्रं;
‘half- yearly passage of the sun,’ अयनं,see SOLSTICE;
‘mansion of the sun,’ सूर्य्यनक्षत्रं, महानक्षत्रं;
‘region of the sun,’ सूर्य्य-लोकः. —
(Sun and moon) सूर्य्यचन्द्रमसौm. du., चन्द्रार्कौm. du., दिवाकरनिशाकरौm. du., पुष्पवन्तौm. du., पुष्पदन्तौm. du.
See also: सूर्य्य - रवि - भानु - अर्क - आदित्य - भास्कर - सविता - (तृ) - अर्य्यमा - (न्) - विवस्वान् - (त्) - दिवाकर - सूर - सावित्र - पूषा - विश्वपा - दिनकर - दिवसकर - दिनकृत् - प्रभाकर - विभाकर - अहस्कर - अहष्पति - दिनपति - द्युपति - दिनप्रणी - दिनमणि - दिवामणि - नभोमणि - खमणि - वियन्मणि - तिमिररिपु - ध्वान्ताराति - तमोनुद - तमोपह - भाकोष - तेजपुञ्ज - भानेमि - खखोल्क - खद्योतन - प्रद्योतन - विरोचन - नभश्चक्षू - जगच्चक्षू - (स्) - लोकचक्षू - कर्म्म - साक्षी - जगत्साक्षी - ग्रहराज - ग्रहपति - तपताम्पति - त्विषाम्पति - सहस्रकिरण - सहस्रांशु - किरणमाली - अंशुमाली - मरीचिमाली - अंशुमान् - गभस्तिमान् - अंशुधर - किरण - गभस्ति - अंशुभर्त्ता - अंशुहस्त - गभस्तिहस्त - अंशुवाण - चण्डांशु - चण्डकिरण - घर्म्मांशु - तिग्मांशु - तीक्ष्णांशु - खरांशु - चण्ड - रश्मि - चण्डमरीचि - उप्मरश्मि - चण्डदीधिति - अशीत - मरीचि - अशीतकर - शुभ्ररश्मि - प्रतिभावान् - भास्वान् - विभावान् - ज्योतिप्मान् - विभावसु - तपन - तापन - पचत - पचेलिम - शुष्ण - ललाटन्तप - चित्रभानु - गगणविहारी - गगणाध्वग - खग - खचर - गगणध्वज - पद्मबन्धु - पद्मिनीकान्त - पद्मिनीवल्लभ - पद्मगर्भ - पद्मासन - पद्मपाणि - पद्मकर - सप्ताश्व - हरिदश्व - सदागति - जीवितेश - मणिमान् - मुरोत्तम - काश्यपेय - काश्य - पि - मार्त्तण्ड - मृताण्ड - मृतण्ड - विकर्त्तन - द्वादशात्मा - द्वादशात्मक - वरुण - वेदाङ्ग - इन्द्र - यम - स्वर्ण - रेता - मित्र - विष्णु - पतङ्ग - पपी - हंस - इन - हेलि - मिहिर - भग - तरणि - भट्टारक - व्रध्न - अरुण - विश्वकर्म्मा - कृष्ण - छाया - अश्विनी - प्रभा - संज्ञा - विश्वकर्म्मसुता - त्वाष्ट्री - सवर्णा - शनिप्रसू - तपती - त्रसरेणु - वरी - सौरी - सूर्य्या - वैवश्वत - शनि - अश्विनौ - अश्विनीकुमारौ - कर्ण - सावर्णि - सुग्रीव - रेवन्त - रैवत - तपनतनया - अर्कतनया - अनूरु - काश्यपि - गरुडाग्रज - सूरसूत - सूर्य्यसारथि - माठर - पिङ्गल - दण्ड - सौर - सूर्य्यमण्डलं - बालार्क - बालातप - बालमित्र - सूर्य्ययन्त्रं - अयनं - सूर्य्यनक्षत्रं - महानक्षत्रं - सूर्य्य - लोक - सूर्य्यचन्द्रमसौ - चन्द्रार्कौ - दिवाकरनिशाकरौ - पुष्पवन्तौ - पुष्पदन्तौ

भूगोल  | en  mr |   | 
 पु. सूर्य

Related Words

: Folder : Page : Word/Phrase : Person

Keyword Pages

  |  
  |  

Related Pages

  |  
  |  
: Folder : Page : Word/Phrase : Person

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.
TOP