Dictionaries | References

अलंकार

A Sanskrit English Dictionary | sa  en |   | 
अलं—कार  f. m. the act of decorating, [R. ii, 40, 13], (ifc.f., [R. 18, 6]) ornament, decoration, [ŚBr.]; [TBr. &c.] (in rhetoric) an ornament of the sense or the sound (cf.अर्था-ल्° and शब्दा-ल्°)
See also: अलं - कार
N. of a minister of जय-सिंह of Kaśmir (1129-1150 [A.]D.; he is also called लङ्कक)

अलंकारः [alaṅkārḥ]   1 Decoration, act of decorating or ornamenting.
An ornament (fig. also); अलंकारः स्वर्गस्य [V.1;] अनुत्सेकः खलु विक्रमालंकारः ibid.
A figure of speech of which there are three kinds:
-शब्द˚, अर्थ˚,   and शब्दार्थ˚; शब्दार्थयोरस्थिरा ये धर्माः शोभातिशायिनः । रसादी- नुपकुर्वन्तोऽलंकारास्तेऽङ्गदादिवत् ॥ [S. D.631;] उपकुर्वन्ति तं सन्तं येऽङ्गद्वारेण जातु चित् । हारादिवदलंकारास्तेनुप्रासोपमादयः ॥ [K. P. 8.] cf. also काव्यशोभाकरान् धर्मानलंकारान् प्रचक्षते । अलंकरिष्ण- वस्ते च शब्दमर्थमुभौ त्रिधा ॥.
The whole seience of Rhetoric. अलंकारः शास्त्रभेदे मण्डने... । Nm. -Comp.
-चन्द्रिका   a commentory on Kuvalayānanda.
-मण्डपः   The dressing room of idols.
-शास्त्रम्   the science and art of rhetoric, poetics.
-सुवर्णम्   gold used for ornaments.-सूरः N. of a kind of meditation in Buddhism. -हीनa. unadorned.

ना.  आभूषण , दागदागिने , दागिना , भूषण ;
ना.  शोभादायक .

A dictionary, Marathi and English | mr  en |   | 
; figures, tropes, rhyme, alliteration, inversion, comparison &c. Three comprehensive genera are enumerated, each including many species; viz. शब्दालंकार, अर्थालंकार, उभयालंकार. 2 Ornament gen., that which adorns or becomes: a trinket, a jewel, a virtue. Ex. क्षमा ही समर्थास अ0 होय जशीं चित्रें हीं भिंतीस अ0.

 पु. 
दागिना ; भूषण ( पोशाखांतील व दागिन्यांतील ) रत्नें , दागदागिने , शोभादायक वस्तू इत्यादि . अलंकारातें आले । तरी सोनेपण काइ गेलें । - ज्ञा १४ . १२४ .
( भाषेंतील ) चित्ताकर्षक शब्दरचना , अर्थरचना , उपमा , रुपक , यमक , प्रास , अनुप्रास ; इ० मुख्य अलंकार तीन आहेत . त्यांत बाकीचे सर्व प्रकार येतात . जसें :- शब्दालंकार , अर्थालंकार , उभयालंकार . अळंकारु म्हणिजे । काय तें नेणे । - ज्ञा १८ . १७६७ .
( सामा . ) शोभणारी - शोभा देणारी वस्तु ; गुण . क्षमा ही समर्थास अ० होय , जशीं चित्रें हीं भिंतीस अ०
( संगीत ) स्वरांची विशेष व नियमित रचना . अलंकारांची संख्या ६८ आहे . स्थायी वर्णाचे ७ , आरोही वर्णाचे १२ , अवरोही वर्णाचे १२ , संचारी वर्णाचे २५ , गीतोपयोगी ७ , व रागोपयोगी ५ .
साहित्य शास्त्र . [ सं . ]

Aryabhushan School Dictionary | mr  en |   | 
 m  Ornament. Jewels. Figures of speech.

Keyword Pages

  |  
  |  

Related Pages

  |  
  |  
: Folder : Page : Word/Phrase : Person

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.
TOP