TransLiteral Foundation

अध्याय पांचवा - अभंग २१ ते ४०

मोरोपंत हे जरी संत नव्हते, तरी सदाचरणी, सच्छील असे ते एक विद्वान् गृहस्थाश्रमी होते.


अभंग २१ ते ४०
नामें बरवीं केलीं विक्रांत, सुबाहुम शत्रुमर्दन, हीं
राजसुतातें, उचितें कुशळें घालावया जनास महीं. ’ ॥२१॥
ती साध्वी पतिस म्हणे, ‘ आख्या आली मनास माज्या जी,
ती तुमच्या आज्ञेनें ठेवितसें या सुतासि, राज्याजी ! ॥२२॥
हा सुत अलर्कनामा या वंशीं, जेंवि दीप ओकांत ;
धर्मज्ञ, साधु, सद्गुण होयिल विख्यात सर्व लोकांत ’. ॥२३॥
हास्य करुनि भूप म्हणे, ‘ सुज्ञे ! दयिते ! ‘ अलर्क ’ हें नाम
गमतें अबद्ध, याचा वद अर्थ; सुगंध धार्य तें दाम ’. ॥२४॥
राज्ञी म्हणे " अहो जी ! हे व्यवहारार्थ कल्पना जाणा;
युष्मत्कृतनामांची कथितें चित्तीं निरर्थता आणा. ॥२५॥
जे प्राज्ञ, ते जन म्हणति ‘ पुरुष व्यापक, तया घडे न गती; ’
केली ‘विक्रांत ’ असी आख्या जी, सार्थाका कसी मग ती ? ॥२६॥
पुरुष अमूर्त, तयातें काय म्हणावें ‘ सुबाहु ’ ? पंडित हो !
या सुविचारें दुसरें नाम सुताचें कसें न खंडित हो ? ॥२७॥
तिसरेंहि ‘ शत्रुमर्दन ’ हें नाम व्यर्थ, सर्व देहांत
एकचि पुरुष बहु दिसे, जैसा आदर्शजडित गेहांत. ॥२८॥
अरि कोण ? मित्र कोण ? स्वामी ! सुविचार करुनि, सांगावें;
सुतनाम शत्रुमर्दन हें मग ‘ सार्थक ’ म्हणोनि कां गावें ? ॥२९॥
भूताहीं भूतांचें मर्दन तत्वज्ञ जाणतात असें,
पुरुष अमूर्त तयाचें मर्दन, बोला, बरें घडेल कसें ? ॥३०॥
संव्यवहार घडावा, म्हणुनि असन्नाम कल्पिलें जातें;
ऐसें असतां, म्हणतां कां ‘ व्यर्थ, ’ अलर्क नाम जें या, तें ? " ॥३१॥
त्या तथ्यवादिनीचें श्रवण करुनि वचन मानवेश तदा,
वाक्या सरस्वतीच्या चतुरानन, तेंवि मानवे शतदा. ॥३२॥
जेंवि तिघे सुत धाले; चवथाहि असा अलर्क तो धाया,
बोधाया ती लागे, तदविद्यामलिनहृदय शोधाया. ॥३३॥
क्रुद्ध कुवलयाश्च म्हणे, जीतें स्तविती समस्त संत, तितें;
‘ मूढे ! हें काय करिसि, माझ्या बुड्वावयासि संततितें ? ॥३४॥
मत्प्रिय करणें हें जरि तुझिया चित्तीं असेल, हा तनय
योजीं प्रवृत्तिमार्गीं, नच होवू हातधर्म, हातनय. ॥३५॥
परिपालन प्रजांचें, सिकिव अनुष्ठान सर्व धर्मांचे;
हें कारण देवांच्या, पितरांच्या, होय तृप्तिशर्मांचें. ’ ॥३६॥
ती पतिच्या आज्ञेनें तैसाचि करी सुतासि उपदेश,
‘ वत्सा ! पितृमन शीळें रंजिव, हो साधुभक्त सुपदेश. ॥३७॥
मित्रांवरि उपकार, द्वेषिजनांचा करीं विनाश रणीं,
भूतहित प्रेमभरें, विप्रार्चन सर्वदा स्वयें शरणीं. ॥३८॥
स्वप्नींहि परस्त्रीतें न सिवे ऐसें करी अधीन मन;
गोविप्राश्वत्थांचें न चुकों द्यावें तुवां कधीं नमन. ॥३९॥
श्रीविष्णुध्यान करीं, नित्य श्रीशंकरा सदारा ध्या;
तरसिल भवीं, अभेदें भजतां श्रीशा, शिवा सदाराध्या. ॥४०॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2016-11-11T12:53:34.8600000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

समर्थाची सांठवण पण दुर्बळाची नागवण

  • मोठे लोक द्रव्याचा संग्रह करुं लागले कीं तो सर्व गरीब लोकांस मिळून जमवतात. या म्हणींत कधीं ‘ सांठवण ’ बद्दल ‘ सांडवण ’ शब्द येतो पण त्याचा बरोबर अर्थ होत नाहीं. तु०- ( गु.) सबलाना साला थाय, पण नबलाना बनेवी न थाय. 
RANDOM WORD

Did you know?

why treeepad veedhee ? narrate
Category : Hindu - Puja Vidhi
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Status

  • Meanings in Dictionary: 717,450
  • Total Pages: 47,439
  • Dictionaries: 46
  • Hindi Pages: 4,555
  • Words in Dictionary: 325,879
  • Marathi Pages: 28,417
  • Tags: 2,707
  • English Pages: 234
  • Sanskrit Pages: 14,232
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.