Dictionaries | References

अनुप्रास

A Sanskrit English Dictionary | sa  en |   | 
अनु-प्रास  m. m. alliteration, repetition of similar letters, syllables, and words, [Kpr. &c.]

अनुप्रासः [anuprāsḥ]   [अनुगतः रसाद्यनुगुणं प्रकृष्टमासं वर्णन्यासं समवर्ण- रचनां समवर्णोच्चारणं वा] Alliteration, repetition of similar letters, syllables or sounds; वर्णसाम्यमनुप्रासः [K. P.9;] (स्वरवैसादृश्येऽपि व्यञ्जनसदृशत्वं वर्णसाम्यं ससाद्यानुगतः प्रकृष्टो न्यासः; अनुप्रासः शब्दसाम्यं वैषम्येऽपि स्वरस्य यत् [S. D.633.]) अनुप्रास is of 5 kinds; (a) छेक˚ or single alliteration; बकुलगन्धा- नन्धीकुर्वन्, कावेरीवारिपावनः पवनः, मूर्ध्नामुद्वृत्तकृत्ताविरलगरल &c. [K. P.7.] (b) वृत्ति˚ or harmonious. उदा°ree उन्मीलन्मधुगन्ध- लुब्धमधुपव्याधूतचूताङ्कुरक्रीडत्कोकिलकाकलीकलकलैरुद्गीर्णकर्णज्वराः । नीयन्ते पथिकैः कथंकथमपि ध्यानावधानक्षणप्राप्तप्राणसमासमागमरसोल्ला- सैरमी वासराः ॥ (c) श्रुति˚ or melodious. उदा˚ दृशा दग्धं मनसिजं जीवयन्ति दृशैव याः । विरूपाक्षस्य जयिनीस्ताः स्तुमो वामलोचनाः ॥ (d) अन्त्य˚ or final; as मन्दं हसन्तः पुलकं वहन्तः. (e) लाट˚; स्मेरराजीवनयने नयने किं निमीलिते । पश्य निर्जीतकन्दर्पे कन्दर्पवशगं प्रियम् ॥ For definitions and examples see [S. D. 633-38] and K. P.9th Ullāsa.

Shabda-Sagara | sa  en |   | 
अनुप्रास  m.  (-सः) Alilteration, repetition of similar letters, syllables and words.
E. अनु and प्र before अस् to be, affix घञ्.

A dictionary, Marathi and English | mr  en |   | 
anuprāsa m S Alliteration.

 पु. ( काव्य ) एक शब्दालंकार . काव्यांत एका किंवा अनेक अक्षरांची पुन : पुन : आवृत्ति आली असतां हा अलंकार होतो . अनुप्रासाचे प्रकार :
छेक - अनेक व्यंजनांची आवृत्ति साधणें . नसे ठावा ब्रह्मा न शिव अथवा श्रीपति हरि । - वामन ( गजेंद्र मोक्ष ).
वृत्ती - तेंच तेंच व्यंजन पुन्हां पुन्हां येणें वंशी नादनटी तिला कटितटीं खोवोनि पोटीपटीं । - वामन ( वनसुधा ).
श्रुति - कंठतालव्यादि स्थानांपैकीं कोणत्याहि एकाच स्थानाचीं अनेक अक्षरें अनेक वेळां येणें . अलसलुलित मार्गी चालतां श्रांत झाली । - गोडबोले ( उत्तरराम ),
लाट - शब्दासहित अर्थाची आवृत्ति होणें . जो कल्याणगुणी गुणींच अगुणी भूतें मणी ज्या गुणीं । - आसी ( सीस्व ). [ सं . अनु + प्रास ]

Aryabhushan School Dictionary | mr  en |   | 
 m  Alliteration.

Related Words

: Folder : Page : Word/Phrase : Person

Search results

No pages matched!

Related Pages

: Folder : Page : Word/Phrase : Person

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.
TOP