TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

अध्याय ८७ वा - विशेष श्लोक १ ते ५

श्रीकृष्णदयार्णवकृत हरिवरदा


विशेष श्लोक १ ते ५
नृदेहमाद्यं सुलभं सुदुर्लभं प्लवं सुकल्पं गुरुकर्णधारम् ।
मयानुकूलेन नभस्वतेरितं पुमान्भवाब्धिं न तरेत्स आत्महा ॥१॥

नरदेह आद्य सर्वां प्रति । काय म्हणोनि पुसतां श्रोतीं । ऐसी येथींची व्युत्पती । प्रवृत्तिनिवृत्तिप्रद हाची ॥६१॥
नरदेहींच्या कर्माचरणें । स्वर्गी देवतादेह धरणें । किंवा तिर्यग्योनि फिरणें । कर्माचरणें जेथींचिया ॥६२॥
निष्कामसत्कर्मानुष्ठानें । सुप्रसन्न ईश्वरा करणें । तत्प्रसादें मग साधनें । वैराग्यादि प्रकटती ॥६३॥
साधनसंपन्न मुमुक्षु शुद्ध । सद्गुरु आश्रयी प्रबुद्ध । तत्प्रसादें निर्विवाद । कैवल्यपद मग लाहे ॥६४॥
तिर्यक् इहामुत्रनिर्वाण । प्रापक नरदेह मुख्य जाण । या लागीं तो आद्य म्हणोन । श्रीशुक सज्ञान बोलिला ॥७६५॥
तो नरदेह जया प्रति । प्राप्त झाला मर्त्यक्षिती । त्यांसी सुलभ हे भारती । योगीन्द्राची वाखाणी ॥६६॥
एर्‍हवीं दुर्लभ बहुतां यत्नें । न मिळे घेतां बहुधा धनें । अथवा दुर्घट तपःसाधनें । लाहों न शके कोणी ही ॥६७॥
पुण्याधिक्यें स्वर्गभुवनीं । पापाधिक्यें तिर्यग्योनी । समान तुलना पापपुण्यीं । होतां मिळणी नरदेहा ॥६८॥
त्यामाजी ही कर्मव्यत्यासें । शुष्कें सांसर्गिकें दोषें । कर्मफळाच्या भोगा ऐसे । व्यंग विकळ जडमूढ ॥६९॥
असो सुलभ नरदेह जयां । अवयव पटुतर लाधलिया । सुदृढ नौका जोडली तयां । भवसागरीं निस्तरण्या ॥७७०॥
सदय सद्गुरु कर्णधार । दुस्तरीं तारक परमचतुर । विशेष प्रेरक मी ईश्वर । शास्ता समीर अनुकूळ ॥७१॥
ऐसी तरणोपायसमृद्धि । लाहोनि न तरेचि जो भवाब्धि । तो नर अधम मंदबुद्धि । लाहे न कधीं सुटिकेतें ॥७२॥
सद्गुरूसी न रिघोनि शरण । ईश्वरप्रेरणाशास्त्र लंघून । अहंबुद्धि यथेष्टाचरण । करिती आत्मघ्न नरदेहीं ॥७३॥
ईश्वरानुग्रहा वीण गुरु । तो न तारी भवसागरु । विशेष रुचवी इहामुत्र । कर्मपरतंत्र करूनियां ॥७४॥
सद्गुरु म्हणोनि असद्गुरु । सेवितां न तारी भवसागरु । वामी कौळिक दाम्भुक क्रूरु । जेंवि संवचोर पथसंगीं ॥७७५॥
अनृताहूनिं पातक थोर । नाहीं म्हणोनि स्मृतीचा निकर । प्रतिपादी ते अनृताचि फार । यास्तव दुस्तर ते मार्ग ॥७६॥
प्लव म्हणिजे नौकेप्रति । सुकल्प म्हणिजे सुष्ठु सुमति । तारकाश्रयें भवावर्तीं । सुवातें तरती मुमुक्षु ॥७७॥
भवावर्तीं बुडणें कोणा । दाटूनि आवडे विचक्षणा । तरी कां बुडती दुष्टाचरणा । वश होवूनि अविरक्त ॥७८॥
यदर्थीं पूर्वश्रुती माझारीं । त्रिनेमिकाळचक्राची भंवरी । कथिली तेथ युगें चारी । पाडिती फेरीं शुभाशुभां ॥७९॥
यास्तव कळिकाळ कनिष्ठ । तोचि प्रवर्तला असतां स्पष्ट । यथेष्टाचरण वाटे श्रेष्ठ । कर्मभ्रष्टमति होती ॥७८०॥
द्युमणि अस्त सायंकाळीं । निबिड ध्वान्त दिग्मंडळीं । भूतीं प्रेतीं पिशाचमेळीं । तिये वेळीं प्रकटावें ॥८१॥
जार चोर दुष्पथाचार । तत्प्रवृत्ति होय फार । कली माजी अनाचार । तैसाच कुनर आदरिती ॥८२॥
बोलती एक करिती एक । वेषधारी शठ दाम्भिक । त्यांसी गुरुत्वें सेविती मूर्ख । नरकदायक न म्हणूनी ॥८३॥
मुखें म्हणती हरिदास । केवळ पोटार्थी हरिदास । हरिचरणीं त्या दृढविश्वास । असतां देश कां फिरती ॥८४॥
एक शंसिती योगमार्ग । कीर्तनमिषें रागरंग । योनिरहित वेश्या साङ्ग । मोडिती आंग नटनाट्यें ॥७८५॥
योगमार्गें आनन्दप्राप्ति । लाहोनि पावता जरी विश्रान्ति । तरी तो किमर्थ धजिकांप्रति । नृत्यगीतीं रंजविता ॥८६॥
वेदान्त वैराग्य वदती तोंडें । वसनीं भूषणीं भूषिती मडें । त्यांसीं भाळोनि जन ही वेडें । गुरुत्वें कोडें सेवितसे ॥८७॥
वेषधारियांच्या ऐशा झुंडा । शिष्य करिती पोरें रांडा । संप्रदायें पाखंडबंडा । भंड उभंडा रूढविती ॥८८॥
अष्टादशयाति शिष्य । करूनि पोषिती कुटुम्बास । हा चि व्यवसाय सावकाश । करिती हव्यास वाढवूनी ॥८९॥
शिष्यांचिये सभे पुढें । तों करूनि वेडें वांकुडें । गुरु नाचे जठरचाडे । वैराग्य रडे निरूपणीं ॥७९०॥
कोणी तेथें विचक्षण । सहसा न करी परीक्षण । कीं यास असतें वास्तवज्ञान । तरी हा वणवण कां फिरतां ॥९१॥
योगमार्गें अमृतावाप्ति । लाधल्या किमर्थ विषयासक्ति । ऐसें न म्हणोनि मंदमति । शिष्य होती कळिकाळीं ॥९२॥
वासनाभरणें रागरंग । देखोनि सन्मानी ज्या जग । त्याचा वरिष्ठ मानूनि मार्ग । तेथ सवेग अनुसरती ॥९३॥
प्रथमाश्रमें त्या वेदाभ्यास । द्वितीयाश्रमें तपःसायास । तुरीय प्रणवास नुपलविती ॥९४॥
नोहती शैव ना भागवत । नाचरती श्रौत स्मार्त । रूढ करूनि पाखंडमत । वदती परमार्थ आवडता ॥७९५॥
कोण संप्रदाय तयांचा । श्रुति स्मृति न वदती वाचा । धुमाड माजविती विषयांचा । मोक्ष कैंचा मग तेथें ॥९६॥
शिष्य प्रलोभावया पुरते । आगम विवरूनि घेती निरुते । कौळमार्गें चहूं वर्णांतें । एकत्र करिती दुरात्मे ॥९७॥
कादिहादि उर्ध्वाम्नाय । नाथ नित्या अहर्गण काय । श्रीविद्येची नेणोनि सोय । शिष्यसमुदाय मेळविती ॥९८॥
ऐसे कळिकाळींचे भोंदु । गुरुत्व मिरविती होऊनि साधु । त्यांसी शरण बुद्धिमंदु । होती आनंदु इच्छूनी ॥९९॥
मृगतृष्णिका मानूनि तोय । तृषार्त आस्था धरूनि जाय । श्रम मात्रचि तो फळ लाहे । ते गति होय तच्छिष्यां ॥८००॥
साधनसंपन मुमुक्षु शिष्य । होऊनि करूं लागे दास्य । कुळाचार बोधिती त्यास । म्हणती विशेष श्रीअर्चा ॥१॥
पंचोपचारें श्री पूजितां । सधका पावती अभिवाञ्छिता । कंटक सदसा नुधवी माथा । अभेदपथा अनुसरिजे ॥२॥
तंव तो म्हणे अहो स्वामी । मुमुक्षु केवळ कैवल्यकामी । त्यांसी प्रयोजन काय वामें । इन्द्रियग्रामीं कां रमिजे ॥३॥
तीर्थ म्हणोनि आसव घेतां । विलंब न घडे उन्मत्त होतां । पातित्यदोष लागे माथां । लाभ कोणता या माजी ॥४॥
शुद्धि सेवनें रसना तोषे । शफरास्वादनें पिण्ड पोषे । मुद्रा चर्वणें विविधा रसें । वीर्य उल्लासें वाढतसे ॥८०५॥
बहुधा वीर्यवृद्धीच्या कोडें । पंचमीपरिष्वंग आवडे । तैं वैराग्य पालथें पडे । मोक्ष आतुडे मग कैंचा ॥६॥
हें ऐकोनि म्हणती गुरु । केवळ विरक्त नर पामरु । शुष्क साधनीं श्रमतां फारु । न पवे परपारु भवाचा ॥७॥
गुप्तो मुक्तः प्रकटो भ्रष्टः । हें वर्म विदित असे श्रेष्ठां । न कळे कंटकां कर्मठां । वृथा पुष्टां शुष्कांतें ॥८॥
येरु म्हणे गुप्तगति । विषभक्षणें अमर होती । प्रकट केलिया प्राणी मरती । हे कैं वदंती नायकिली ॥९॥
ऐसा बोधितां परोपरी । युक्ती प्रयुक्तीं प्रत्युत्तरीं । श्रुतिसंमतें निरुत्तर करी । अनधिकारी त्या म्हणती ॥८१०॥
ऐसे कळिकाळींचें गुरु । यथेष्टाचरणीं विषयपरु । त्यांच्या बोधें नरपामरु । भवसागरु केंवि तरती ॥११॥
ऐसे कळिकाळीं कर्मभ्रष्ट । आपणां म्हणविती ब्रह्मनिष्ठ । विषयसेवनीं यथेष्ट । सहसा दुष्ट न लसती ॥१२॥
त्यागें एकें अमृतावाप्ति । ऐसा निश्चय केला श्रुति । इतरसाधना संसृति । न चुके कल्पान्तीं अविरक्तां ॥१३॥
तस्मात कळीकाळीं यथेष्टाचारु । बोधिती तेची श्रेष्ठ गुरु । मानूनि तेथ विषयी नरु । होती सादर कळतां ही ॥१४॥
लोकें म्हणविती हरिदास । धनार्जनाचा हव्यास । त्यांसी उबगला जगदीश । धनलोभास प्रेरूनियां ॥८१५॥
योगाभ्यास बोलती तोंडें । कुले मुरडूनि धनिकां पुढें । नाचती धनमानाचे चाडे । कपटी कुडे कीं ना ते ॥१६॥
योगाभ्यासें ब्रह्मानंद । जरी ते पावले असते विशद । तरी मग ऐसें कर्म विरुद्ध । कां मतिमंद आचरते ॥१७॥
जो गजासनीं मिरवला । तो न इच्छी अजयानाला । ब्रह्मानंदें तृप्त झाला । जन मानाला तो न भुले ॥१८॥
भ्रमर वेधला पंकजपाना । तो काय अपेक्षी अपाना । सहस्रदळीं फावल्या पान्हा । स्वाधिष्ठाना केंवि भुले ॥१९॥
तस्मात् शाब्दिक ब्रह्मज्ञान । विषयासक्ति धनसम्मान । उभयभ्रष्ट ते श्वपचाहून । मानिती हीन श्रुतिवक्ते ॥८२०॥
हिजडीं डफडीं डौरकार । पोतभळंदी बाजीगार । धनार्थ फिरती दारोदार । चमत्कार दाखवूनी ॥२१॥
भुते वाघे बहुरूपी नट । जंगम दासरी दांगट । तेंवि गुरुत्वें कर्मभ्रष्ट । भरिती पोट धीटपणें ॥२२॥
वेदाध्ययनें पडलीं ओसें । शास्त्राध्ययना कोणी न पुसे । युक्तिप्रयुक्ति घालूनि फांसे । गुरुत्व ऐसें लढविती ॥२३॥
असो ऐसी कळिकाळीन । नरदेहनौका ही पावोन । दुष्पथ दुरावर्ती मग्न । होती व्याख्यान तें केलें ॥२४॥
ईश्वरानुग्रहा वांचूनि कांहीं । सद्गुरु प्राप्त होणार नाहीं । शुकाचार्याचा पूर्वज पाहीं । वशिष्ठ निश्चयीं हें वदला ॥८२५॥
ईश्वराज्ञा दृढविश्वासें । निष्कामकर्माचरणवशें । प्रेमळ देखोनि ईश्वर तोषे । करी अनायासें चित्तशुद्धि ॥२६॥
तैं मग इहामुत्रीं विरक्त । नित्यानित्यविवेकवंत । सद्गुरु लाहे अकस्मात । मग रंगे निश्चित तद्दास्या ॥२७॥
चारी आश्रम समान असतां । सद्गुरुपदवी केंवि गृहस्था । श्रोत्रिय आणि ब्रह्मनिष्ठता । केंवि शंसितां ते ठायीं ॥२८॥
तरी व्रती तो वेदाभ्यासी । स्वयें रंगला गुरुदास्यासी । तो न बोधी सच्छिष्यांसी । ऐसें सर्वांसी कळलें कीं ॥२९॥
तृतीयाश्रमी तो वनस्थ । तपस्वी राहे दृढनियमस्थ । मनोनिग्रहीं अतंद्रित । शिष्यसंगम न रुचे त्या ॥८३०॥
ईषणात्यागें विरजाहोम । सारूनि केला चतुर्थाश्रम । प्रणवजपमात्राचा नियम । शिष्यसंगम न रुचे त्या ॥३१॥
यां पासूनि दीक्षाग्रहण । केलिया निष्फळ होय जाण । ऐसें बोलिला त्रिलोचन । संमतिवचन तें ऐका ॥३२॥

यतेर्दीशा पितुर्दीक्षा दीक्षा च वनवासिनः । विविक्ता श्रमिणां दीक्षा न सा कल्याणदायिनी ॥१॥
पितृर्मन्त्र न गृह्णीयात्तथा मातामहस्य च । सोदरस्य कनिष्ठस्य वैरिपक्षाश्रितस्य च ॥२॥
इत्यादि निषेधवचनादेभ्यो मन्त्रं न गृह्णीयात् ।

आत्मा वै पुत्रनामासि । आपुला मंत्र आपणासी । अयोग्य म्हणूनि पितृमंत्रासी । अनादरिलें स्मृतिकारीं ॥३३॥
यतीनें करूनि विरजाहोम । होमिलें वेदोक्तक्रियाकर्म । त्यासि अयोग्य उपदेशक्रम । आत्माराम स्वयें झाले ॥३४॥
वेद बोलिला कर्मकाण्ड । तेथ नुमलावें तिंहीं तोंड । उपनिषत्प्रनवार्थ अखंड । विवरूनी गूढ असावें ॥८३५॥
विश्वाभास हा विवर्त । चैतन्य आत्मा नित्य सत्य । पृथक शिष्य कैंचा तेथ । उपदेशार्थ उरलासे ॥३६॥
मातामह पितृस्थानीं । म्हणोनि निषेध दीक्षाग्रहणीं । कनिष्ठ सोदर आपणाहूनी । गुरुत्वा लागोनी अयोग्य तो ॥३७॥
तैसाचि वैरिपक्षाश्रित । त्या पासूनि दीक्षा अनुचित । म्हणोनि ब्रह्मनिष्ठ गृहस्थ । श्रुतिसंमत सद्गुरु तो ॥३८॥
शास्त्रां परस्परें विरोध । यालागीं तत्पक्ष निषिद्ध । भट्टाचार्यीं जेंवि उच्छेद । केला प्रसिद्ध चार्वाका ॥३९॥
कित्येक पाखंडी दुर्मति । गृहींच्या देवता त्यागविती । वर्नबाह्या ऐसियांप्रति । शरण रिघती दुरात्मे ॥८४०॥
एवं संमतवचनानुसार । ज्यांतें गुरुत्वीं अनधिकार । त्यांसी शरण न रिघती चतुर । सेविती सधर सर्वज्ञ ॥४१॥
आश्रमत्रयासी आधार । गृहस्थाश्रमचि केला सधर । यास्तव प्रवृत्तिनिवृत्तिपर । षट्कर्मविचार नियोजिला ॥४२॥
यजनाध्ययनदानें निवृत्ति । मार्गें साधिजे कैवल्यप्राप्ति । प्रतिप्रहयाजनाध्यापनें प्रवृत्ति । जीविकावृत्ति साधावी ॥४३॥
एवं आश्रमत्रयाचें ओझें । गृहस्था शिरीं घातलें सहजें । या लागीं शिष्यांच्या समाजें । ते न्सितरिजे परिचर्या ॥४४॥
जेथ परिचर्या विशेष पाडे । तेथ शिष्याचें स्वहित घडे । इतराश्रमीं सहसा न घडे । हेंही निवाडें जाणावें ॥८४५॥
श्रोत्रिय आणि ब्रह्मनिष्ठ । ऐसें बोलिलें असे स्पष्ट । मुमुक्षुत्वीं जो उपविष्ट । द्विविध कटकट किमर्थ त्या ॥४६॥
या प्रश्नाचें प्रत्युत्तर । श्रोतीं परिसावें सादर । तरी जीव जितुका नृदेहधर । मोक्षीं अधिकार त्या सर्वां ॥४७॥
परंतु त्यांच्या द्विविध कोटी । रागविरागपर राहटी । त्या सर्वांची करुणा पोटीं । लक्षूनि वाक्पुटीं श्रुति वदती ॥४८॥
एकां विषयासक्ति न सुटे । त्यांसि बोधूनि कर्मनिष्ठे । विषयविरक्ति आंगीं उमटे । तंववरी हठें निरोधवी ॥४९॥
तारुण्याचा ओहटतां भर । अंगीं जरेचा संचार । तापत्रयें त्रासतां नर । वैराग्यपर मग होय ॥८५०॥
प्रियवस्तूचा होतां नाश । शोकें आहळे मग विशेष । स्त्रीपुत्रादिकीं उदास । तैं होय परवश अनुतापी ॥५१॥
तेव्हां बोधूनि ब्रह्मनिष्ठा । निरसी जन्ममरणाच्या कष्टा । आत्मानुभवें लावूनि काष्ठा । करी प्रतिष्ठा स्वानंदीं ॥५२॥
तुरीयाश्रमीं कर्मकाण्ड । पठनीं सहसा नुमलिजे तोंड । यालागीं श्रोत्रिय आणि अखंड । ब्रह्मनिष्ठ स्वानुभवी ॥५३॥
तस्मात् नौका नरशरीर । ऐसा सद्गुरु कर्णधार । शास्त्रप्रेरक मी ईश्वर । असतां समीर अनुकूळ ॥५४॥
भवाब्धि न तरे जो नर अधम । तो मग भोगी अनेक जन्म । आत्मघातक पापी परम । त्यालागीं दुर्गम भवसिन्धु ॥८५५॥
सद्गुरूसी कर्णधार । म्हणूनि केला जो निर्धार । या वाक्याचें अभ्यंतर । ऐका साचार मुनिगदित ॥६५॥

श्लोकसंमतिः - संस्कृतैः प्राकृतैश्चैव गद्यपद्याक्शरैस्तथा । देशभाषादिभिः शिष्यं बोधयेत्सद्गुरुः स्मृतः ॥३॥

नौके अहंतेच्या खडकीं । सवेग बैसों पाहे धडकी । तेथ प्राकृतां वाक्यविवेकीं । अवलीं झडकी जळलोटा ॥५७॥
सवेग वळूनि मागिलीकडे । पूर्वप्रवाहें चालवी कोडें । ज्ञानअहंतेचे कठोर कडे । चुकवूनि पुढें नौका ने ॥५८॥
असंभावनासंशयावर्ती । नौका बुडों पाहे अवचिती । तेथ संस्कृता उपनिषदुक्ति । सद्भावभक्ति तागादी ॥५९॥
मुक्तता यथेष्टाचारखळाळी । पडतां शास्त्रोक्तिगुणीं बहळीं । गद्यपद्याक्षरीं बळी । अचंचळजळीं नियमाच्या ॥८६०॥
रसास्वादनवावधानीं । ऋद्धिसिद्धिहेलावनीं । नौका उलथतां लंगरें करूनी । भाषावचनीं स्थिरावी ॥६१॥
ऐसा सद्गुरु कर्णधार । नृदेहनौकातारक चतुर । तत्सेवनें साधक सधर । मनस्तुषार आकळिती ॥६२॥
मानसवेग म्हणती मोठा । क्षणार्धें फिरे ब्रह्माण्डमठा । साधकांच्या भंगी निष्ठा । यास्तव काष्ठा असाध्य ॥६३॥
काशी आणि रामेश्वरीं । क्षणार्धें सहस्र वेरझारी । जगन्नाथीं द्वारकापुरीं । करितां फेरी पळ न लगे ॥६४॥
यथार्थ मन जरी जात असतें । तरी यात्रेची वार्ता यातें । पुसतां सविस्तर सांगतें । तैं अनावर होतें मग सत्य ॥८६५॥
मना जावया कैंचे पाय । स्मृतिचाञ्चल्यें पवनप्राय । वेगवत्तर भासताहे । जें अभक्तां होय अनावर ॥६६॥
लाहूनि गुरुकृपेचें बळ । भजनीं नियोजिती प्रेमळ । भावें भजतां श्रीपदकमळ । तैं होय निश्चळ अनायासें ॥६७॥
भगवद्भजनसुखानुभवें । संकल्पत्यागें मानस निवे । गुरुकृपेवीण निश्चळ नव्हे । उपाय आघवे करितां ही ॥६८॥
मनश्चाञ्चल्य कुनर पिसे । यास्तव व्यसनशताकुळ ऐसे । बोलिले ते ज्या व्यसनसोसें । भवीं बुडती तें ऐका ॥६९॥
आणि सद्गुरु कर्णधार । तव पदभजनें भवसागर । तारी ऐसा कृतनिर्धार । तो सविस्तर कथिला कीं ॥८७०॥
तुझिया चरनभजकां प्रति । सद्गुरुकृपे ज्ञानप्राप्ति । तेणें भवसुखीं होय विरक्ति । व्यसनाची गुंती त्यां नाहीं ॥७१॥
सद्गुरु बोधी तव पदभजन । तेणें न निग्रहितां निग्रहे मन । व्यसनशतका अस्तमान । निमुक्तपणें सहजेंची ॥७२॥
अनुभवूनि लोक समस्त । कोथें न चुके दुःखावर्त । ऐसा जाणोनियां सिद्धान्त । होय विरक्त ब्रह्मिष्ठ ॥७३॥
कर्मरचित सर्व लोक । स्थावरान्त ब्रह्मादिक । जाणोनि करी मग विवेक । म्हणे भवसुख दुःखमय ॥७४॥
कूपीं देखूनि स्वप्रतिबिम्बा । सिंह आवेशें चढे क्षोभा । कोण्ही न मरितां क्रौर्यवालभा - । स्तव तो उभा बुडे दुःखीं ॥८७५॥
तेंवि धरूनि विषयीं प्रेम । तत्प्राप्त्यर्थ करूनि कर्म । लोक लोकान्तरें समविषम । स्वेच्छा अधम अनुभविती ॥७६॥
येथ कोणाचा बळात्कार । नसतां सकामकर्मादर । करिती तेणें भवसागर । स्वकृत घोर अनुभविती ॥७७॥
इष्टकर्मांच्या साधनें । ब्रह्मलोका पर्यंत जाणें । पुढती तव पदभजनाविणें । क्षीणपुण्यें अधःपतन ॥७८॥
तैसेंचि करितां अनिष्ट कर्म । पाविजे अंधतम दुर्गम । मिश्रकर्में नृपोत्तम । धनसुतसंभ्रमकर होय ॥७९॥
अकृत म्हणिजे मोक्षावाप्ति । कर्में न पविजे कल्पान्तीं । जेव्हां निष्काम होय मति । नैष्कर्म्यगति तैं लाहे ॥८८०॥

संमतिः - प्रजहाति यदा कामान्त्सर्वान्पार्थ मनोगतान् । आत्मन्येवत्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते ॥४॥
आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत् ।
तद्वत्कामायं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी ॥५॥

ऐसीं स्मृतींचीं निश्चयवचनें । हाचि श्रुत्यर्थही जाणणें । कैवल्य निष्कामकर्माचरणें । लाहिजे म्हणे श्रुतिनिकर ॥८१॥
हृदया माजी वसे काम । तो त्यागिजे तैं निष्काम । होतां लाहिजे कैवल्यधाम । ऐसा नियम निगमान्तीं ॥८२॥
तस्मात् कर्माचरणें मोक्ष । न लाहिजे हें जाणोनि दक्ष । उभयभोगीं मग अनपेक्ष । होय साक्षेप गुरुभजनीं ॥८३॥
पूर्वीं व्यसनशतान्वित । तैं तो तेथूनि होय विरक्त । स्वदेह दारा सुहृद सुत । गृह धन आप्त न रुचती तैं ॥८४॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2017-06-12T22:52:29.5900000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

CANDRAGUPTA II(चन्द्रगुप्त)

  • A minister of Kārtavīryārjuna. Kārtavīryārjuna was once fed sumptuously by Jamadagni at his āśrama with the help of Śuśīlā, the devasurabhi (divine cow). Candragupta, at the instance of Kārtavīryārjuna tried to capture Suśīlā by force, which disappeared immediately in the sky. Kārtavīryārjuna's servants then forcibly took away its calf. Candragupta thrashed to death Jamadagni, who tried to obstruct their action. (See Kārtavīrya, Para 9). 
RANDOM WORD

Did you know?

मराठीत जुन्या कवींच्या साधारण किती कविता उपलब्ध असतील?
Category : Hindu - Literature
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site