Dictionaries | References

आनंद

ना.  आल्हाद , उत्साह , उल्हास , खुशी , प्रमोद , प्रसन्न समाधान , सुख , हर्ष ;
ना.  गंमत , चैन , मजा , मौज ;
ना.  तोष , संतोष .
Joy, happiness, pleasure, gratification. Five characters or departments of आ0 are treated in five sections of पंचदशीग्रंथ, named आत्मानंद, ब्रह्मानंद, विषयानंद, विद्यानंद, योगानंद. See in order. 2 An order among Gosávís and Sanyásís.
 पु. 
हर्ष ; सुख ; संतोष ; उल्हास ; समाधान ; उत्साह ; आल्हाद ; प्रमोद . पंचदशींत पुढील पांच प्रकारचे आनंद सांगितले आहेत - आत्मानंद ; ब्रह्मानंद ; विषयानंद ; विद्यानंद ; योगानंद .
संन्यासी व गोसावी यांचा एक संप्रदाय . हा ( विठ्ठल ) भीमातीर दिगंबर । आदिपुरुषपरात्पर । आनंद सांप्रदाय थोर । तेथूनिया वाढिला - ह ३६ . १९७ .
साठ संवत्सरांतील ४८ वें संवत्सर . - न . ब्रह्म . सएको ब्रह्मण आनंद : * त्तिरीय उपनिषद २ . ८ . ३ . ६ . [ सं . आ + नन्द = हर्ष पावणें . ] - दाची घडी - स्त्री . आनंदाचा - सुखाचा काळ . ( क्रि०येणें ; उगवणें ; उपस्थित होणें ; निघणें ; चालणें ). [ आनंद + घडी ] - दाचें युध्द - न . प्रेमकलह ; मित्रकलह . वैरभाव नसतां किंचित । हें आनंदाचें युध्दहो । [ सं . आनंद + युध्द ]
०कंद  पु. ( काव्य ) आनंदाचा उगम , मूळ ; गड्डा ; झरा ; परमेश्वर . आनंद कंद ऐसा । हा हिंद देश माझा । - टेकाडे आनंदगीत .
०कोश  पु. आत्म्याच्या आवरणाच्या पंचकोशांपैकीं शेवटचा कोश ; अन्नमय , प्राणमय , मनोमय , विज्ञानमय व आनंदमय असे पांच कोश मानितात ; सद्वर्तन आणि चांगलेपणा ठेवून त्यांत आनंद मानण्याचा धर्म . या कोशाची देहाशीं ( कारणदेह किंवा अविद्या याशीं ) सांगड आहे . चित्त जेव्हां वृत्तिशून्य । ध्येय ध्याता न दिसे अन्य । अनुभवा आलें शुध्द चैतन्य । आनंद कोश ते समयीं । - निगमागमसार ८ . २७ . [ सं . ]
०घन वि.  
( काव्य ) पूर्ण व शुध्द आनंदानें परिपूर्ण . [ सं . ]
( ल . ) ब्रह्म ; परमेश्वर .
०भैरव   ( वटी )- पु .
( वैद्यक ) एक रसायन ; बचनाग , मिर्‍यें , पिंपळी , टाकणखाराची लाही , व हिंगूळ यांचें समभाग चूर्ण करुन केलेली वडी ; ही अतिसार व मेह यावर एक गुंजभर दररोज देतात . - योर २ . १७८ .
( संगीत ) एक राग ; या रागांत षडज , कोमल ऋषभ , तीव्र गांधार , कोमल मध्यम , पंचम , तीव्र धैवत , तीव्र निषाद हे स्वर लागतात . याची जाति संपूर्ण - संपूर्ण असून वादी षडज व संवादी मध्यम आहे . गानसमय प्रात : काल . हा भैरवाचाच एक प्रकार आहे .
०मय वि.  हर्षयुक्त ; संतुष्ट ; आनंदानें भरलेलें . आनंदमय सकळ ब्राह्मण । चिंतिती रामविजय कल्याण ।
०मयकोश  पु. कारण शरीर ; सत्त्वप्रधान ज्ञान . आनंद कोश पहा .
०वन  न. काशी क्षेत्र . दंडकारण्य बृहद्वन । नैमिषारण्य आनंदवन । - एभा १८ . १५५ . कीं क्षेत्रांमाजी आनंदवन । - ह १ . ११० .
०वनभुवन  न. नाशिकपासून कोल्हापुरापर्यंतचा प्रदेश ; महाराष्ट्र . बुडाला औरंग्यापापी म्लेच्छ संहार जाहला । मोडली , मांडिलीं क्षेत्रें आनंदवनभूवनीं । - राक .
०वल्ली  स्त्री. 
भांग .
नाशिकच्या पश्चिमेस तीन मैलांवर एक गांव . येथें आनंदीबाई पेशवे रहात असत . - ख ८१५ .
तैत्तिरीय शाखेच्या उपनिषदांपैकीं एक उपनिषद .
०वृत्ति  स्त्री. आनंदी स्वभाव . - वि . रंगेल ; आनंदी . दाश्रु पु . अति आनंदामुळें डोळ्यांतून येणारें पाणी . ( क्रि० येणें ; आणणें ).
०पिकणें   अतिशय आनंद होणें . आनंद पांडुचा पिकला । - मोआदि २० . १ . - दानें टाळी पिटणें - अतिशय आनंद पावणें .
  अतिशय आनंद होणें . आनंद पांडुचा पिकला । - मोआदि २० . १ . - दानें टाळी पिटणें - अतिशय आनंद पावणें .
०ब्रह्मांडांत   मावणें - आनंदानें बेहोष , बेभान होणें . - दाचें भरतें येणें - अतिशय आनंद होणें ; आनंदानें ऊर दाटणें . आनंदाचें भरतें तेणें राजाला लोटलें - विक २७ . - दित - वि . संतुष्ट ; पावलेला ; हर्ष पावलेला .
न   मावणें - आनंदानें बेहोष , बेभान होणें . - दाचें भरतें येणें - अतिशय आनंद होणें ; आनंदानें ऊर दाटणें . आनंदाचें भरतें तेणें राजाला लोटलें - विक २७ . - दित - वि . संतुष्ट ; पावलेला ; हर्ष पावलेला .
n.  गालव्यकुलोत्पन्न एक ब्राह्मण । इसने ब्रह्माजी का अधिकार धारण कर नवीन यज्ञपद्धति, विवाह पद्धति तथा वर्णाश्रमपद्धति स्थापित की [वायु. २१.२६,२३.४६] । इसके मानस पुत्र विराट ने इसके पश्चात् राज्य किया । यह राज्य १३२ वर्ष रहा । इसके पश्चात ३०० वर्षो तक प्रजासत्तात्मक राज्य चालू था [द.ध.पृष्ठ १५४]
 m  Happiness, joy. An order among religious mendicants or संन्यासी.
आनंदीं आनंद   Joy upon joy; exceeding joy.
आनंदणे v i   Be glad; rejoice.

Related Words

आनंद   आनंद   पाहूनिया मेघाला, आनंद वाटे चातकाला   दुसर्‍याचा आनंद पाहून मत्सरी श्रमी होती   धनी, झोपेनें नाडला, आनंद झाला चोराला   यजमाना आनंद झाला, फुटाणे वाटी सगळयाला   सून-सून आली घराला आणि सासूसासर्‍याला आनंद झाला   नणंद आणि कळीचा आनंद   माया रुचली लोकांला, आनंद झाला देवाला   वासरें झालीं गाईला, आनंद झाला गवळयाला   आनंद विरणें   नदी भेटली समुद्राला, आनंद झाला दोबांला   आनंद (बौद्ध कालीन)   आनंद ब्रह्मांडांत न मावणें   अंधळा पाहतां चांद होय मोठा आनंद   आनंद II.   आनंद III.   आपलें व्यंग लोकांस सांगणें, हेंच शत्रूस आनंद करणें   चढती पायरी, मूर्खाला आनंद भारी   संगीत-संगीतानें आनंद झाला, साप विसरला द्वेषाला   अंधळा पाहतां चांद होय मोठा आनंद   आनंद II.   आनंद III.   आनंदकंद   आनंदतनय   आनंदलहरी   
: Folder : Page : Word/Phrase : Person
  |  
  |  
: Folder : Page : Word/Phrase : Person

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.