TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

अध्याय सत्तावीसावा - श्लोक १०१ ते १५०

श्रीधरस्वामी रचित ’ श्रीरामविजय ’ ग्रंथाचे पारायण केल्याने जीवनातील वनवास संपून सुख प्राप्त होते .

 


श्लोक १०१ ते १५०

तुझें नासिक आणि कर्ण ॥ क्षण न लागतां छेदीन ॥ विमानीं वृंदारकगण ॥ जेणेंकरून तोषती ॥१॥

तुझा अग्रज दशकंधर ॥ पंचवटीस येऊनि तस्कर ॥ जानकी चिद्रत्न सुंदर ॥ घेऊनि आला चोरूनियां ॥२॥

तरी तस्करातें दंड हाचि पूर्ण ॥ छेदावें नासिक आणि कर्ण ॥ तूं रावणानुज कुंभकर्ण ॥ शिक्षा लावीन तुज आतां ॥३॥

कुंभकर्ण म्हणे सुग्रीवासी ॥ मशक आगळें बहुत बोलसी ॥ जैसा पतंग वडवानळासी ॥ विझवावया धांवत ॥४॥

मशक जाहलें क्रोधायमान ॥ म्हणे सगळा पर्वत गिळिन ॥ वृश्चिक स्वपुच्छेंकरून ॥ ताडीन म्हणे खदिरांगारा ॥५॥

ऊर्णनाळाींचा उदरतंतु ॥ तेणें केवीं बांधिजे ऐरावतु ॥ सूर्यमंडळ धगधगितु ॥ खद्योत केवी गिळिल पां ॥६॥

तैसा तूं बळहीन वानर ॥ रागें आलासी मजसामोर ॥ मत्कुणप्राय शरीर ॥ चूर्ण करीन तुझें आतां ॥७॥

ऐसें बोलतां रावणानुज ॥ पर्वत घेऊनि धांवे अर्कज ॥ कुंभकर्णाचे हृदयीं सहज ॥ येऊनियां आदळला ॥८॥

पर्वत गेला चूर्ण होऊन ॥ क्रोधें धांवे कुंभकर्ण ॥ सुग्रावासी चरणीं धरून ॥ भोवंडिला गरगरां ॥९॥

पृथ्वीवरी आपटूं पाहत ॥ तों प्रतापी सूर्यसुत ॥ पिळूनि कुंभकर्णाचा हात ॥ ऊर्ध्वपंथे उडाला ॥११०॥

ग्रहमंडळपर्यंत ॥ उडोन गेला कपिनाथ ॥ त्याहून कुंभकर्णाचा हात ॥ उंचावला तेकाळीं ॥११॥

मागुती वानेश्वर धरिला ॥ बळेंच कक्षेंत दाटिला ॥ कक्षेमाजी गुंडाळला ॥ कंटाळला दुर्गंधीनें ॥१२॥

म्हणे वाळीनें रावण ॥ कक्षेंत घालोनि केलें स्नान ॥ तो सूड आजि घेतला जाण ॥ टाकीन रगडोनि मर्कटा ॥१३॥

जयवाद्यांचा गजर ॥। होता जाहला पैं अपार ॥ रणीं आजि साधिला वानेश्वर ॥ मग घटश्रोत्र परतला ॥१४॥

संसारजाळें परम थोर ॥ त्यांत गुंतला साधक नर ॥ तो पळावया पाहे बाहेर ॥ तेवीं वानरेश्वर निघों इच्छी ॥१५॥

दुर्गंधींत पडिलें मुक्ताफळ ॥ कीं पंकगर्तेत मराळ ॥ कीं ब्राह्मणश्रोत्री निर्मळ ॥ हिंसकगृहीं कोंडिला ॥१६॥

असो मस्त जाहला कुंभकर्ण ॥ नसे तया देहस्मरण ॥ तों कक्षेंतून सूर्यनंदन ॥ न लागतां क्षण निसटला ॥१७॥

नेत्रपातें जंव हेलावत ॥ इतुक्यांत साधिलें कृत्य ॥ कुंभकर्णस्कंधी उभा ठाकत ॥ तारानाथ तेधवां ॥१८॥

दोनी विशाळ कर्ण ते वेळे ॥ दोनी करी दृढ धरिले ॥ दंतसंधीत सांपडविलें ॥ नासिक कुंभकर्णाचें ॥१९॥

कर्ण नासिक उपडोनि ॥ सुग्रीव उडाला गगनीं ॥ रामचरणांवरी येऊनि ॥ मस्तक ठेवी सप्रेम ॥१२०॥

एकचि जाहला जयजयकार ॥ देव वर्षती सुमनसंभार ॥ यशस्वी जाहला सूर्यकुमर ॥ आलिंगी रघुवीर तयातें ॥२१॥

घ्राण कर्ण नेले सूर्यसुतें ॥ परी शुद्धि नाहीं कुंभकर्णातें ॥ वर्तमान कळलें रावणातें ॥ घटश्रोत्रातें विटंबिलें ॥२२॥

परम चिंताक्रांत रावण ॥ नापिक दीधला पाठवून ॥ गगनचुंबित वंश घेऊन ॥ तयासी दर्पण बांधिला ॥२३॥

सप्तखणी महाद्वार देख ॥ त्यावरी उभा ठाके नापिक ॥ कुंभकर्णाचें सन्मुख ॥ आदर्श तेव्हां दाखविला ॥२४॥

छेदोनि नेले नासिक कर्ण ॥ दर्पणीं देखे कुंभकर्ण ॥ सुग्रीव गेला कक्षेंतून ॥ झाले स्मरण ते काळीं ॥२५॥

जैसा किंशुकीं फुलला पर्वत ॥ तैसा कुंभकर्ण दिसे आरक्त ॥ परम विटला मनांत ॥ स्वरूप आपुलें देखतां ॥२६॥

मनांत म्हणे कुंभकर्ण ॥ आतां व्यर्थ काय वांचून ॥ दशग्रीवास परतोन ॥ काय हें वदन दाखवूं ॥२७॥

कपींसहित रामलक्ष्मण ॥ गिळीन रणीं न लागतां क्षण पृथ्वी पालथी घालीन ॥ निर्दाळीन देव सर्व ॥२८॥

कुंभकर्ण परतला दळीं ॥ दांते रगडी अधपाळीं ॥ कृतांतवत हांक दीधली ॥ डळमळली उर्वी तेव्हां ॥२९॥

परतला देखोनि कुंभकर्ण ॥ पळों लागले वानरगण ॥ आले रघुपतीस शरण ॥ रक्षीं रक्षीं म्हणूनियां ॥१३०॥

दृष्टीं लक्षूनि राघव ॥ कुंभकर्णे घेतली धांव ॥ तंव तो सौमित्र बलार्णव ॥ पाचारीत तयातें ॥३१॥

म्हणे उभा राहें एक क्षण ॥ पाहें माझें शरसंधान ॥ परी तो न मानी कुंभकर्ण ॥ रामाकडे धांविन्नला ॥३२॥

परम कोपें सुमित्राकुमर ॥ कुंभकर्णावरी टाकी सप्त शर ॥ ते सपक्ष बुडाले समग्र ॥ मध्येंच गुप्त जाहले ॥३३॥

सौमित्रें टाकिले बहुत बाण ॥ परी ते न मानी कुंभकर्ण ॥ जेवीं पर्वतावरी पुष्पें येऊन ॥ पडतां आसन न चळेचि ॥३४॥

पंडितवचनें रसाळीं ॥ पाखांडी न मानी कदाकाळी ॥ तैसा कुंभकर्ण ते वेळीं ॥ न गणी शर सौमित्रांचे ॥३५॥

तों गदा घेऊनि बिभीषण ॥ बंधूवरी आला धांवोन ॥ म्हणे निर्नासिका एक क्षण ॥ मजसीं आतां युद्ध करी ॥३६॥

म्या पूर्वी बोधिला दशवक्र ॥ परी त्यासी झोंबला कामविखार ॥ तेणें भुलला तो समग्र ॥ शुद्धि अणुमात्र नसेचि ॥३७॥

गोड वचनें कडू वाटती ॥ कडू तें गोड वाटे चित्तीं ॥ एश्वर्यमद झेंडू निश्चितीं ॥ कंठी दाटला तयाचे ॥३८॥

रावणदुष्कृतवल्लीचीं फळें ॥ तुम्हांस प्राप्त जाहली शीघ्रकाळें ॥ त्याचे प्रत्युत्तर ते वेळे ॥ कुंभकर्ण ते देतसे ॥३९॥

म्हणे बिभीषणा शतमूर्खा ॥ हांससी माझ्या कर्णनासिका ॥ मी कोण हें तुज देखा ॥ नाही कळलें अद्यापि ॥१४०॥

कुळक्षयास कारण ॥ तूं मिळालास इकडे येऊन ॥ मजपुढें दावूं नको वदन ॥ क्षणें प्राण घेईन तुझा ॥४१॥

राक्षससिंहांमाजी देख ॥ तूं एक जन्मलासी जंबुक ॥ कपटिया न दाखवीं मुख ॥ कुळवना पावक तूं ॥४२॥

तुझीं शतखंडें करितों ये वेळीं ॥ परी आम्हासी द्यावया तिळांजळी ॥ तुज रक्षिलें ये काळीं ॥ कुलोत्पत्तीकारणें ॥४३॥

होई माघारा वेगेंसी ॥ निघे रामाचे पाठीसी ॥ आजि कपिसेना निश्चयेसी ॥ मी ग्रासीन क्षणार्धें ॥४४॥

ऐकूनि बंधूचें वचन ॥ माघारला बिभीषण ॥ पुढें रामावरी कुंभकर्ण ॥ मुद्रर घेऊनि धांविन्नला ॥४५॥

श्रीराम म्हणे कुंभकर्णा ॥ आजि तूं पात्र जाहलासी माझिया बाणा ॥ तुम्ही पीडिलें त्रिभुवना ॥ जाणोनि ऐसें अवतरलो ॥४६॥

तुवां जे गिळिले वानरगण ॥ ते पोट फोडोनि बाहेर काढीन ॥ तुझें जवळीं आले मरण ॥ पाहें सावधान मजकडे ॥४७॥

ऐसें बोलोनि दिनकर कुळदीप ॥ क्षण न लागतां चढवी चाप ॥ जो आदिपुरुष त्याचा प्रताप ॥ न वर्णवेचि वेदशास्त्रां ॥४८॥

रणरंगधीर रघुवीर ॥ उभा राहिला कुंभकर्णासमोर ॥ कीं निशा संपतां दिनकर ॥ उदयाचळीं विराजे ॥४९॥

म्हणे मृत्युपुरीस राहें जाऊन ॥ सवेंच पाठवितों रावण ॥ लंकेस स्थापिला बिभीषण ॥ चंद्रार्क भ्रमती गगनीं जों ॥१५०॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-06-03T20:55:34.4900000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

साठी बुद्धि नाठी आणि पोरें लागलीं पाठीं

  • म्हातारपणीं बुद्धि मंद होते व पोरें चेष्टा करुं लागतात. पाठभेद-साठी बुद्धि नाठी, हातांत घेऊन काठी, लागला पोरांचे पाठीं. 
RANDOM WORD

Did you know?

What is the Hindu Caste System?
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.