TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

मूळस्तंभ - अध्याय १५

‘ मूळस्तंभ ’ पोथी म्हणजे शिव- पार्वती संवादरूपातील शिवपुराणावरील शोधनिबंध आहे.


अध्याय १५

श्रीगणेशाय नमः॥ श्रीनृसिंहरस्वतीगुरुभ्यो नमः ॥

आतां प्रथम त्रेतायुगस ॥ शुद्व तृतीया वैशाखमास ॥ आर्द्रा नक्षत्र गुरुवार दिवस ॥ तैं प्रांरभ जाहला ॥१॥

त्या युगाचें सांगतों प्रमाण ॥ तें ऐक देवी चित्त देऊन ॥ बारा लक्ष शाण्णव सहस्त्र जाण ॥ संख्या असे वर्षाची ॥२॥

त्या त्रेतायुगाभीतरी ॥ दैत्यवधार्थ भूमीवरी ॥ अवतरला असे श्रीहरी ॥ तीन वेळा ॥३॥

ते अवतार म्हणती कोण ॥ तरी प्रथम झाला तो वामन ॥ दुसरा परशुराम जाण ॥ तिसरा राम दाशरथी ॥४॥

हे श्रीहरीचे अवतार तीन ॥ आणि त्यायुगीं पस्तीस राजे जान ॥ जाहले ते म्हणसी कोण ॥ तरी तूं ऐक देवी ॥५॥

पृथु , त्रिशंकु , हरिचंद्र ॥ रोहिदास , अंबरीष पवित्र ॥ चंडजंघ , हीजवा , धुंधुमार ॥ सर आणि अंशुमान ॥६॥

सुमंत अस्मान भूप ॥ पुढें भगीरथ त्याचा दिलीप ॥ रघु , अज , दशरथभूप ॥ त्यापासुनी रामचंद्र ॥७॥

रामपुत्र कुशवीर ॥ लवस्पती त्याचा कुमर ॥ पुढें सुक्रमा , नळु नर ॥ त्यापासुनी पिंधलक्ष ॥८॥

क्षेमधान्य , दिवानक ॥ त्याचा पुत्र अहीनक ॥ त्यापासुनी पारिजातक ॥ शंखनाभ तयाचा ॥९॥

चंद्रवा , पुढें वीरसिंह ॥ त्याचा हरिनाभ ॥ कौसल्य सर्वशंभु , दुदसिंह ॥ अग्निव्रण पस्तिसावा ॥१०॥

एकापासुनी एक जन्मले ॥ ऐसे हे राजे सूर्यवंशी झाले ॥ ते त्रेतायुगीं प्रवर्तले ॥ महाप्रौढी ॥११॥

चौदा ताल उच्चत्व पुरुषाचें ॥ एका क्षत्रिया बळ साचे ॥ एकवीस सहस्त्र गजांचे ॥ होतें पैं ॥१२॥

त्रेतायुगीं सूर्यग्रहणें ॥ बत्तीस सहस्त्र झालीं जाणें ॥ आणिक झालीं चंद्रग्रहणे ॥ छत्तीस सहस्त्र ॥१३॥

सहस्र वर्षेपर्यत जाण ॥ बाळक करी स्तनपान ॥ आणि दीडमासांती भोजन ॥ करिती सर्व ॥१४॥

दीडमासे करिती उपहार ॥ साडेबारा मण असे आहार ॥ द्दष्टीं देखतां स्वभ्रतार ॥ गर्भ राहे स्त्रियांसी ॥१५॥

मातापिरभक्ति पूर्ण ॥ सदा असे पुत्रांलागुन ॥ पंधराविश्वे असे पुण्य ॥ सद्वर्मे लोक वर्तती ॥१६॥

नारी पतिव्रताधर्म पाळिती ॥ भ्रतारभक्ति सदां करिती ॥ धर्मासि तीन पाद असती ॥ आणि मान असे वित्रांसी ॥१७॥

क्षत्रिय नानायज्ञ करती ॥ सदा धान्य पिके क्षिती ॥ आणि सर्व काळ फळती ॥ वनस्पति ॥१८॥

त्या त्रेतायुगामाझारी ॥ दैत्यीं पीडिली धरित्री ॥ ऐसें पाहोनि श्रीहरी ॥ अवतरला तीन वेळ ॥१९॥

पंचम अवतार वामन ॥ त्याचा पिता कश्यप जाण ॥ अदिती माता आणि वसिष्ठालागुन ॥ गुरु केला तयानें ॥२०॥

क्षेत्र सुंदर अशा स्थळीं ॥ दानशूर जो दैत्यबळी ॥ त्यासी घातलें पाताळी ॥ त्रिपादभूमि मागुनी ॥२१॥

परशुराम सहावा अवतार ॥ रेणुका माता , जमदग्नि पितर ॥ गुरु वसिष्ठ नरहरपूर ॥ क्षेत्र जाण तयाचें ॥२२॥

अतिबलाढ्य सहस्त्रार्जुन ॥ तयासी युद्वीं निर्दाळून ॥ कामधेनूतें सोडवून ॥ स्वस्थानासी आणिली ॥२३॥

मग तयाने एकवीस वेळ ॥ नि :क्षत्रिय करुनि भूमंडळ ॥ ब्राह्यणाकारणें दीधलें सकळ ॥ जाण जगदंबे ॥२४॥

ऐसें ऐकोन शंकरवचन ॥ मग करी पार्वती प्रश्न ॥ सर्व क्षत्रिय मारिल्या जाण ॥ मग कैसें जाहले ॥२५॥

मग म्हणे हो त्रिनयन ॥ उमे केलासी बरबा प्रश्न ॥ तरी आतां चित्त देऊन ॥ ऐक तुजला सांगतों ॥२६॥

भार्गवें सर्व क्षत्रिय वधिले ॥ नाहीं कोणी एक शेष राहिलें ॥ ऐसें पाहुनी पलायन केलें ॥ गर्भवंती स्त्रियांनी ॥२७॥

गर्भ छेदिल म्हणोनियां ॥ हिंगळजादेवीसी शरण गेल्या ॥ मग हस्तपाद जोडूनियां ॥ प्रार्थना करिती तियेची ॥२८॥

जयजय देवी जगज्जननी ॥ जय भक्तसंकटनिवारिणी ॥ आदिमाये जय भवानी ॥ दीननाथें हिंगळजे ॥२९॥

श्रीपरशुराम जमदग्निसुत ॥ त्यांने नि :क्षत्रिय केली पृथ्वी समस्त ॥ आतां क्षत्रियोद्वव उदरस्थ ॥ गर्भ छेदिल आमुचे ॥३०॥

दीन अनाथ आम्ही कामिनी ॥ शरण आलों याकारणीं ॥ तरी आमुचे गर्भ रक्षुनी ॥ कृतार्थ करीं आम्हांसी ॥३१॥

आणिक ऐक यासमयी ॥ सत्वर आम्हां अभय देई ॥ तूं जैसी तैसी भाक घेई ॥ आम्हांपासूनि जगदंबे ॥३२॥

ऐसी प्रार्थना ऐकुनि भवानी ॥ म्हणे रक्षित्यें तुमच्या गर्भालागुनी ॥ परी क्षत्रियपण हें द्या टाकुनी ॥ जीविका करा तंतुपटें ॥३३॥

ऐसें बोलूनि स्त्रीयांप्रत ॥ मग दिधलें कुंचीतावत ॥ आणि पट विणवून विख्यात ॥ नामं दिधलें खत्री ऐसें ॥३४॥

तैंपासुनी खत्री झाले ॥ मागील क्षत्रियपण राहिलें ॥ ऐसे हें वरदान दीधलें ॥ हिंगळजेंने ॥३५॥

आणि पोलिली आदिमाता ॥ माझें व्रत चालवा आतां ॥ तैपासूनि प्रसिद्वता ॥ खत्र्यांसी जाण ॥३६॥

आतां सातवा झाला अवतार ॥ श्रीरामनामें गुणगंभीर ॥ तयाचे जाण मातापितर ॥ कौसल्य आणि दशरथ ॥३७॥

गुरु वसिष्ठ अयोध्या क्षेत्र ॥ रावण कुंभकर्ण दोघे असुर ॥ त्यांते वधूनि समस्त सुर ॥ बंदिमुक्त केले पैं ॥३८॥

त्रेतायुगीं सहस्त्र गुणदान ॥ प्राप्त होय पुण्य एक गुण ॥ आणि धर्म विष्णुस्थापन ॥ आचार्यत्व त्या युगीं ॥३९॥

त्या युगीं बलिष्ठ राजे तीन ॥ प्रथम ऋक्षपक्षु बलवान ॥ दुसरा प्रवासकू जाण ॥ आणि अजपाळ तीसता ॥४०॥

तैं रेणुकापुराण जाहलें ॥ शतकोटी रामायण विस्तारलें ॥ दैत्यराक्षस पैं वधिले ॥ ऐसें संपलें त्रेतायुग ॥४१॥

आतां द्वापारयुग सांगेन ॥ तें ऐक देवी चित्त देन ॥ जेणे दोष जाती दारुण ॥ म्हणे महादेव ॥४२॥

इति श्रीमूळस्तंभे शिवपार्वतीसंवादे त्रेतायुगकथनं नाम पंचदशोऽध्यायः ॥१५॥

श्रीसांबसदाशिवार्पणमस्तु ॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2010-10-12T20:48:16.6830000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

spontaneous regression

  • सहज प्रतीपगमन 
RANDOM WORD

Did you know?

How do I become a moderator on QnA?
Category : About us!
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.