Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.
715 views
in Hindu - Beliefs by (11.2k points)

1 Answer

0 votes
 
Best answer
प्राण ही एक जीवन चालविणारी शक्ती असून तिच्यामुळे विविध इंद्रियांना विविध प्रकारची शक्ती प्राप्त होत असते. हे प्राण पाच असल्याने त्यांना पंचप्राण म्हणतात. त्यांची नावे व शरिरान्तर्गत त्यांची कार्ये अशी - ( १ ) प्राण - अन्न आत घेणारा, ( २ ) आपान - मलमूत्रोत्सर्ग करणारा, ( ३ ) व्यान, अन्न पचविणारा - ( ४ ) उदान - शब्द उत्पन्न करणारा आणि  ( ५ ) समान - डोळ्यांची उघडझाप करणारा.
पाचही प्राणांची विशिष्ट स्थाने असून, ती खालील श्लोकात दिली आहेत -
हृदि प्राणो गुदेsपान: समानो नाभि मण्डते ।
उदान: कण्ठदेशे स्याद् व्यान: सर्वशरीरग: ॥
अर्थ - प्राण हृदयात, अपान गुदद्वारात, समान नाभीच्या ठिकाणी, उदान कंठस्थानी आणि व्यान सर्व शरीरात संचार करणारा असतो.
भोजनाच्या सुरुवातीला पंचप्राणांना पाच आहुती देतात. यासंबंधी मंत्र ‘ संध्ये ’ च्या पुस्तकात पाहावेत.
by (11.2k points)
selected by
...