Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.
134 views
in Hindu - Philosophy by (11.2k points)

1 Answer

0 votes
स्थूल, सूक्ष्म, कारण व महाकारण देह -

१ पहिला स्थूल देह स्थूल पंचमहाभूतांपासून झालेला असतो. तो ज्ञानेंद्रियांना गोचर होत असतो. स्थूल देह रस, रक्त, मांस, मज्जा, अस्थी व रेत या धातूंनी बनलेला असतो. स्थूल देहाला कर्मदेह किंवा भोगदेह असेही म्हणतात. या देहावर अभिमान ठेवणार्‍या समष्टीरुप आत्म्याला वैश्वानर म्हणतात.

२ दूसरा सूक्ष्म देह सूक्ष्म पंचमहाभूतांपासून झालेला असून तो माणसाच्या मनात ज्या अनंत वासना असतात, त्या वासनांचे मिळून बनलेला असतो. कर्मेंद्रियाद्वारा मनुष्य जे जे व्यापार करतो व ज्ञानेंद्रियाद्वारा जे जे विषय ग्रहण करीत असतो, त्यांचे संस्कार त्याच्या चित्तात उमटत असतात व त्या संस्कारांच्या अनुकूल, प्रतिकूलतेप्रमाणे माणसाच्या वासना बनतात. या वासनांचा समुच्चय, कर्मेंद्रिये, ज्ञानेंद्रिये व अंत:करण ही सर्व मिळून सूक्ष्म देह होतो, यास लिंगदेह असेही म्हणतात. लिंगदेहावर अभिमान ठेवणार्‍या जीवात्म्यास तैजस म्हणतात. सर्व सूक्ष्म देहांवर अभिमान ठेवणार्‍या आत्म्यास हिरण्यगर्भ म्हणतात.

३ स्थूल व सूक्ष्म या दोन्ही शरीरांना कारण असलेला तिसरा देह म्हणजे ब्रह्मस्वरुपाबद्दलची अविद्या होय. या देहावर अभिमान ठेवणार्‍या जीवाला प्राज्ञ म्हणतात. सर्व कारण देहांवर अभिमान ठेवणार्‍या आत्म्याला ईश्वर असे म्हणतात.

४ चौथा महाकारण देह हा आत्मज्ञानाचा होय. त्यावर अभिमान ठेवणारा व्यष्टीरुप प्रत्यगात्मा होय आणि समष्टीरुप परमात्मा होय.
by (11.2k points)
...