TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
संस्कृत सूची|शास्त्रः|ज्योतिष शास्त्रः|मानसागरी|चतुर्थोऽध्यायः|
अध्याय ४ - विविध योगः

मानसागरी - अध्याय ४ - विविध योगः

सृष्टीचमत्काराची कारणे समजून घेण्याची जिज्ञासा तृप्त करण्यासाठी प्राचीन भारतातील बुद्धिमान ऋषीमुनी, महर्षींनी नानाविध शास्त्रे जगाला उपलब्ध करून दिली आहेत, त्यापैकीच एक ज्योतिषशास्त्र होय.

The horoscope is a stylized map of the planets including sun and moon over a specific location at a particular moment in time, in the sky.


विविध योगः

हंसयोगः ।

मेषे घटे चापतुलामृगालौ मध्यग्रहे हंस इति प्रसिद्धः ।

सर्वेश्च पूर्णो नृपतेश्च पूज्यो हंसोद्भवो राजसमो मनुष्यः ॥१॥

वापीयोगः ।

धने व्यये तथा लग्ने शेषस्थानेषु संस्थिताः ।

वापीयोगो भवेदेवमुदितः पूर्वसूरिभिः ॥१॥

दीर्घायुः स्यादात्मवंशप्रधानः सौख्योपेतोत्यंतधीरो नरो हि ।

चञ्चद्वाक्यस्तन्मनाः पुण्यवापी वापीयोगे यः प्रसूतः प्रतापी ॥२॥

यूपयोगः ।

लग्नाच्चतुर्थात्स्मरतः खमध्याच्चतुर्ग्रहस्थैर्गगनेम्बरेन्द्रैः ।

क्रमेण यूपश्च शरश्च शक्तिर्दण्डः प्रदिष्टः खलु जातकज्ञैः ॥३॥

यूपयोगफलम् ।

धीरोदारो यज्ञकर्मानुसारो नानाविद्यासद्विचारो नरोच्चः ।

यस्योत्पत्तौ वर्तते यूपयोगो योगो लक्ष्म्या जायते तस्य नित्यम् ॥४॥

शरयोगफलम् ।

हिंस्त्रोऽत्यन्तं चित्र ( तुल्य ) दुःखैः प्रतप्तः प्राप्तानन्दः काननान्ते शरज्ञः ।

मर्त्यो योगे यः शरे जातजन्मा स्त्रीरंभाख्या तस्य न क्कापि सौख्यम् ॥५॥

शक्तियोगफलम् ।

नीचैरुच्चैः प्रीतिकृत्सालसश्च सौख्यैरर्थैर्वर्जितो दुर्बलश्च ।

वादे युद्धे तस्य बुद्धिर्विशालाशालासौख्यस्याल्पता शक्तियोगे ॥६॥

दण्डयोगफलम् ।

दीनो हीनोन्मत्तसञ्जातसौख्यो द्वेष्योद्वेगी गोत्रजैर्जातवेदः ।

कान्तापुत्रैरर्थपुत्रैर्विहीनो हीनो बुद्धया दण्डयोगे तु जन्मा ॥७॥

नौका - कूट - छत्र - चाप - अर्द्धचन्द्रयोगाः ।

लग्नाच्चतुर्थात्स्मरतः खमध्यात्सप्तर्क्षगैर्नौरथ कूटसंज्ञः ।

छत्रं धनुश्चापगृहप्रवृत्ता नौपूर्वकैर्योग इहार्द्धचन्द्रः ॥८॥

नौकायोगफलम् ।

ख्यातो लुब्धो भोगसौख्यैर्विहीनः स्यान्नौयोगे लब्धजन्मा मनुष्यः ।

क्लेशी शश्वच्चञ्चलः स्वान्तवृत्तिस्तोयोद्भूते धनधान्येन तस्यः ॥९॥

कूटयोगफलम् ।

दुर्गारण्यावासशीलश्च मल्लो भिल्लप्रीतिर्निर्धनो निन्द्यकर्मा ।

धर्माधर्मज्ञानहीनश्च दुष्टः कूटप्राप्तोत्पत्तिरेवं मनुष्यः ॥१०॥

छत्रयोगफलम् ।

प्राज्ञो राज्ञां कार्यकर्ता दयालुः पूर्वे पश्चात्सर्वसौख्यैरुपेतः ।

यस्योत्पत्तौ छत्रयोगोपलब्धिर्लब्धिः स्याच्चेच्छत्रसच्चामराद्यैः ॥११॥

चापयोगफलम् ।

आद्ये भागे चान्तिमे जीवितस्य सौख्योपेतः काननाद्रिप्रचारः ।

योगे जातः कार्मुके सोऽतिदुष्टो गर्वोन्मत्तोत्पत्तिकृत्कार्मुकास्त्रः ॥१२॥

अर्धचन्द्रयोगफलम् ।

भूमीपालप्राप्तचञ्चत्प्रतिष्ठः श्रेष्ठः सेनाभूषणार्थाम्बराद्यैः ।

चेदुत्पत्तौ यस्य योगोऽर्द्धचन्द्रश्चन्द्रः स स्यादुत्सवार्थ जनानाम् ॥१३॥

चक्रसमुद्रयोगौ ।

तनोर्धनाद्येकगृहान्तरेण स्युः स्थानषट्के गगनेचरेन्द्राः ।

चक्राभिधानश्च समुद्रनामा योगावितीहाकृतिजाश्च विंशत् ॥१४॥

चक्रयोगफलम् ।

श्रीमद्रूपोऽत्यन्तजातप्रतापो भूपो भूपोपायनैरर्जितः स्यात् ।

योगे जातः पूरुषो यस्तु चक्रे चक्रे पृथ्व्याः शालिनी तस्य कीर्तिः ॥१५॥

समुद्रयोगफलम् ।

दाता धीरश्चारुशीलो दयालुः पृथ्वीपालप्राप्तसाम्यः प्रकामम् ।

योगे जातो यः समुद्रे स धन्यो धन्यो वंशस्तेन नूनं नरेण ॥१६॥

गोलादियोगाः ।

ये योगाः कथिताः पुरा बहुतरास्तेषामभावे भवेद-

द्वौ लग्नैकगतिर्युगं द्विग्रहगैः शूलस्त्रिगेहोपगैः ।

केदारश्च चतुर्षु सर्वखचरैः पाशस्तु पंचस्थितैः

षट्संस्थैककदाम सप्तगृहगैर्वीणेति संख्या इमे ॥१७॥

गोलयोगफलम् ।

विद्यासदौदार्यसामर्थ्यहीना नानायासा नित्यजातप्रयासाः ।

एषं योगः संभवेद्नोलनामा नामासत्यप्रीतयोऽनीतयस्ते ॥१८॥

युगयोगफलम् ।

पाखण्डेनाखण्डितप्रीतिभाजो निर्लज्जाः स्युर्धर्मकर्माप्रयुक्ताः ।

पुत्रैरर्थेः सर्वथा ते वियुक्ता युक्तायुक्तज्ञानशून्या युगाख्ये ॥१९॥

शूलयोगफलम् ।

युद्धे वादे तत्पराः क्रूरचेष्टाः क्रूराः स्वान्ते निष्ठुरा निर्द्धनाश्च ।

योगो येषां सूतिकाले हि शूलः शूलप्रायास्ते जनानां भवन्ति ॥२०॥

केदारयोगफलम् ।

चापोपेताश्चार्थवन्तो विनीताः कृष्यौत्सुक्याश्चोपकारादराश्च ।

योगे केदारे नरास्तेन धीराचाराश्चापेऽपीतरेषां विशेपात् ॥२१॥

पाशयोगफलम् ।

दीनाकारास्तत्पराश्चापकारे बन्धेनार्त्ता भूरिजल्पाः सदम्भाः ।

नानानर्थाः पाशयोगप्रजाता जातारण्यप्रीतयः स्युर्मनुष्याः ॥२२॥

दामिनीयोगफलम् ।

जातानन्दो नन्दनाद्यैः सुधीरो विद्वान्भूपः कोपसंजाततोषः ।

चञ्चच्छीलौदार्यबुद्धिः प्रशस्तः शस्तः सूतौ दामिनी यस्य योगः ॥२३॥

वीणायोगफलम् ।

अर्थोपेताः शास्त्रपारंगताश्च संगीतज्ञाः पोषकाः स्युर्बहूनाम् ।

नानासौख्यैरन्वितास्तु प्रवीणा वीणायोगे प्राणिनां जन्म येषाम् ॥२४॥

प्रौक्तैरेतैर्नाभसाद्यैश्च योगैः स्यात्सर्वेषां प्राणिनां जन्म कामम् ।

तस्मादेतेऽत्यन्तयन्त्रादपूर्वाः पूर्वाचार्यैर्जातके सम्प्रदिष्टाः ॥२५॥

चन्द्रयोगफलम् ।

उत्पातके कृशतनुर्निशि वाथ दृश्ये दृश्ये दिवासिरिगर्भयशोदकश्च ।

एवंस्थितः समफलः पृथिवीपतित्वं जातो नयाय कुरुते परिपूर्णमूर्तिः ॥२६॥

दरिद्रयोगः ।

वामवामे ग्रहाः सर्वे सूर्यादीनां मुनिस्तथा ।

दरिद्रयोगं जानीयान्नात्र कार्या विचारणा ॥२७॥

करसंपुटयोगः ।

ऋतुरेतश्च सम्पर्काज्जायते विषमा गतिः ।

करसम्पुटमादाय वन्घ्या भवति निश्चितम् ॥२८॥

कारकयोगः ।

मूलत्रिकोणस्वगृहोच्चसंस्था नभश्चराः केन्द्रगता मिथः स्युः ।

ते कारकाख्याः कथिता मुनीन्द्रैर्विज्ञाय प्राज्ञां भुवने विशेषाः ॥२९॥

प्रालेयरश्मिर्यदि मूर्तिवर्ती स्वमन्दिरस्थो निजतुङ्गजातः ।

कुजार्कजार्कामरराजपूज्याः परस्परं कारकसंज्ञिताश्च ॥३०॥

शुभग्रहे लग्नतेम्बराम्बु १०।४ स्थितो ग्रहः कारकसंज्ञकः स्यात् ।

तुङ्गत्रिकोणस्वगृहांशयातास्तेपोहमाने तपनो विशेषात् ॥३१॥

नीचान्वये यद्यपि जातजन्मा मन्त्री भवेत्कारकखेचराद्यैः ।

राजान्वये तस्य यदि प्रसूतिर्भूमीपतित्वं स कथं न याति ॥३२॥

वेशिस्थितो यस्य शुभोनवेगो लग्नं विलग्नं च लवे स्वकीये ।

केन्द्राणि सर्वाणि च संग्रहाणि तस्यालये श्रीः कुरुते विलासम् ॥३३॥

केंद्रस्थितागुरुविलग्नकजन्मनाथामध्येचयस्यनितरांवितरंतिभाग्यम्

शीर्षोदयोभ्युदयभेषु गताभवेयुरारम्भ ( न्त ) मध्यमविरामफलप्रदास्ते । ॥३४॥

शकटयोगः ।

संस्था विलग्नेऽप्यथ सप्तमे च पतङ्गमुख्यास्तु ग्रहा नितान्तम् ।

वदन्ति योगं शकटाख्यसंज्ञं जातो नरः स्याच्छकटोपजीवी ॥३५॥

नन्द्रायोगः ।

युग्मेयुग्मे भवेत्रीणि ह्येकैकं च त्रिषु स्थितम् ।

नन्दायोगः स विज्ञेयाश्चिरायुश्च सुखप्रदः ॥३६॥

दातारयोगः ।

लग्ने च जीवो युगगे भृगुश्च द्यूने च सौम्यो दशमे महीजः ।

केन्द्रे त्वमी चारुफलप्रदाः स्युः सर्वार्थदातार इति प्रसिद्धाः ॥३७॥

राजहंसयोगः ।

घटे मेषे नरे ३ चापे तुलायां सिंहगे ग्रहे । राजहंसो भवेद्योगो राज्यास्पदसुखप्रदः ॥३८॥

चिह्निपुच्छयोगः ।

सिंहासने च हंसे च दण्डे योगे मरुद्धजे ॥३९॥

चतुःसागरयोगे च चिह्निपुच्छो महाफलम् ॥४०॥

तुलामकरमेषालग्ने वाह्यथवा क्वचित् । सिंहासने च डमरौ चिह्निपुच्छः स शस्यते ॥४१॥

मृगे कर्के च पुच्छः स्याद्राजहंसः सुखप्रदः । कुंभे च मन्मथे चैव चिह्निपुच्छोऽभिधीयते ॥४२॥

मृगे कर्के ध्वजे पुच्छः कन्यालौ वृषभे झषः । चिह्निपुच्छो भवेद्योगश्चतुःसागरगोचरे ॥४३॥

योगोदितफलं पुच्छः करोति द्विगुणं फलम् । तेन योगाधियोगोऽयं लग्नेऽपि कस्यचिन्मते ॥४४॥

घटशून्ये नृपसचिवो गोमहिषीहयजैर्युक्तः । नीतिज्ञो बहुपुत्रो लग्नेऽपि च सम्मतं केषाम् ॥४५॥

ललाटिकयोगः ।

चन्द्राष्टमे चक्रे संज्ञार्कार्किशुक्रा गृहे विधौ । केमद्रुमे च संपूर्णे योगो लालाटिको मतः ॥४६॥

आजन्मतो भवति कारग्रहैः प्रसिद्धः शिल्पादिकर्मकुशलो मुशलाकृतिश्च ।

भूर्यात्मजो विलभते विधिधाम लब्धिं जन्मान्तरेऽपि न जहाति ललाटयोगे ॥४७॥

महापातकयोगः ।

राहुणा सहितश्चन्द्रः सपापो गुरुवीक्षितः ।

महापातकयोगोऽयं यदि शुक्रसमो भवेत् ॥४८॥

बलीवर्दहन्तायोगः ।

भौमेन दृश्यते लग्नं लग्नं पश्यति भास्करः ।

गुरुशुक्रौ न दृश्येते बलीवर्देन हन्यते ॥४९॥

हठाद्धन्तयोगः ।

आय ++ ( पान नं २१८) चन्द्रे चन्द्रस्थानगते रवौ ।

हठेन नामे विज्ञेयः पञ्चरात्रौ विशेषतः ॥५०॥

वृक्षहन्तायोगः ।

मदनयोर्यदा योगो लग्ने च राहुदर्शने ।

वृक्षस्थं मरणं तस्य यदि शुक्रसमो भवेत् ॥५१॥

नासाच्छेदयोगः ।

षष्ठस्थानगते शुक्रे तनुस्थानगते कुजे ।

नासाच्छेदकरो योगो वदामि मुनिरुत्तमः ॥५२॥

कर्णाविच्छेदयोगः ।

मन्दे च दृश्यते चन्द्रो लग्ने च रविभार्गवौ ।

शुभग्रहा न पश्यन्ति कर्णच्छेदो न संशयः ॥५३॥

पादखञ्जयोगः ।

कविना सहितो मन्दो गुरुणा सहितः कविः ।

शुभग्रहा न पश्यन्ति पादखञ्जो भवेन्नरः ॥५४॥

सर्पहन्ता योगः ।

लग्नाच्च सप्तमस्थाने शन्यर्के राहुसंस्थिते ।

सर्पेण पीडा तस्योक्ता शय्यायां स्वपतोऽपि च ॥५५॥

व्याघ्रहन्ता योगः ।

गुरुस्थानगते सौम्ये शनिस्थानगते कुजे ।

पंचविंशतिवर्षे च वने व्याघ्रेण हन्यते ॥५६॥

असिघातयोगः ।

शुक्रस्थानगते चन्द्रे चन्द्रस्थानगते शनौ ।

अष्टाविंशतिवर्षे च ह्यसिघातेन मृत्युदः ॥५७॥

शरक्षेपहस्ता योगः ।

धर्मस्थानगते भौमे शन्यर्कराहुसंयुते ।

शुभग्रहा न पश्यन्ति शरक्षेपेण हन्यते ॥५८॥

ब्रह्मघातियोगः ।

रविणा सहितो भौमः शनिर्वा जीवसंयुतः ।

अष्टार्विशतिवर्षे च ब्रह्मघाती न संशयः ॥५९॥

पञ्चापत्यविनाशयोगः ।

रविस्थानगते चन्द्रे गुरुस्थानसमायुतः ।

सागरे च स्थिते लग्ने पञ्चापत्यविनाशकृत् ॥६०॥

दोलायोगः ।

मीने मेषे च चापे च स्थिते स्थानत्रये ग्रहे ।

दोलासंज्ञकयोगः स्याद्राज्यदोऽयमुदात्दृतः ॥६१॥

सन्मानदानगुणपात्रपरीक्षितो वा कलानिधिः कौशलगीतनृत्यः ।

मंत्रीश्वरो राजसमो विवेकी केन्द्रस्थिते पापविवर्जिते गुरौ ॥६२॥

पदकविच्छेदयोगः ।

लग्नस्थानगतो भौमः शन्यर्कराहुवीक्षितः ।

योगः पदकविच्छेदो यदि शुक्रसमो भवेत् ॥६३॥

इच्छातो मृत्युयोगः ।

केन्द्रस्थानगते भौमे सैंहिकेये च सप्तमे ।

तदा नित्यं विजानीयादस्मान्मृत्युस्तदा भवेत् ॥६४॥

मासमृत्युयोगः ।

लग्नात्सप्तमशीतांशुः पापाष्टशुभलग्नगः ।

लग्नस्थितो यदा भानुर्मासान्ते म्रियते शिशुः ॥६५॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2009-03-29T05:08:06.5500000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

पडिल्लो दांत सो मधीं उलयता

  • (गो.) पडलेल्या दांतासारखा मध्यें बोलतो. सबंध कवळीच्या मधून एखादा दांट पटकन्‌ त्याचप्रमाणें सगळे लोक स्वस्थपणें ऐकत असतांना एखादा माणूस मध्येच बोलून चाललेल्या विषयांत अंडथळा उत्पन्न करतो. 
RANDOM WORD

Did you know?

श्रावण महिन्यांत महादेवाच्या पिंडीवर दुधाचा अभिषेक कां करावा? त्याचे पुण्य काय?
Category : Hindu - Puja Vidhi
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.