TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|पुराणे|भक्त लीलामृत|

भक्त लीलामृत - अध्याय २५

महिपतिबोवांच्या वाचेला सिद्धी होती, म्हणूनच हा ग्रंथ जो भक्तिभावाने व एकाग्रतेने वाचील त्याला फलश्रुतीचा अनुभव खचितच येणार.


अध्याय २५

श्रीगणेशाय नमः ।

जय पांडुरंगा रुक्मिणीवरा । अचळ अढळ निर्विकारा ।

लीलाविग्रही करुणाकरा । सर्वेश्वरा आदिपुरुषा ॥१॥

मी अनाथ होवोनि सर्वोपरी । सद्भावें शरण आलों श्रीहरी ।

कृपाकटाक्षें भवसागरीं । पैलतीरीं उतरावें ॥२॥

नेणें वेदशास्त्र पठण । जपतपकळा अनुष्ठान ।

नेणे संस्कृत निर्वाण । अध्यात्मज्ञान तें नाहीं ॥३॥

ऎसे असता रुक्मिणीपति । चित्तीं धिवसा उपजली प्रीतीं ।

कीं तुझ्या दासांची वर्णावी कीर्तीं । तरी मनोरथ पुरती तें करी ॥४॥

नव्हे चतुर कवि कुशळ । नाहीं विशाळ बुध्दीचे बळ ।

सर्व प्रकारें असें पांगुळ । हें तूं घननीळ जाणसी ॥५॥

दातयाच्या आश्रये साचार । याचक कंठिती संसार ।

कीं डोळसाचा धरोनि कर । आंधळे सत्वर चालती ॥६॥

तैशाचपरी पंढरीनाथा । सर्व भार तुझिया माथा ।

मज अभय देऊनियां अनाथा । वदवी भक्तकथा निरुपण ॥७॥

तुझ्या दासांची अद्भुत कीर्ती । भागवतधर्मीं वैष्णव गाती ।

तें भक्तलीलामृत मज हातीं । रुक्मिणीपति वदवी तूं ॥८॥

प्रभंजन वाजे आकाश मेळें । तरुवर डोलती त्यच्या बळें ।

तेवीं बुध्दीचा दाता तूं घननीळ । स्वतंत्र बळ मज नाहीं ॥९॥

आतां चित्त देवोनि श्रोतीं । सादर असिजे श्रवणार्थीं ।

तुकारामाची सप्रेम भक्ती । वैकुंठपति वश्य केला ॥१०॥

त्याची आदि सविस्तर । सादर ऎका भक्त चतुर ।

जो जगद्गुरु वैष्णववीर । अवतरे साचार भूमंडळीं ॥११॥

शुद्र यातीमाजी निश्चित । जन्मला तुकाराम वैष्णवभक्त ।

जो जगद्गुरु मूर्तिमंत । विश्वोध्दारार्थ अवतरला ॥१२॥

त्याच्या वंशी कुळदैवत । पूर्वापर पंढरीनाथ ।

मूर्ति आली साक्षात । प्रेम अद्भुत देखोनियां ॥१३॥

तंव श्रोते आशंकित होवोनिया । आदरें प्रश्न करिती वक्तया ।

म्हणती तुकयाचें वडिली पंढरीराया । कोणे आणिलें सांग पां ॥१४॥

ऎकोनि श्रोतयाचें प्रश्नोत्तर । वक्तयासि उल्हास जाहला थोर ।

म्हणे तुम्ही जे पुसिलें साचार । तरी तेंहीं चरित्र अवधारा ॥१५॥

विश्वंभरबावा भक्तराज । होता तुकयाचा पूर्वज ।

ज्याच्या भक्तिस्तव गरुडध्वज । आले सहज निजप्रीतीं ॥१६॥

त्या विश्वंभरे कैसी भक्ती । करूनि आराधिला रुक्मिणीपती ।

तें सविस्तर यथास्थिती । सादर संतीं परिसिजे ॥१७॥

उत्तम व्यवहार करितां जाण । असत्य कदापि न बोले वचन ।

प्रारब्धें मिळेल धनधान्य । सत्कर्मीं पूर्ण तें वेंची ॥१८॥

साधुसंत वैष्णव भक्त । तीर्थवासी ब्राह्मण अतीत ।

देखोनि आदरे गृहास नेत । सप्रेम पूजित त्यालागुनि ॥१९॥

संसार धंदा करितां जाण । मुखें करितसे नामस्मरण ।

रात्रीं मेळवूनी भाविक जन । आनंदें कीर्तन करितसे ॥२०॥

टाळविणा मृदंग घोष । नादब्रह्माचि आलें मुसें ।

रामकृष्ण चरित्रें विशेष । गावोनि जनासी ऎकावी ॥२१॥

सर्वाभूती दया पूर्ण । परोपकारी वेचितसे प्राण ।

ऎशा रीतीं करितां भजना । वृत्ति संपूर्ण मुराल्या ॥२२॥

विश्वंभराची माता जाण । पुत्रासि देतसे आठवण ।

आता पंढरीस जावयाकारणें । सिध्द होणें सत्वर ॥२३॥

तुझ्या वडिलावडिलीं निर्धारी । चालविली पंढरीची वारी ।

त्यासि सर्वथा अंतर न करीं । तरीच संसारीं सुफळ ॥२४॥

आधींच विश्वंभर प्रेमळ दास । त्यावरी मातेचा उपदेश ।

जेवीं सत्कर्मी ब्राह्मण विश्वास । श्रुतिवाक्यास प्रतिपादी ॥२५॥

कां त्रितापें साधक पोळला अंगे । तयासि लाधला सत्संग वेगें ।

तें सिध्दांत वचन अमोघ । ऎकोनि मग निवतसे ॥२६॥

कां आधींच सच्छिष्य भाविक जाणा । आणि सद्गुरूनें सांगितली उपासना ।

मग गातां ऎकतां श्रीहरिगुणां । आनंद मना तयाच्या ॥२७॥

कीं मदालसेनें निज पुत्रासी । स्वमुखें अध्यात्म सांगतां त्यांसी ।

तत्काळ वैराग्य उपजलें मानसीं । विश्वंभरासी तेविं झालें ॥२८॥

मग मातेप्रती बोले वचन । बरी मज दीधली शिकवण ।

जननीसि करूनि साष्टांग नमन । केले गमन यात्रेसी ॥२९॥

मार्गीं लागतां ते अवसरीं । दृष्टीसीं देखिले वारकरी ।

भजन करीत सत्वरी । क्षेत्रपंढरी पावला ॥३०॥

अनुतापयुक्त करोनी मन । केलें चंद्रभागेसि स्नान ।

घेऊनि पुंडलिक दर्शन । सद्भावें पूजन पै केलें ॥३१॥

क्षेत्र प्रदक्षिणा करोनि सत्वरी । ध्यानासि आणिली सर्व पंढरी ।

मग लोटांगण घालीत ते अवसरी । महाद्वारीं येतसे ॥३२॥

गरुड मारुतीसि नमन । केलें तेव्हां निजप्रीती करून ।

तेथें वैष्णव करिती कीर्तन । ऎकोनि मन संतोषले ॥३३॥

जें परब्रह्म सनातन । निजभक्ताचें हृदयरत्न ।

नासिकाग्री ठेविलें ध्यान । देखतांचि मन तन्मय ॥३४॥

ते सोहळा देखोनि दृष्टी । परमसंतोष वाटला पोटीं ।

तो विटेवरी उभा जगजेठी । करद्वय कटीं ठेवूनियां ॥३५॥

सर्वांगीं बुका उधळिला । कंठी कोमळ तुलसीच्या माळा ।

विश्वंभरें देखोनो घनसांवळा । आनंद जाहला मानसीं ॥३६॥

जो कां भक्त करुणाकर । योगियांचा तात सुंदर ।

दृष्टीसीं पाहतां विश्वंभर । आलिंगन सत्वर देत तया ॥३७॥

देव भक्तांच्या ऎक्यपणा । वर्णितां नये चतुरानना ।

तेथें प्राकृत मतीनें शाहणा । व्यर्थ वल्गना कां करूं ॥३८॥

सगुणरूप देखोनि दृष्टीं । तेचि ठेविलें हृदय संपुटीं ।

ब्रह्मानंद सोहळा सृष्टीं । देखोनी पोटीं संतोष ॥३९॥

एवं पंचरात्रीं क्रमोनि तेथ । नामसंकीर्तनी जाहला तृप्त ।

देवासि आज्ञा मागोनि त्वरित । परतोनि येत निजग्रामा ॥४०॥

विठ्ठलपायीं ठेवोनि मन । विश्वंभर पातला सदन ।

घरासि येऊनि निजप्रीतीनें । केलें नमन मातेसी ॥४१॥

समीप बैसोनि निवांत । मातेसि सांगितला वृत्तांत ।

म्हणे क्षेत्र महिमा अद्भुत । देखोनि चित्त वेधलें ॥४२॥

विश्वंभर राहिला घरीं । परी क्षणाक्षणां आठवी पंढरी ।

पांडुरंग उभा विटेवरी । भिमातिरीं दिगंबर ॥४३॥

म्हणे धन्यधन्य क्षेत्र पंढरपूर । वेणुनादी मुरलीधर ।

पद्मतीर्थाचा महिमा थोर । वारंवार आठवी ॥४४॥

चंद्रभागा माझी भगिनी । सखा बंधु पुंडलिक मुनी ।

राई सत्यभामा जननी । माता रुक्मिणी आठवित ॥४५॥

चित्ती म्हणे विश्वंभर । कधी भेटेल रुक्मिणीवर ।

नेत्रीं वाहतीं अश्रुधार । कंठ गहिवरे तयाचा ॥४६॥

भक्तराज भाविक प्रेमळ । ज्यासवें खेळतो तो घननीळ ।

धन्य ते जीवजंतु सकळ । सर्वकाळ आठवी ॥४७॥

जैसी अबळा सासरीं राहे । परी चित्तीं सर्वदा आठवी माये ।

कीं वत्सासि दावें लाविलें आहे । तें जाऊं पाहे जननी पैं ॥४८॥

कीं बाजारांत हिंडे कृपण । भूमीमाजी पुरलें धन ।

तयापासी जीवप्राण । सर्वदा मन तें ठायीं ॥४९॥

तैसें विश्वंभराचें चित्त । विठ्ठलचरणीं जाहले रत ।

म्हणे पांडुरंगें कृपावंते । वाटत खंत मज तुझी ॥५०॥

एके दिवसीं नवमी तिथ । प्रातःकाळी उठोनि त्वरित ।

पंढरपुरी वैष्णवभक्त । निघे निश्चित लगबगें ॥५१॥

अहोरात्र क्रमितां पंथ । पांडुरंग क्षेत्र पावला तेंथ ।

स्नान करूनि चंद्रभागेंत । दर्शना जाती विठोबाच्या ॥५२॥

समचरण विटे कटीं कर । ठाण साजिरें सुकुमार ।

ऎसें ध्यान दिगंबर । पाहतांचि विसर देहभान ॥५३॥

आलिंगन देवोनि बाही । सप्रेम मिठी घातली पायीं ।

तेणें त्रिताप निरसोनि सर्वही । जाहला विदेही विश्वंभर ॥५४॥

दशमी व्रत एक भुक्त साचार । एकादशी उपोषण हरिजागर ।

रात्री ऎकोनि कीर्तन गजर । सप्रेम अंतर तयांचे ॥५५॥

पंक्तीसि घेऊनि वैष्णव भक्त । द्वादशीस पारणें केलें त्वरित ।

संतापाशीं जगन्नाथ । सर्वदा वसत प्रीतीनें ॥५६॥

संत समागम सर्वकाळ । त्याकडे पाहूं न शके काळ ।

पद्मनाभ तिष्ठे त्याजवळ । सप्रेम कळवळ देखोनि ॥५७॥

देव भक्तांचे संगती । त्रिरात्र क्षेत्रीं केली वस्ती ।

मग विश्वंभर पांडुरंगाप्रती । आज्ञा मागती जावया ॥५८॥

निरोप देतां जगज्जीवन । आश्रुपातें भरलें लोचन ।

म्हणे तुझा वियोग जाण । मजकारणें न साहे ॥५९॥

सद्गद होवोनि ते वेळे । अश्रुपातें सरले डोळे ।

म्हणे तुझ्या पायां वेगळे । वाटे तळमळ विठ्ठला ॥६०॥

ऎकोनि विश्वंभराचें वचन । काय बोले जगज्जीवन ।

रिते स्थळ मज वांचोन । अणुमात्र जाण असेना ॥६१॥

आकाश जेव्हडे आहे थोर । त्यामाजी व्यापक समीर ।

तैसाचि मी शारंगधर । चराचर व्यापक असें ॥६२॥

कीं उर्वीचे ठायी सहज । प्रकाशे बासरणमणींचे तेज ।

तैसाचि मी अधोक्षज । चित्तीं समज आपुल्या ॥६३॥

जैसे नाना अलंकार ठसे । परी ते सोनें एकचि असे ।

तेवीं आज्ञानासि जग भासे । परी हें मीच असें विश्वंभरा ॥६४॥

ते अलंकार आटिल्या पाहें । तरी तें सोनें एकचि असे ।

तैसा प्रळयांतीं मींच असे । अविनाश अक्षय सर्वदा ॥६५॥

हा माझा ऎश्वर्य योग जाण । वेदांतीं केलें विवरण ।

ह्या उपपत्ती चित्तीं धरून । देहूस जाणें सत्वर ॥६६॥

विश्वंभर म्हणे हृषिकेशी । हें ज्ञान असोंदे आपणापासीं ।

माझी प्रीती सगुण रूपासी । निश्चियेसी जडली असे ॥६७॥

निराकार जें विराट देख । तेथें वेदांचा न चले तर्क ।

मग मी काय करूं मशक । सगुण सुख कोठें पाहूं ॥६८॥

ऎश्वर्य सांगसी निर्गुण । तेथें कैसे तुझे गाउं गुण ।

समपदी साजिरे ठाण । देउं आलिंगन मग कोणा ॥६९॥

ज्या रूपासी नाहीं आर्ती । मग कैसी करूं तुझी भक्ती ।

कैशी श्रवणीं गुणकीर्ती । ऎकू श्रीपती मज सांग ॥७०॥

ऎकोनि विश्वंभराचें वचन । हासों लागले जगज्जीवन ।

म्हणे तुझ्या गुणांवरून । लिंब लोण करावें ॥७१॥

मग भक्तवत्सल दीननाथ । त्याच्या मस्तकीं ठेविला हात ।

म्हणे माझें नाम जपसी जेथ । मी निश्चित तें ठायीं ॥७२॥

ऎसें म्हणोनि रुक्मिणीवर । हरिनाम मंत्र उपदेशी सत्वर ।

देहूसि पाठविला विश्वंभर । परी सगुणा तत्पर प्रीति ज्याची ॥७३॥

मग पंधरा दिवसा एकादशी । जात असें पंढरीसी ।

नेमे वारी धरिली ऎसी । अनुपम सुखासी साकला तो ॥७४॥

कार्तिकमासा पासोनि जाणे । ज्येष्ठमासपर्यंत येणें ।

सोळा वेरझारा करून । रूप सगुण पाहिलें ॥७५॥

ऎसी विश्वंभराची स्थिती । देखोनि जन विस्मित होती ।

त्रिविध लोक नाना रीती । काय बोलती ते ऎका ॥७६॥

याणें टाकोनि संसार भान । लाविले विठोबासी ध्यान ।

पंधरा दिवसां येणे जाणें । वेरझारा करोन शिणतो कां ॥७७॥

जरी त्रासला असता संसारासी । तरी सुखें राहती पंढरीसी ।

दोहीं ठायीं प्रीति त्यासी । म्हणोनि घरासी येतसे ॥७८॥

एक म्हणती भाग्यवंत । वायां कां निंदा करितां व्यर्थ ।

त्याज ऎसा निष्ठावंत । नाही दिसत तये काळीं ॥७९॥

असो या परी त्रिविध जन । नानापरीची बोलती वचनें ।

परी विश्वंभरासि समसमान । मानापमान सारिखे ॥८०॥

विश्वंभर प्रेमळ भक्त । सगुणीं जडले त्याचें चित्त ।

तो नवल वर्तले अद्भुत । ऎका निज भक्त भाविक हो ॥८१॥

पंधरा दिवसां पंढरीसि जात । आठ मास लोटले त्वरित ।

सेवा ऋणी वैकुंठनाथ । जाहला निश्चित तेधवां ॥८२॥

नववे मासी अष्टमीचे रात्रीं । विश्वंभर निद्रित असती ।

तंव स्वप्नीं येऊनी रुक्मिणीपती । तयासि बोलतीं काय तेव्हां ॥८३॥

म्हणेरे विश्वंभर सखया । मज त्वां केलें सेवाऋणिया ।

मी आतां आलों गांवा तुझिया । पंढरीसि यावया आज्ञा नाहीं ॥८४॥

तुझे उपकार जाहले बहुत । तें मज फिटतीच सत्य ।

आतां राहवयासि आलो येथ । तुझी प्रीत देखोनियां ॥८५॥

ऎसें बोलोनियां चक्रपाणी । गेले आंबियाचें वनीं ।

निद्रित जाहले तये स्थनीं । इतुकें स्वप्नीं देखिलें ॥८६॥

विश्वंभर होऊनी जागृती । हरिस्मर्ण करितसे प्रीतीं ।

म्हणे दैवाचि विचित्रगती । रुक्मिणीपती भेटले ॥८७॥

मजसी भेटोनि पंढरीनाथ । गेले आंबियाचे वनांत ।

निद्रा केली असे तेथ । पाहावें त्वरित जावोनिया ॥८८॥

ग्रामांत होते वैष्णवजन । तयांसि सांगे जीवींची खुण ।

ऎशा रीतीं देखिले स्वप्न । पंढरीहून देव आले ॥८९॥

तरी आपण सत्वर जावोनि आतां । गावांत आणू रुक्मिणीकांता ।

ऎसी ऎकोनियां वार्ता । आश्चर्य चित्तां तें करिती ॥९०॥

आणिक लोक ग्रामवासी । समागमें घेतलें त्यांसी ।

अभक्त विकल्पी जे मानसी । सत्य तयांसी न भासे ॥९१॥

म्हणती विश्वंभरासि लागलें ध्यान । तेंचि देखिलें असेल स्वप्न ।

साक्षात मूर्ति दिलेल सगुण । अघटित विंदन केविं घडे ॥९२॥

एक म्हणती संशय कायसा । हातिच्या कांकणा कासया आरसा ।

याचा भाव आहे कैसा । तोही सहसा कळेल ॥९३॥

चित्तीं कल्पना आणोनि ऎसी । सवे चालिले ग्रामवासी ।

संतमेळीं विश्वंभरासी । चालत मानसी आनंद ॥९४॥

कीर्तन करीत गात नाचत । आले आंबियाचे वनांत ।

तों तेथें नाहींत पंढरीनाथ । परी सुवास अद्भुत सुटला ॥९५॥

सुवासिक पुष्पें बुका तुळसी । काहीं पडलीं त्या स्थळासी ।

हें कौतुक देखतां दृष्टीसीं । आश्चर्य सकळांसि वाटलें ॥९६॥

एक म्हणती पाहावो । साचचि स्वप्नींचा प्रस्तावो ।

परी आपुला नाहीं शुध्द भावो । म्हणवोनि देव दिसेना ॥९७॥

विश्वंभर म्हणे तये क्षणीं । भूमींत पहा उकरोंनी ।

तो आकाशी वदतसे वाणी । ऎकती कानीं सकळिक ॥९८॥

विश्वंभराचे भेटीसी । देहूसि आले वैकुंठवासी ।

तरी शस्त्र लावितां भूमीसी । उकरा तयासी निजहस्तें ॥९९॥

पुढें याचें वंशी थोर । अवतरेल वैष्ववीर ।

तयाचेनि कीर्तन गजरें ।जगद्गुध्दार होईल ॥१००॥

ऎसे ऎकोनि ते वेळीं । आनंदली भक्त मंडळी ।

हरिनामें पिटोनि टाळी । कीर्तन कल्लोळीं गर्जती ॥१०१॥

मग विश्वंभरे लावितां हात । भूमींत उकरिती वैष्णवभक्त ।

तों बुका तुळसी मृत्तिकेंत । निघती बहुत तेधवां ॥२॥

पुढें पाहतां निज दृष्टीनें । तों पांडुरंग मूर्ति सांवळी सगुण ।

वामांगीं ते माता रुक्मिण । सुकुमार ठाण साजिरें ॥३॥

कासेसि दिव्य पीतांबर । गळां तुळसी मंजु‍र्‍याचे हार ।

ऎसी मूर्ति देखोनि सुंदर । जयजयकार मग करिती ॥४॥

विश्वंभरें उचलोनि मूर्ती । गांवा समीप चालिले प्रीतीं ।

विठ्ठलनामें लोक गर्जती । कीर्तनी नाचती भक्त जन ॥५॥

क्षेत्रा सन्निध येउनी । मुर्ति स्थापिली तये स्थानीं ।

समीप वाहे इंद्रायणी । जीच्या दर्शनीं मुक्ति जीवां ॥६॥

सर्व साहित्य उपचार । बोलोवोनि वैदिक विप्र ।

अभिषेकें पूजिला रुक्मिणीवर । वेदोक्त मंत्र म्हणोनियां ॥७॥

पयदधि आणि घृत । मधु शर्करा गुड संयुक्त ।

मुर्ति न्हाणोनियां पंचामृतें । अभिषेक करिती मग तेव्हां ॥८॥

अंगवस्त्रे पुसोनि देवा । पीतांबर धारण केला बरवा ।

कुंडले मुगुट घालोनि तेव्हां । अळंकार केशवा लेवविले ॥९॥

पुष्पें तुळसी एकारती । निरांजन धॄप दाखविला प्रीतीं ।

पक्वान्न नैवेद्य समर्पिती । विप्र बोलती मंत्र घोष ॥११०॥

यथाशक्ती ब्राह्मण भोजन । वैष्णव करिती हरि कीर्तन ।

सकळ ग्रामवासी जन । करिती भजन अहर्निशीं ॥११॥

तंव रजनी माजी एकांती । विश्वंभरे मांडिली स्तुती ।

जय जय करुणासागरा रुक्मिणीपती । व्यापक त्रिजगतीं तूं एक ॥१२॥

आखंडला दुर्लभ तुझी भेटी । ध्यानांत आणी धूर्जटी ।

तो इंद्रायणीचें तटीं । आलासि मजसाठीं विठ्ठला ॥१३॥

मी सेवाहीन भक्तिहीन ।अर्चन पूजा करूंच नेणें ।

परी तुं अनाथ बंधू करुणाघन । हें अनुभवें पूर्ण मज कळलें ॥१४॥

ऎकोनि विश्वंभराची स्तुती । काय म्हणतसे रुक्मिणीपती ।

काय कामना असेल चित्तीं । ते मजप्रती निवेदीं ॥१५॥

ऎकोनि म्हणे प्रेमळ भक्त । तुझ्या भजनीं असावी प्रीत ।

घडावी साधूंची संगत । जाणसी मनोरथ विठ्ठला ॥१६॥

पुढें वंशपरंपरा होती । तयासि असावी तुझी भक्ती ।

हेंचि मागणें रुक्मिणीपती । मनोरथ पुरती तें करी ॥१७॥

येथें राहोनि कल्पवर । जड जीव तारावे दर्शनमात्रें ।

देहु ग्राम पुण्य क्षेत्र । राजीव नेत्रें वसवावें ॥१८॥

ऎसें बोलतां प्रेमळ भक्त । हांसोनि बोले अनाथनाथ ।

तुवां जे धरिले मनोरथ । ते मी अनंत पुरविता ॥१९॥

ऎसी भाक देतां ते समयीं । विश्वंभर लागल पायीं ।

क्षेत्रवासी लोक तेही । भजनीं सर्वही लागले ॥१२०॥

दिवस लोटतां सप्रेम मेळ । तों पातला प्रयाणकाळ ।

वैकुंठहुनि ते वेळे । पुष्पक जवळीं पैं आलें ॥२१॥

विष्णुदूत म्हणती त्यासी । आतां चलावें वैकुंठासी ।

विश्वंभरे वार्ता ऎकोनि ऎसी । पांडुरंगासी विनवित ॥२२॥

दोघे पुत्र कांता निर्धारीं । तुझे वोसंगी आहेत श्रीहरी ।

मी तरी जातों वैकुंठपुरीं । निज निर्धारीं विठ्ठला॥२३॥

ऎसें बोलोनि तयेंक्षणीं । हरीस्मरणें गर्जे वाणी ।

प्राण सोडिलें देहांतुनीं । दिव्य विमानीं बैसला ॥२४॥

नामघोषें सप्रेम गजतें । गंधर्व गाती मंजुळ स्वरें ।

ऎशीरीतीं विश्वंभर । वैकुंठपुर पावला ॥२५॥

निज सुकृताचें लाघव । विष्णु सन्निध लाधला ठाव ।

सायुज्य मुक्ति अपूर्व । भक्त वैष्णव भोगीतसे ॥२६॥

असो विश्वंभर पावला निजधामास । मागें चरित्र वर्तलें कैसें ।

तें अनुसंधान अतिसुरस । सज्जनीं सावकाश ऎकिजे ॥२७॥

विश्वंभराची स्त्री पाहीं । तिचें नाम अमाबायी ।

भक्ति भावें करोनि तिनेंही । शेषयायी आराधिला ॥२८॥

दोघे पुत्र असती जाण । हरि मुकुंद नामाभिधान ।

परी अमाई संसार उदास मनें । सप्रेम भजन करितसे ॥२९॥

सर्वांभूतीं सारिखी दया । आपपर न विचारी माया ।

भक्तिभावें आठवोनि पायां । पंढरीराया वश्य केलें ॥१३०॥

सप्रेम भजनाची हातवटी । साक्षात्कार देत जगजेठी ।

स्वप्नीं येउनि उठाउठी । अमाईसीं गोष्टी बोलत ॥३१॥

तुझी भक्ति देखोनि सहज । मी प्रसन्न जाहलों गरुडध्वज ।

कांहीं इच्छित असेल काज । तरी तें मज सांगावें ॥३२॥

ऎसे पुसतां शारंगधर । अमाई देवासि दे प्रतिउत्तर ।

तुजवीण मज आणिक प्रकार । नावडे साचार श्रीहरी ॥३३॥

नलगे भुक्ति नलगे मुक्ति । नलगे कांहीं धन संपत्ती ।

तुझे भजनीं मागतें आर्तीं । स्वरूपीं वृत्ती मुरो माझी ॥३४॥

यावीण इच्छा असेल किंचित । तरी मजला माय व्याली व्यर्थ ।

ऎसे बोलतां अमाईतें । रुक्मिणीकांत हांसले ॥३५॥

म्हणे धन्य माते तुझी बुध्दी । ऎसीच असो हे त्रिशुध्दी ।

मी तुष्टलों कृपानिधी । चरणारविंदी ठेवीन ॥३६॥

अमाई बोले प्रेमसुखें । बुध्दिचा चाळक तूंचि एक ।

श्रुति शास्त्रें वर्णिती देख । कवि अनेक वदले कीं ॥३७॥

ऎसें बोलोनि ते समयीं । लोटांगण घालीत अमाई ।

मग संतोषोने शेषशायी । उचलोनि हृदयीं धरियेली ॥३८॥

इतुकें स्वप्न देखोनि जाण । जागृत जाहली न लगता क्षण ।

मग करोनियां हरिस्मरण । विस्मित मन होतसे ॥३९॥

अमाई निष्काम चित्तीं । न मागे धनसंपत्ती ।

परी ऋणी जाहला लक्ष्मीपती । म्हणोनि वोळंगती सर्व सिध्दी ॥१४०॥

प्रपंच हातवटी न करितां कांही । सर्व पदार्थ अनुकूल गृहीं ।

जें जें इच्छि तें समयीं । प्राप्त सर्वही होतसे ॥४१॥

जेथें अनुकूळ जाहली सिध्दी । तरी साधकाची तत्काळ भ्रंशे बुध्दी ।

वाडतां प्रपंच उपाधी । देव त्रिशुध्दी अंतरे ॥४२॥

जेथें विषयाचा आरोप । तरी चित्तासि न ये अनुताप ।

अनुताप नसे तेथें पाप । आपोआप संचरे ॥४३॥

जैसा रात्रिचा समय येतांचि जाण । पिशाच उठली स्मशानांतुन ।

कीं पुरुष देखोनि प्राक्तनहीन । दुःख दैन्य तेथेचि ये ॥४४॥

नातरी कुटिल नर येतां सभेसी । निंदा प्रगटे अपैसी ।

तेवीं विषयासक्त होतां मानसीं । दुरितें अनायासीं वोळंगती ॥४५॥

म्हणोनियां साधु-संत । उपाधिरहित होऊनि असत ।

एकांती जावोनि अरण्यांत । भजन करित श्रीहरींचे ॥४६॥

असोत आतां भाषणें ऎसीं । सर्वसिध्दि वोळंगती मंदिरासी ।

अमाईच्या निज पुत्रांसी । विसर मानसी हरीचा ॥४७॥

एकांती बैसोनि दोघेजण । विचार करिती नीज प्रीतीनें ।

सेना तुरंग शिबिका आभरण । आपणा कारणें असावी तरी ॥४८॥

भेटोनियां राजयाप्रती । त्याची सेवा करावी निश्चितीं ।

चालवोनियां क्षत्र वृत्ती । सर्व संपत्ती भोगणें ॥४९॥

उभयतां नमस्कारोनि मातेतें । सांगती चित्तींचें मनोगत ।

आम्हीं जावोनि राजदर्शनातें । क्षत्रवृत्तीतें चालवूं ॥१५०॥

अमाई म्हणे ते समयीं । काय उणें तुम्हांस गृहीं ।

योगक्षेम विठाबायी । चालवील सर्वही आपुला ॥५१॥

ऎसी जननी वदतां मात । परी ते नावडे पुत्रांतें ।

जाणोनि तयांचे मनोगत । आज्ञा देत पुत्रांसी ॥५२॥

हरिमुकुंद दोघेजण । मातेसि करूनि साष्टांग नमन ।

उभयतां सत्वर निघोन । राजदर्शन घेतलें ॥५३॥

शूरत्वीं दक्ष उभयतां । पाहोनि रायें दीधलीं संपदा ।

कुटुंबाद्सहित आणावी माता । विचार चित्ता त्यांहीं केला ॥५४॥

अमाईस लेहोनि पत्र । अश्व मनुष्य पाठविलें सत्वर ।

माता देखोनि चिंतातुर । म्हणे विठोबा दूर राहिला ॥५५॥

पांडुरंग मूर्तीसि करोनि नमन । अश्रुपातें भरले लोचन ।

म्हणे देवा तुझे चरण । मजकारणें अंतरले ॥५६॥

ऎसें म्हणोनि अमाबायी । सद्गदित जाहली ते समयीं ।

वस्तभाव घेवोनि सर्वही । मार्ग लवलाही क्रमित ॥५७॥

दोघी सुना घेऊनि जाण । निज पुत्रासि भेटे येऊन ।

परी देवापासी पंचप्राण । वेधलें मन निजप्रीतीं ॥५८॥

जैसा कृपण हिंडे बाजारासी । परी चित्त लागे ठेवण्यापासी ।

कीं वत्स बांधले दोरीसी । परी जननीपासीं मन त्यांचें ॥५९॥

कां देहीं असोनि चकोर । सर्वदा लक्षिती रोहिणीवर ।

तैसें अमाईचें अंतर । रुक्मिणीवरें वेधिलें ॥१६०॥

दैव प्रारब्धें करोनि निश्चित । पुत्रांसि आली भाग्य संपत ।

तेणें मोहे रमलें चित्त । अनाथनाथ हें जाणें ॥६१॥

कांहीं काळ लोटतां पाहीं । निद्रित असतां अमाबायी ।

स्वप्न अवस्थेंत ते समयीं । विठाबायी प्रगटली ॥६२॥

घवघवीत सांवळी मूर्ती । पितांबर प्रभा पडली दीप्ती ।

दिव्य कुंडले कानीं तळपती । मकराकृती सुढाळे ॥६३॥

ऎसें रूप प्रगटोनि स्वप्नीं । अमाईस म्हणे चक्रपाणी ।

तूं पुत्र मोहें गुंतोनी । मजला टाकोनी दीधलें ॥६४॥

विश्वंभरे देवोनि भाक । देहु क्षेत्रीं बैसविले देख ।

ते तूं विसरोनि सकळिक । संसार सुख पाहसी ॥६५॥

टाकोनि लोभ धन-संपत । देहु क्षेत्रासि चाल त्वरित ।

ऎसें बोलता पंढरीनाथ । जागृत अवस्था पातली ॥६६॥

अमायी विस्मित चित्तांत । हरी मुकुंदा बोलावी त्वरित ।

सांगितला स्वप्नींचा वृत्तांत । सद्गदित होऊनियां ॥६७॥

म्हणे बा तुमच्या वडिलांनी । भाकेसि गोंविला चक्रपाणी ।

मूर्ति स्थापोनि तये स्थानीं । वैकुंठ भुवनीं तो गेला ॥६८॥

आजि स्वप्नीं येवोनी जगजेठी । मजला साक्षात बोलिला गोष्टी ।

कीं देहु-इंद्रायणीचे तटीं । उठाउठी चाल तेथें ॥६९॥

ऎकोनि मातेची वचनोक्ति । पुत्र हांसोनि उत्तर देती ।

स्वप्नींची साच प्रतीती । केशा रीतीं मानावी ॥१७०॥

आम्हीं स्वामींचे सेवेसि आहों तत्पर । तेणें संतोषे रुक्मिणीवर ।

आपुले धर्मी जो सादर । तयासि ईश्वर नुपेक्षी ॥७१॥

वचन ऎकोनि ते समयीं । निवांत राहिली अमाबायी ।

मोह ममता न सुटेचि पाहीं । नचले कांहीं त्यांपुढें ॥७२॥

चार दिवसा लोटतां निश्चित । विनोदें पुत्र पुसती मातेतें ।

आजि काय बोलिले पंढरीनाथ । तरी तें आम्हांतें निवेदीं ॥७३॥

अमामाई म्हणे तें वेळे । आणिक दोन दृष्टांत जाहले ।

संतती संपत्ति सांडोनि सकळ । देहूसि तत्काळ चाल आतां ॥७४॥

ऎकोनि मातेची वचनोक्ती । सत्य न वाटे तयांप्रती ।

होणाराची विचित्र गती । भ्रंशली मती यास्तव ॥७५॥

ऎसियासि दिवस लोटतां चार । परम क्षोभला रुक्मिणीवर ।

अमाईस दृष्टांत दाखविला थोर । ऎका सादर भाविक हो ॥७६॥

स्वप्नीं येऊनि पंढरीनाथ । म्हणे तूं माझें नायकसी सत्य ।

तरी आजि दोप्रहरां होईल घात । ऎक ते मात निजकर्णी ॥७७॥

वाताहत संपत्ति धन । तुझे पुत्र जातील मरोन ।

ऎसें बोलतां जगज्जीवन । अमाई रुदन करीतसे ॥७८॥

पुत्र मरतील म्हण्तोसि जाण । तरी मज सद्गतीसि लावील कोण ।

हरि म्हणे ग्यां तुझे घेतलें ऋण । तें होईन उत्तीर्ण निश्चित ॥७९॥

स्वप्न अवस्था देखोनि ऎसी । अमाई आली जागृतीसी ।

पुत्र येवोनि पुसती तिसीं । रुदन करिसी कां माते ॥१८०॥

म्हणे म्यां मागें सांगितलें स्वप्न । तें असत्य मानलें तुम्हांकारणें ।

आजिचें दृष्टांतीं जगज्जीवन । कोपायमान जाहलें ॥८१॥

म्हणे आजि दोनप्रहर येतां दिन । तुझे पुत्र मरतील जाण ।

वाताहत संपत्ति धन । न लगतां क्षण होईल ॥८२॥

ऎसे सांगतां अमाबायी । पुत्रांसि सत्य न वाटे काहीं ।

जेवीं संजयें भविष्य कथिलें सर्वही । परी धृतराष्ट्रासि नाहीं विश्वास ॥८३॥

कीं मंदोदरीच्या धर्मनीती । दशानना असत्य भासती ।

होणाराची विचित्र गती । काय संचितीं कळेना ॥८४॥

हरी मुकुंद उभयतां । म्हणती वार्धकदशा आली आतां ।

म्हणोनियां जाण माता । अशुभ वार्ता वदतसे ॥८५॥

पुत्र म्हणती वो जननी । आम्ही तरी मरतों आजिचे दिनीं ।

आतां आपुल्यां हातें करुनीं । बैसवावें भोजनीं सत्वर ॥८६॥

सुनेसी आज्ञा करितां जाण । ताटें वाढोनि आणिली दोन ।

भोजनासि बैसले दोघेजण । पोट भरोनि जेविले ॥८७॥

तांबुल घेतां बोलती काय । भूत भविष्य कळती माय ।

तों वार्तिक येवोनि सांगती काय । तुम्हांसी रायें पाचारिलें ॥८८॥

परचक्र आलें असे थोर । तुम्हीं जावें तयावर ।

देखोनि स्वामींचे आज्ञापत्र । अति सत्वर निघाले ॥८९॥

सेना सत्य करोनि त्यांणीं । निघाले मातेसी पुसोनी ।

घाव घातला निशाणीं । त्वरें करोनि चालिले ॥१९०॥

तों परचक्र आडवें येतां सत्वर । युध्द झालें घोरांदर ।

रणीं उभयतां पाडिले शूर । हाहाकार जाहला ॥९१॥

पराजय होतांचि ते क्षणीं । जय वाद्यें वाजविलीं त्यांणीं ।

सेना संपत्ति तुटूनी । तेच क्षणीं घेतलीं ॥९२॥

हरि मुकुंद पडतां विकळ । अनुताफ जाहला ते वेळे ।

म्हणती मातेचें वचन न ऎकलें । म्हणवोनि जाहलें ऎसें ॥९३॥

पश्चात्ताप होतांची तेव्हा । पांडुरंगाचा करिती धांवा ।

म्हण्ती पतितपावना देवाधिदेवा । भेटे केशवा लवलाहीं ॥९४॥

देवें करुणा ऎकोनि ऎसी । तत्काळ दर्शन दीधलें त्यांसी ।

पुष्पकीं बैसवोनि दोघांसी । वैकुंठासी पैं नेलें ॥९५॥

कुळ तारावें सकळिक । विश्वंभरें घेतली भाक ।

त्या वचनास्तव देख । वैकंठनायक भेटले ॥९६॥

असो रणीं पडिले दोघे कुमर । अमाईस कळला समाचार ।

तेव्हां उसळला शोकसमुद्र । तों ग्रंथीं कोठवर ल्याहावा ॥९७॥

जैसा कुळक्षय ऎकोनि गांधारी । मूर्च्छित पडे अवसरीं ।

आंग टाकी धरणीवरी । अमाईस परी ते जाहली ॥९८॥

हें दुःख देखोनि नयनीं । धाकुट्या मुकुंदाची राणी ।

तत्काळ अग्नि प्रदीप्त करोनि । सहगमनीं निघाली ॥९९॥

देवें अंती देवोनि भेटी । तीस पोहोंचविलें वैकुंठीं ।

निज भ्रतार पडतां दृष्टीं । गुजगोष्टी बोलत ॥२००॥

असो इकडे अनुसंधान । अमाईची ज्येष्ठ सून ।

ते गरोदर होती पूर्ण । राहिली म्हणोन यासाठीं ॥२०१॥

वस्त्रें भूषणें संपत्ती-धन । परचक्री घेतले लुटून ।

अमाई सुनेसि घेऊन । चालिली पळोन तेधवां ॥२॥

हरिस्मरण करितां ध्यानीं । पातली देहु पुण्य धरणीं ।

देउळीं जातां तये क्षणीं । कैवल्यदानी देखिला ॥३॥

सद्गदित होऊनि कंठीं । मूर्ति धरिली हृदय संपुटीं ।

मन पायीं घालोनि दृढ मिठी । काय गोष्टी बोलतसे ॥४॥

म्हणे रे संसार विटंबण्या । बरें द्वंद्व साधिलें धण्या ।

रणीं पाडिलें बाळकां तान्हया । अरे घरघेण्या श्रीहरी ॥५॥

तुझें भजनी लागले दास । त्यांचा ऎसाचि मांडिसी नास ।

आपणां वेगळें तयांस । करिसी वोस दशदिशा ॥६॥

तुझें भजन करितो धूर्जटी । तो नेऊनि बसविला मसणवटीं ।

वैराग्य दिधलें त्यांचे पोटीं । विषय दृष्टी नावडे त्या ॥७॥

सनकादिक तुझें ध्यानीं । त्यांची गोष्टी ऎकिली श्रवणीं ।

ते देहींच विदेही करोनी । वैकुंठ भुवनी बैसविलें ॥८॥

नारद वैष्णव जगजेठीं । त्याच्या विषयांसि मांडिली तुटी ।

ढुंगासि लावोनि लंगोटी । त्रैलोक्य सृष्टी हिंडवि त्या ॥९॥

रुक्मांगदासि निर्धारीं । हरिजागर एकादशी करी ।

वोस करोनि त्याची नगरी । वैकंठपुरीं बैसविलें ॥२१०॥

तुझा निजभक्त विभीषण । त्याचा बंधु मारिला रावण ।

मग त्यादि देऊनि लंकादान । उदारपण दाखविसी ॥११॥

तुझें नाम स्मरता जगजेठी । प्रल्हाद भक्त जाहला कष्टी ।

त्याचा बाप मारिला शेवटीं । अनुचित गोष्टी हे तुझी ॥१२॥

असो दुस‍र्याची काय वार्ता । अनुभवें बोलतें मी आतां ।

माझे पुत्र मारिले अनंता । देखत देखतां ये समयीं ॥१३॥

चक्र चालक वनमाळी । करोनि संसाराची धुळी ।

तान्हें बुडवोनियां समूळीं । आपणा जवळीं आणिलें त्वां ॥१४॥

आतां माझी सेवा गत । कोण करील सांग त्वरित ।

ऎकोनि अमाईची मात । काय बोलत जगदात्मा ॥१५॥

तिसी धरोनि हृदय संपुटी । म्हणे होणार तें झालें शेवटीं ।

आतां सर्वथा न व्हावें कष्टी । मी जगजेठी तुजपासीं ॥१६॥

नानाप्रकारें करुणाकारें । समजाविली बोलूनि उत्तरें ।

पुढें काय वर्तले चरित्र । तें सादर ऎका भाविक हो ॥१७॥

संसारासि पाहिजे धन धान्य । प्रतिपाळ कर्ता नसे कोण ।

गरोदर अमाईची सून । माहेरासि जाण पाठविली ॥१८॥

आपण केला असे क्षेत्रवास । परी चैन न पडे चित्तास ।

तेणें अपकार जाहला नेत्रास । दृष्टीसी न दिसे सर्वथा ॥१९॥

दारीं शेवग्याचा तरुवर । त्या शोकें वाळला साचार ।

मग सगुण रुपें सारंगधर । अमाईस उत्तर काय बोले ॥२२०॥

पांडुरंग म्हणे वो जननी । मी सन्निध असतां तुजलागुनी ।

कासया शोक करिसी मनीं । किती म्हणवोनी सांगावें ॥२१॥

मी कृष्ण अवतारीं साचार । गुरूसि भेटविला मृत पुत्र ।

तैसेचि तुझे आणीन कुमर । सांगसी तरी ये समयीं ॥२२॥

आणि दिव्य नेत्र करितों पुढतीं । ऎसे वदतां रुक्मिणीपती ।

अमाई तयासि उत्तर देती । नलगे मजप्रती नाशवंत ॥२३॥

म्यां मागे प्रतिज्ञा केली हरी । ते कां विसरलासि ये अवसरीं ।

कीं तुजवीण इच्छा आन न करीं । तो आठव अंतरी असोंदे ॥२४॥

न मागता देशील अकस्मात । तरी मी तें सर्वथा नघेचि सत्य ।

ऎसें ऎकोनि रुक्मिणीकांत । काय बोलत तेधवां ॥२५॥

आतां मीच तुझा निजपुत्र जाण । रुक्मिणी आहे आवडती सून ।

सेवा करील निजप्रीतीनें । किंचित उणें पडों नेदी ॥२६॥

ऎसें बोलतां सारंगधर । अमाई देत प्रत्युत्तर ।

तूं विश्वपिता जगदुध्दार । कैसा कुमर होसी माझा ॥२७॥

यावरी म्हणे घननीळ । सप्रेम भक्तीचेनि बळें ।

मी यशोदेचा जाहलो बाळ । तुज काय नकळे सर्वथा ॥२८॥

ऎसें बोलतां चक्रपाणी । अमाई येतसे लोटांगणीं ।

म्हणे भक्तवत्सला कैवल्यदानी । तुझी करणी अघटित ॥२९॥

सप्रेम भक्तीस्तव श्रीहरी । तिच्या पुत्राचें रूप धरी ।

तीस धरोनियां करी । देऊळा भीतरी नेतसे ॥२३०॥

पुजेचें सर्व साहित्य । निजांगे देतसे जगन्नाथ ।

ताहान भूक सांभाळी नित्य । उणें किंचित पडेना ॥३१॥

धन्य अमाईची भक्ती । बौध्द रूप असता श्रीपती ।

रूप नटोनि सहज स्थिती । सांभाळ करिती सर्वदा ॥३२॥

जो सनकादिकांचे ध्येय ध्यान । नीलग्रीवाचे देवतार्चन ।

तो निजदासाचें फेडावया ऋण । रूप सगुण धरितसे ॥३३॥

आदिमाया माता रुक्मिण । ते अमाईची जाहलीं सून ।

घरचा धंदा सारीतसे जाण । किंचित उणे पडेना ॥३४॥

जो परमात्मा शुध्द चैतन्य । मायातीत आनंदघन ।

तो अमाई सन्निध बैसोन । करवी भोजन निजप्रींतीं ॥३५॥

अमाई तयासि वचन बोलत । विठो तूं जेवीं मज सांगातें ।

अवश्य म्हणोनि पंढरीनाथ । ग्रास घेतसें प्रीतींनें ॥३६॥

महर्षि याग करिती जाण । तेथें नघेचि जो अवदान ।

तो सप्रेम भक्तांचें उच्छिष्ट अन्न । अति प्रीतींनें जेवितसे ॥३७॥

भक्तिभावे भुलला हरी । याति कुळ न विचारी ।

जैसा ज्याचा भाव अंतरीं । तैसा मुरारी होतसे ॥३८॥

असो यापरी जाहलें भोजन । करशुध्दि देत जगज्जीवन ।

आपुल्या हातीं विडा करून । तिज कारण देतसे ॥३९॥

अमाईसि हातीं धरोनि सहज । हळुच चाले गरुडध्वज ।

रुक्मिणीनें घातली बाज । तये शेजे निजविली ॥२४०॥

भक्ताच्या तनु त्यागीं निश्चित । परिचर्या करीं मीं अनंत ।

अष्टमाध्यायी बोलीलें गीतेंत । तैसाच करीत जगदात्मा ॥४१॥

सांडोनि महत्त्वाची थोरी । पांयत्याकडे बैसे श्रीहरी ।

स्वहस्तें तिचे चरण चुरी । नवल अंतरीं मज वाटे ॥४२॥

रुक्मिणी स्वहस्तें घालोनि न्हाण । वेणीफणी करी आपण ।

पाठ रगडीत निजप्रीतींनें । इतुकेंचि कारण भक्तीचें ॥४३॥

ऎसे जाहले बहुत दिवस । परी गांवांत न कळे कोणास ।

म्हणती सेजारी कोणी असे । तो अमाई प्रतिपाळी ॥४४॥

हरीची लीला अघटित जाण । कोणासि रुक्मिणी दिसे सून ।

कोणासि भासे शेजारीण । एकही ठिकाण कळों नेदी ॥४५॥

ऎसा लोटतां कांहीं काळ । तो अंत समय आला जवळ ।

दिव्य विमान ते वेळ । आणवी घननीळ तेधवां ॥४६॥

श्रावण शुध्द हरिदिनीं साचार । दिवस आला प्रथम प्रहर ।

उसा मांडी देवोनि सत्वर । सारंगधर काय करी ॥४७॥

अमाईचे आकर्षोनि प्राण । दिव्य देही केली न लगतां क्षण ।

विमानारूढ करोनि जाण । वैकुंठ भुवन पावली ॥४८॥

तिच्या पुत्रांचे रूप धरोनि । आप्त ग्रामवासी मेळवूनी ।

अग्नि संस्कार देवोनी । पाजीतसे पाणी जगदात्मा ॥४९॥

उत्तर कार्य यथास्थित । स्वयें करी अनाथ नाथ ।

तेरावे दिवशीं स्वयात । भोजन त्यातें घातलें ॥२५०॥

तो नव्लाख्याच्या उंब‍र्यांत निश्चिती । अमाईची सून होती ।

वृत्तांत कळता तिजप्रती । खेद चित्तीं करितसे ॥५१॥

आधींच होती गरोदर । तो पुत्र जाहला असे थोर ।

तयासि घेवोनि बरोबर । देहूस सत्वर ते आली ॥५२॥

लोकासि सखेद बोले मात । आमुचे लागले नाहींत हात ।

ते म्हणती तुम्हीच येथ । क्रिया समस्त केली कीं ॥५३॥

ऎसी ऎकोनियां वार्ता । विस्मित जाहली पुत्र माता ।

पुढिले अध्यायी रसाळ कथा । अवधान श्रोतीं मज द्यावें ॥५४॥

जो अनाथ बंधु करुणाकर । भीमातीरवासी रुक्मिणीवर ।

तो महीपतीचें बसवोनि अंतर । लेहवीत अक्षर ग्रंथार्थी ॥५५॥

स्वतिश्रीभक्तलीलामृत ग्रंथ । श्रवणेंचि पुरती मनोरथ ।

प्रेमळ परिसोत भाविकभक्त । पंचविसावा अध्याय रसाळ हा ॥२५६॥ ॥अ० २५॥ ओ० २५६॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2017-09-03T21:37:26.5230000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

meaningful

  • अर्थगर्भ 
  • साभिप्राय 
  • अर्थपूर्ण, सार्थ 
RANDOM WORD

Did you know?

why treeepad veedhee ? narrate
Category : Hindu - Puja Vidhi
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.