TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|संत तुकाराम गाथा|
अभंग संग्रह १४०१ ते १५००

तुकाराम गाथा - अभंग संग्रह १४०१ ते १५००

तुकाराम महाराजांचे अभंग म्हणजे रोजच्या जीवनातील विविध व्यवहारातील सुत्ररूपाने केलेले मार्गदर्शन आणि जीवनाचे महाभाष्य.

Tukaram was one of the greatest poet saints, whose Abhang says the greatest philosophy of routine life.


अभंग संग्रह १४०१ ते १५००

१४०१

प्रारब्धा हातीं जन । सुख सीण पावतसे ॥१॥

करितां घाईळाचा संग । अंगें अंग माखावें ॥ध्रु.॥

आविसा अंगें पीडा वसे । त्यागें असे बहु सुख ॥२॥

तुका म्हणे जीव भ्याला । अवघ्या आला बाहेरी ॥३॥

१४०२

आशा ते करविते बुद्धीचा लोप । संदेह तें पाप कैसें नव्हे ॥१॥

आपला आपण करावा विचार । प्रसन्न तें सार मन गोही ॥ध्रु.॥

नांवें रूपें अंगीं लाविला विटाळ । होतें त्या निर्मळ शुद्ध बुद्ध ॥२॥

अंधळ्यानें नये देखण्याची चाली । चालों ऐसी बोली तुका बोले ॥३॥

१४०३

जळो आतां नांव रूप । माझें पाप गांठींचें ॥१॥

संतांचिया चरणरजें । उतरूं ओझें मातीचें ॥ध्रु.॥

लटिकियाचा अभिमान । होता सीण पावित ॥२॥

तुका म्हणे अरूपींचें । सुख साचें निनांवें ॥३॥

१४०४

निंदा स्तुती करवी पोट । सोंग दाखवी बोभाट ॥१॥

जटा राख विटंबना । धीर नाहीं क्षमा मना ॥ध्रु.॥

शृंगारिलें मढें । जीवेंविण जैसें कुडें ॥२॥

तुका म्हणे रागें । भलतें चावळे वाउगें ॥३॥

१४०५

भिक्षापत्र अवलंबणें । जळो जिणें लाजिरवाणें । ऐसियासी नारायणें । उपेक्षीजे सर्वथा ॥१॥

देवा पायीं नाहीं भाव । भक्ति वरी वरी वाव । समर्पिला जीव । नाहीं तो हा व्यभिचार ॥ध्रु.॥

जगा घालावें सांकडें । दीन होऊनि बापुडें । हें चि अभाग्य रोकडें । मूळ आणि विश्वास ॥२॥

काय न करी विश्वंभर । सत्य करितां निर्धार । तुका म्हणे सार । दृढ पाय धरावे ॥३॥

१४०६

भावबळें विष्णुदास । नाहीं नास पावत ॥१॥

योगभाग्यें घरा येती । सर्व शक्ति चालत ॥ध्रु.॥

पित्याचें जें काय धन । पुत्रा कोण वंचील ॥२॥

तुका म्हणे कडे बैसों । तेणें असों निर्भर ॥३॥

१४०७

कोरड्या गोठी चटक्या बोल । शिकल्या सांगे नाहीं ओल ॥१॥

कोण यांचें मना आणी । ऐकों कानीं नाइकोनि ॥ध्रु.॥

घरोघरीं सांगती ज्ञान । भूस सिणें कांडिती ॥२॥ तु

का म्हणे आपुल्या मति । काय रितीं पोकळें ॥३॥

१४०८

नव्हतियाचा सोस होता । झडो आतां पदर ॥१॥

देखणें तें देखियेलें । आतां भलें साक्षित्वें ॥ध्रु.॥

लाभें कळों आली हानि । राहों दोन्हीं निराळीं ॥२॥

तुका म्हणे एकाएकीं । हा कां लोकीं पसारा ॥३॥

१४०९

सोसें वाढे दोष । जाला न पालटे कस ॥१॥

ऐसें बरवें वचन । करितां तें नारायण ॥ध्रु.॥

असे प्रारब्ध नेमें । श्रमुचि उरे श्रम ॥२॥

सुख देते शांती । तुका म्हणे धरितां चित्तीं ॥३॥

१४१०

काय शरीरापें काम । कृपा साधावया प्रेम । उचिताचे धर्म । भागा आले ते करूं ॥१॥

देईन हाक नारायणा । तें तों नाकळे बंधना । पंढरीचा राणा । आइकोन धांवेल ॥ध्रु.॥

सातांपांचांचें गोठलें । प्रारब्धें आकारलें । आतां हें संचलें । असो भोगा सांभाळीं ॥२॥

फावली ते बरवी संधि । सावधान करूं बुद्धी । तुका म्हणे मधीं । कोठें नेघें विसावा ॥३॥

१४११

न लगे देशकाळ । मंत्रविधानें सकळ । मनें चि निश्चळ । करूनि करुणा भाकावी ॥१॥

येतो बैसलिया ठाया । आसणें व्यापी देवराया । निर्मळ ते काया । अधिष्ठान तयाचें ॥ध्रु.॥

कल्पनेचा साक्षी । तरि आदरें चि लक्षी । आवडीनें भक्षी । कोरडें धान्य मटमटां ॥२॥

घेणें तरि भाव । लक्षी दासांचा उपाव । तुका म्हणे जीव । जीवीं मेळविल अनंत ॥३॥

१४१२

नाहीं आलें भक्तिसुख अनुभवा । तो मी ज्ञान देवा काय करूं ॥१॥

नसावें जी तुम्ही कांहीं निश्चिंतीनें । माझिया वचनें अभेदाच्या ॥ध्रु.॥

एकाएकीं मन नेदी समाधान । देखिल्या चरण वांचूनियां ॥२॥

तुका म्हणे वाचा गुणीं लांचावली । न राह उगली मौन्य मज ॥३॥

१४१३

मागतां विभाग । कोठें लपाल जी मग ॥१॥

संत साक्षी या वचना । त्यांसी ठाउकिया खुणा ॥ध्रु.॥

होइन धरणेकरी । मग मी रिघों नेदीं बाहेरी ॥२॥

तुका म्हणे मी अक्षर । तुज देवपणाचा भार ॥३॥

१४१४

मिटवण्याचे धनी । तुम्ही वेवसाय जनीं ॥१॥

कोण पडे ये लिगाडीं । केली तैसीं उगवा कोडीं ॥ध्रु.॥

केलें सांगितलें काम । दिले पाळूनियां धर्म ॥२॥

तुका म्हणे आतां । असो तुमचें तुमचे माथां ॥३॥

१४१५

समर्पिली वाणी । पांडुरंगीं घेते धणी ॥१॥

पूजा होते मुक्ताफळीं । रस ओविया मंगळीं ॥ध्रु.॥

धार अखंडित । ओघ चालियेला नित ॥२॥

पूर्णाहुति जीवें । तुका घेऊनि ठेला भावें ॥३॥

१४१६

अवघा चि आकार ग्रासियेला काळें । एक चि निराळें हरिचें नाम ॥१॥

धरूनि राहिलों अविनाश कंठीं । जीवन हें पोटीं सांटविलें ॥ध्रु.॥

शरीरसंपित्त मृगजळभान । जाईल नासोन खरें नव्हे ॥२॥

तुका म्हणे आतां उपाधीच्या नांवें । आणियेला देवें वीट मज ॥३॥

१४१७

बोलणें चि नाहीं । आतां देवाविण कांहीं ॥१॥

एकसरें केला नेम । देवा दिले क्रोध काम ॥ध्रु.॥

पाहेन ते पाय । जोंवरि हे दृष्टी धाय ॥२॥

तुका म्हणे मनें । हे चि संकल्प वाहाणें ॥३॥

१४१८

येथूनियां ठाव । अवघे लक्षायाचे भाव ॥१॥

उंची देवाचे चरण । तेथें जालें अधिष्ठान ॥ध्रु.॥

आघातावेगळा । असे ठाव हा निराळा ॥२॥

तुका म्हणे स्थळ । धरूनि राहिलों अचळ ॥३॥

१४१९

भरला दिसे हाट । अवघी वाढली खटपट । संचिताचे वाट । वाटाऊनि फांकती ॥१॥

भोगा ऐसे ठायाठाव । कर्मा त्रिविधाचे भाव । द्रष्टा येथें देव । विरहित संकल्पा ॥ध्रु.॥

दिला पाडूनियां धडा । पापपुण्यांचा निवाडा । आचरती गोडा । आचरणें आपुलाल्या ॥२॥

तुका म्हणे पराधीनें । जालीं ओढलिया ॠणें । तुटती बंधनें । जरि देवा आळविते ॥३॥

१४२०

आला भागासी तो करीं वेवसाव । परि राहो भाव तुझ्या पायीं ॥१॥

काय चाले तुम्हीं बांधलें दातारा । वाहिलिया भारा उसंतितों ॥ध्रु.॥

शरीर तें करी शरीराचे धर्म । नको देऊं वर्म चुकों मना ॥२॥

चळण फिरवी ठाव बहुवस । न घडो आळस चिंतनाचा ॥३॥

इंद्रियें करोत आपुले व्यापार । आवडीसी थार देई पायीं ॥४॥

तुका म्हणे नको देऊं काळा हातीं । येतों काकुलती म्हणऊनि ॥५॥

१४२१

आम्हां अवघें भांडवल । येथें विठ्ठल एकला ॥१॥

कायावाचामनोभावें । येथें जीवें वेचलों ॥ध्रु.॥

परतें कांहीं नेणें दुजें । तत्वबीजें पाउलें ॥२॥

तुका म्हणे संतसंगें । येणें रंगें रंगलों ॥३॥

१४२२

साहोनियां टोले उरवावें सार । मग अंगीकार खर्‍या मोलें ॥१॥

भोगाचे सांभाळीं द्यावें किळवर । संचित चि थार मोडूनियां ॥ध्रु.॥

महत्वाचे ठायीं भोगावी अप्रतिष्ठा । विटवावें नष्टां पंचभूतां ॥२॥

तुका म्हणे मग कैंचा संवसार । जयाचा आदर तें चि व्हावें ॥३॥

१४२३

निर्वैर होणें साधनाचें मूळ । येर ते विल्हाळ सांडीमांडी ॥१॥

नाहीं चालों येती सोंगसंपादणी । निवडे अवसानीं शुद्धाशुद्ध ॥ध्रु.॥

त्यागा नांव तरी निर्विषयवासना । कारीयेकारणांपुरते विधि ॥२॥

तुका म्हणे राहे चिंतनीं आवडी । येणें नांवें जोडी सत्यत्वेंशीं ॥३॥

१४२४

पशु ऐसे होती ज्ञानी । चर्वणीं या विषयांचे ॥१॥

ठेवूनियां लोभीं लोभ । जाला क्षोभ आत्मत्वीं ॥ध्रु.॥

केला आणिकां वाढी पाक । खाणें ताक मूर्खासी ॥२॥

तुका म्हणे मोठा घात । वाताहात हा देह ॥३॥

१४२५

कां जी धरिलें नाम । तुम्ही असोनि निष्काम ॥१॥

कोणां सांगतसां ज्ञान । ठकाठकीचें लक्षण ॥ध्रु.॥

आवडीनें नाचें । आहे तरी पुढें साचें ॥२॥

तुका म्हणे प्रेम । नाहीं भंगायाचें काम ॥३॥

१४२६

खरें बोले तरी । फुकासाठीं जोडे हरी ॥१॥

ऐसे फुकाचे उपाय । सांडूनियां वांयां जाय ॥ध्रु.॥

परउपकार । एका वचनाचा फार ॥२॥

तुका म्हणे मळ । मनें सांडितां शीतळ ॥३॥

१४२७

दया क्षमा शांति । तेथें देवाची वसति ॥१॥

पावे धांवोनियां घरा । राहे धरोनियां थारा ॥ध्रु.॥

कीर्तनाचे वाटे । बराडिया ऐसा लोटे ॥२॥

तुका म्हणे घडे । पूजा नामें देव जोडे ॥३॥

१४२८

शिष्यांची जो नेघे सेवा । मानी देवासारिखें ॥१॥

त्याचा फळे उपदेश । आणिकां दोष उफराटे ॥ध्रु.॥

त्याचें खरें ब्रम्हज्ञान । उदासीन देहभावीं ॥२॥

तुका म्हणे सत्य सांगें । योत रागें येती ते ॥३॥

१४२९

माझी मेलीं बहुवरिं । तूं कां जैसा तैसा हरी ॥१॥

विठो कैसा वांचलासि । आतां सांग मजपाशीं ॥ध्रु.॥

तुज देखतां चि माझा । बाप मेला आजा पणजा ॥२॥

आम्हां लागलेंसे पाठी । बालत्व तारुण्यें काठीं ॥३॥

तुज फावलें तें मागें । कोणी नसतां वादिलागें ॥४॥

तुका म्हणे तुझ्या अंगीं । मज देखिल लागलीं औघीं ॥५॥

१४३०

आणीक कोणाचा न करीं मी संग । जेणें होय भंग माझ्या चित्ता ॥१॥

विठ्ठलावांचूनि आणीक जे वाणी । नाइकें मी कानीं आपुलिया ॥ध्रु.॥

समाधानासाटीं बोलावी हे मात । परि माझें चित्त नाहीं कोठें ॥२॥

जिवाहूनि मज ते चि आवडती । आवडे ज्या चित्तीं पांडुरंग ॥३॥

तुका म्हणे माझें तो चि जाणे हित । आणिकांच्या चित्त नेदीं बोला ॥४॥

१४३१

आशा हे समूळ खाणोनि काडावी । तेव्हां चि गोसावी व्हावें तेणें ॥१॥

नाहीं तरी सुखें असावें संसारीं । फजिती दुसरी करूं नये ॥ध्रु.॥

आशा मारूनिया जयवंत व्हावें । तेव्हां चि निघावें सर्वांतूनि ॥२॥

तुका म्हणे जरीं योगाची तांतडी । आशेची बीबुडी करीं आधीं ॥३॥

१४३२

निष्ठावंत भाव भक्तांचा स्वधर्म । निर्धार हें वर्म चुकों नये ॥१॥

निष्काम निश्चळ विठ्ठलीं विश्वास । पाहों नये वास आणिकांची ॥२॥

तुका म्हणे ऐसा कोणें उपेक्षिला । नाहीं ऐकिला ऐसा कोणीं ॥३॥

१४३३

नामाचें चिंतन प्रगट पसारा । असाल तें करा जेथें तेथें ॥१॥

सोडवील माझा स्वामी निश्चयेसीं । प्रतिज्ञा हे दासीं केली आम्हीं ॥ध्रु.॥

गुण दोष नाहीं पाहात कीर्तनीं । प्रेमें चक्रपाणी वश्य होय ॥२॥

तुका म्हणे कडु वाटतो प्रपंच । रोकडे रोमांच कंठ दाटे ॥३॥

१४३४

नाम म्हणतां मोक्ष नाहीं । ऐसा उपदेश करिती कांहीं । बधिर व्हावें त्याचे ठायीं । दुष्ट वचन वाक्य तें ॥१॥

जयाचे राहिलें मानसीं । तें चि पावले तयासी । चांचपडतां मेलीं पिसीं । भलतैसीं वाचाळें ॥ध्रु.॥

नवविधीचा निषेध । जेणें मुखें करिती वाद । जन्मा आले निंद्य । शूकरयाती संसारा ॥२॥

काय सांगों वेळोवेळां । आठव नाहीं चांडाळा । नामासाठीं बाळा । क्षीरसागरीं कोंडिलें ॥३॥

आपुलिया नामासाठीं । लागे शंखासुरापाठीं । फोडोनियां पोटीं । वेद चारी काढिले ॥४॥

जगीं प्रसद्धि हे बोली । नामें गणिका तारिली । आणिकें ही उद्धरिलीं । पातकी महादोषी ॥५॥

जे हे पवाडे गर्जती । नाम प्रल्हादाचा चित्तीं । जळतां बुडतां घातीं । राखे हातीं विषाचे ॥६॥

काय सांगों ऐशीं किती । तुका म्हणे नामख्याती । नरकाप्रती जाती । निषेधिती तीं एकें ॥७॥

१४३५

किती या काळाचा सोसावा वळसा । लागला सरिसा पाठोवाठीं ॥१॥

लक्ष चौर्‍याशीची करा सोडवण । रिघा या शरण पांडुरंगा ॥ध्रु.॥

उपजल्या पिंडा मरण सांगातें । मरतें उपजतें सवें चि तें ॥२॥

तुका म्हणे माळ गुंतली राहाटीं । गाडग्याची सुटी फुटलिया ॥३॥

१४३६

गासी तरि एक विठ्ठल चि गाई । नाहीं तरि ठायीं राहें उगा ॥१॥

अद्वैतीं तों नाहीं बोलाचें कारण । जाणीवेचा श्रम करिसी वांयां ॥२॥

तुका म्हणे किती करावी फजिती । लाज नाहीं नीतिं निलाजिरा ॥३॥

१४३७

जयाचिये वाचे नये हा विठ्ठल । त्याचे मज बोल नावडती ॥१॥

शत्रु तो म्यां केला न म्हणें आपुला । जो विन्मुख विठ्ठला सर्वभावें ॥२॥

जयासी नावडे विठोबाचें नाम । तो जाणा अधम तुका म्हणे ॥३॥

१४३८

आम्हांसी तों नाहीं आणीक प्रमाण । नामासी कारण विठोबाच्या ॥१॥

घालूनियां कास करितो कैवाड । वागों नेदीं आड किळकाळासी ॥ध्रु.॥

अबद्ध वांकडें जैशातैशा परी । वाचे हरि हरि उच्चारावें ॥२॥

तुका म्हणे आम्हां सांपडलें निज । सकळां हें बीज पुराणांचें ॥३॥

१४३९

जीव तो चि देव भोजन ते भक्ति । मरण तेचि मुक्ति पापांड्याची ॥१॥

पिंडाच्या पोषकी नागविलें जन । लटिकें पुराण केलें वेद ॥ध्रु.॥

मना आला तैसा करिती विचार । म्हणती संसार नाहीं पुन्हा ॥२॥

तुका म्हणे पाठीं उडती यमदंड । पापपुण्य लंड न विचारी ॥३॥

१४४०

भक्तांचा महिमा भक्त चिं जाणती । दुर्लभ या गति आणिकांसी ॥१॥

जाणोनि नेणते जाले तेणें सुखें । नो बोलोनि मुखें बोलताती ॥ध्रु.॥

अभेदूनि भेद राखियेला अंगीं । वाढावया जगीं प्रेमसुख ॥२॥

टाळ घोष कथा प्रेमाचा सुकाळ । मूढ लोकपाळ तरावया ॥३॥

तुका म्हणे हें तों आहे तयां ठावें । जिहीं एक्या भावें जाणीतलें ॥४॥

१४४१

आशा तृष्णा माया अपमानाचें बीज । नासिलिया पूज्य होईजेतें ॥१॥

अधीरासी नाहीं चालों जातां मान । दुर्लभ दरुषण धीर त्याचें ॥२॥

तुका म्हणे नाहीं आणिकांसी बोल । वांयां जाय मोल बुद्धीपाशीं ॥३॥

१४४२

चिंतनें सरे तो धन्य काळ । सकळ मंगळ मंगळांचें ॥१॥

संसारसिंधु नाहीं हरिदासा । गर्भवास कैसा नेणती ते ॥ध्रु.॥

जनवन ऐसें कृपेच्या सागरें । दाटला आभारें पांडुरंग ॥२॥

तुका म्हणे देवा भक्तांचे बंधन । दाखविलें भिन्न परी एक ॥३॥

१४४३

मोक्षाचें आम्हांसी नाहीं अवघड । तो असे उघाड गांठोळीस ॥१॥

भक्तीचे सोहळे होतील जीवासी । नवल तेविशीं पुरवितां ॥ध्रु.॥

ज्याचें त्यासी देणें कोण तें उचित । मानूनियां हित घेतों सुख ॥२॥

तुका म्हणे सुखें देई संवसार । आवडीसी थार करीं माझे ॥३॥ ॥१२॥

१४४४

चिंतनासी न लगे वेळ । सर्व काळ करावें ॥१॥

सदा वाचे नारायण । तें वदन मंगळ ॥ध्रु.॥

पढिये सर्वोत्तमा भाव । येथें वाव पसारा ॥२॥

ऐसें उपदेशी तुका । अवघ्या लोकां सकळां ॥३॥

१४४५

अंतराय पडे गोविंदीं अंतर । जो जो घ्यावा भार तो चि बाधी ॥१॥

बैसलिये ठायीं आठवीन पाय । पाहीन तो ठाय तुझा देवा ॥ध्रु.॥

अखंड तें खंडे संकल्पीं विकल्प । मनोजन्य पाप रज्जुसर्प ॥२॥

तुका म्हणे विश्वीं विश्वंभर वसे । राहों ऐसे दशे सुखरूप ॥३॥

१४४६

एकाचिया घाट्या टोके । एक फिके उपचार ॥१॥

ऐसी सवे गोविळया । भाव तया पढियंता ॥ध्रु.॥

एकाचेथें उच्छिष्ट खाय । एका जाय ठकोणि ॥२॥

तुका म्हणे सोपें । बहु रूपें अनंत ॥३॥

१४४७

कोठें नाहीं अधिकार । गेले नर वांयां ते ॥१॥

ऐका हें सोपें वर्म । न लगे श्रम चिंतना ॥ध्रु.॥

मृत्याचिये अंगीं छाये । उपाये चि खुंटतां ॥२॥

तुका म्हणे अवघे जन । येथें मन असों द्या ॥३॥

१४४८

ज्याणें ज्याणें जैसें ध्यावें । तैसें व्हावें कृपाळें ॥१॥

सगुणनिर्गुणांचा ठाव । विटे पाव धरियेले ॥ध्रु.॥

अवघें साकरेचें अंग । नये व्यंग निवडितां ॥२॥

तुका म्हणे जें जें करी । तें तें हरी भोगिता ॥३॥

१४४९

आचरती कर्में । तेथें काळें कर्मधर्में ॥१॥

खेळे गोविळयांसवें । करिती तें त्यांचें साहावें ॥ध्रु.॥

यज्ञामुखें घांस । मंत्रपूजेसी उदास ॥२॥

तुका म्हणे चोरी । योगियां ही सवें करी ॥३॥

१४५०

नामाचे पवाडे बोलती पुराणें । होऊनि कीर्तन तो चि ठेला ॥१॥

आदिनाथा कंठीं आगळा हा मंत्र । आवडीचें स्तोत्र सदा घोकी ॥ध्रु.॥

आगळें हे सार उत्तमा उत्तम । ब्रम्हकर्मा नाम एक तुझें ॥२॥

तिहीं त्रिभुवनीं गमन नारदा । हातीं विणा सदा नाम मुखीं ॥३॥

परिक्षिती मृत्यु सातां दिवसांचा । मुक्त जाला वाचा उच्चारितां ॥४॥

कोळियाची कीर्ति वाढली गहन । केलें रामायण रामा आधीं ॥५॥

सगुण निर्गुण तुज म्हणे वेद । तुका म्हणे भेद नाहीं नांवा ॥६॥

१४५१

भूतदयापरत्वें जया तया परी । संत नमस्कारीं सर्वभावें ॥१॥

शिकल्या बोलाचा धरीसील ताठा । तरी जासी वाटा यमपंथें ॥ध्रु.॥

हिरा परिस मोहरा आणीक पाषाण । नव्हे परी जन संतां तैसी ॥२॥

सरितां वाहाळां गंगे सागरा समान । लेखी तयाहून अधम नाहीं ॥३॥

आणीक अमुप होती तारांगणें । रविशशिमानें लेखूं नये ॥४॥

तुका म्हणे नाहीं नरमता अंगी । नव्हे तें फिरंगी कठिण लोह ॥५॥

१४५२

आणीक कांहीं मज नावडे मात । एक पंढरिनाथ वांचुनिया ॥१॥

त्याची च कथा आवडे कीर्तन । तें मज श्रवणें गोड लागे ॥२॥

तुका म्हणे संत म्हणोत भलतें । विठ्ठलापरतें न मनी कांहीं ॥३॥

१४५३

ठेवा जाणीव गुंडून । येथें भाव चि प्रमाण ॥१॥

एका अनुसरल्या काज । अवघें जाणें पंढरिराज ॥ध्रु.॥

तर्कविर्कासी वाव । न लागे सायासीं ॥२॥

तुका म्हणे भावेंविण । अवघा बोलती तो सीण ॥३॥

१४५४

येथें दुसरी न सरे आटी । देवा भेटी जावया ॥१॥

तो चि ध्यावा एका चित्तें । करूनि रितें किळवर ॥ध्रु.॥

षडउर्मी हृदयांत । यांचा अंत पुरवूनि ॥२॥

तुका म्हणे खुंटे आस । तेथें वास करी तो ॥३॥

१४५५

मुक्त तो आशंका नाहीं जया अंगीं । बद्ध मोहोसंगीं लज्जा चिंता ॥१॥

सुख पावे शांती धरूनि एकांत । दुःखी तो लोकांत दंभ करी ॥२॥

तुका म्हणे लागे थोडा च विचार । परी हे प्रकार नागविती ॥३॥

१४५६

कानीं धरी बोल बहुतांचीं मतें । चाट त्यापरतें आणीक नाहीं ॥१॥

पावेल गौरव वोढाळाचे परी । दंड पाठीवरी यमदूतां ॥ध्रु.॥

शब्दज्ञानी एक आपुल्याला मतें । सांगती वेदांत भिन्नभावें ॥२॥

तुका म्हणे एक भाव न धरिती । पडिली हे माती त्यांचे तोंडीं ॥३॥

१४५७

देवा ऐकें हे विनंती । मज नको रे हे मुक्ति । तया इच्छा गति । हें चि सुख आगळें ॥१॥

या वैष्णवांचे घरीं । प्रेमसुख इच्छा करी । रिद्धिसिद्धी द्वारीं । कर जोडूनि उभ्या ॥ध्रु.॥

नको वैकुंठींचा वास । असे तया सुखा नास । अद्भुत हा रस । कथाकाळीं नामाचा ॥२॥

तुझ्या नामाचा महिमा । तुज न कळे रे मेघशामा । तुका म्हणे आम्हां । जन्म गोड यासाटीं ॥३॥

१४५८

न पूजीं आणिकां देवां न करीं त्यांची सेवा । न मनीं या केशवाविण दुजें ॥१॥

काय उणें जालें मज तयापायीं । तें मी मागों काई कवणासी ॥ध्रु.॥

आणिकाची कीर्ती नाइकें न बोलें । चाड या विठ्ठलेंविण नाहीं ॥२॥

न पाहें लोचनीं श्रीमुखावांचूनि । पंढरी सांडूनि न वजें कोठें ॥३॥

न करीं कांहीं आस मुक्तीचे सायास । न भें संसारास येतां जातां ॥४॥

तुका म्हणे कांहीं व्हावें ऐसें जीवा । नाहीं या केशवाविण दुजें ॥५॥

१४५९

नव्हे खळवादी मता च पुरता । सत्याची हे सत्ता उपदेश ॥१॥

साक्षत्वेंसी मना आणावीं उत्तरें । परिपाकीं खरें खोटें कळे ॥ध्रु.॥

नव्हे एकदेशी शब्द हा उखता । ब्रम्हांडापुरता घेईल त्यासी ॥२॥

तुका विनवणी करी जाणतियां । बहुमतें वांयां श्रमों नये ॥३॥

१४६०

या चि नांवें दोष । राहे अंतरीं किल्मिष ॥१॥

मना अंगीं पुण्य पाप । शुभ उत्तम संकल्प ॥ध्रु.॥

बिजाऐसीं फळें । उत्तम कां अमंगळें ॥२॥

तुका म्हणे चित्त । शुद्ध करावें हे नित ॥३॥

१४६१

कुशळ वक्ता नव्हे जाणीव श्रोता । राहे भाव चित्ता धरूनियां ॥१॥

धन्य तो जगीं धन्य तो जगीं । ब्रम्ह तया अंगीं वसतसे ॥ध्रु.॥

न धोवी तोंड न करी अंघोळी । जपे सदाकाळीं रामराम ॥२॥

जप तप ध्यान नेणे याग युक्ती । कृपाळु जो भूतीं दयावंत ॥३॥

तुका म्हणे होय जाणोनि नेणता । आवडे अनंता जीवाहूनि ॥४॥

१४६२

काळाचिया सत्ता ते नाहीं घटिका । पंढरीनायका आठवितां ॥१॥

सदाकाळ गणना करी आयुष्याची । कथेचे वेळेची आज्ञा नाहीं ॥ध्रु.॥

याकारणें माझ्या विठोबाची कीर्ति । आहे हे त्रिजगतीं थोर वाट ॥२॥

तुका म्हणे जन्मा आलियाचें फळ । स्मरावा गोपाळ तें चि खरें ॥३॥

१४६३

घरोघरीं बहु जाले कवि । नेणे प्रसादाची चवी ॥१॥

लंडा भूषणांची चाड । पुढें न विचारी नाड ॥ध्रु.॥

काढावें आइतें । तें चि जोडावें स्वहितें ॥२॥

तुका म्हणे कळे । परि होताती अंधळे ॥३॥

१४६४

नये पाहों मुख मात्रागमन्याचें । तैसें अभक्ताचें गुरुपुत्रा ॥१॥

म्हणऊनि बरें धरितां एकांत । तेणें नव्हे घात भजनासी ॥ध्रु.॥

नये होऊं कदा निंदकाची भेटी । जया द्वैत पोटीं चांडाळाच्या ॥२॥

तुका म्हणे नका बोलों त्यासी गोष्टी । जयाचिये दृष्टी पाप वाढे ॥३॥

१४६५

कथा करोनिया द्रव्य घेती देती । तयां अधोगति नरकवास ॥१॥

रवरव कुंभपाक भोगिती यातना । नये नारायणा करुणा त्यांची ॥ध्रु.॥

असिखड्गधारा छेदिती सर्वांग । तप्तभूमी अंग लोळविती ॥२॥

तुका म्हणे तया नरक न चुकती । सांपडले हातीं यमाचिया ॥३॥

१४६६

नाइकावे कानीं तयाचे ते बोल । भक्तीविण फोल ज्ञान सांगे ॥१॥

वाखाणी अद्वैत भक्तिभावेंविण । दुःख पावे सीण श्रोता वक्ता ॥ध्रु.॥

अहं ब्रम्ह म्हणोनि पाळित पिंडा । नो बोलावें भांडा तया सवें ॥२॥

वेदबाह्य लंड बोले जो पाषांड । त्याचें काळें तोंड संतांमध्ये ॥३॥

तुका म्हणे खंडी देवभक्तपण । वरिष्ठ त्याहूनि श्वपच तो ॥४॥

१४६७

वेदविहित तुम्ही आइका हो कर्में । बोलतों तीं वर्में संतांपुढे ॥१॥

चारी वर्ण जाले एकाचिये अंगीं । पापपुण्य भागीं विभागिलें ॥ध्रु.॥

प्रथम पाउलीं पावविला पंथ । आदि मध्य अंत भेद नाहीं ॥२॥

आंबे बोरी वड बाभुळा चंदन । गुणागुणें भिन्न अग्नि एक ॥३॥

तुका म्हणे मन उन्मन जों होय । तोंवरि हे सोय विधि पाळीं ॥४॥

१४६८

तीर्थांचे मूळ व्रतांचें फळ । ब्रम्ह तें केवळ पंढरिये ॥१॥

तें आम्हीं देखिलें आपुल्या नयनीं । फिटलीं पारणीं डोळियांचीं ॥ध्रु.॥

जीवांचें जीवन सुखाचें सेजार । उभें कटीं कर ठेवूनियां ॥२॥

जनाचा जनिता कृपेचा सागर । दीनां लोभापार दुष्टां काळ ॥३॥

सुरवरां चिंतनीं मुनिवरां ध्यानीं । आकार निर्गुणीं तें चि असे ॥४॥

तुका म्हणे नाहीं श्रुती आतुडलें । आम्हां सांपडलें गीती गातां ॥५॥

१४६९

माझे मनोरथ पावले सिद्धी । तई पायीं बुद्धि स्थिरावली ॥१॥

समाधान जीव राहिला निश्चळ । गेली हळहळ स्मरण हें ॥ध्रु.॥

त्रिविध तापाचें जालेंसे दहन । सुखावलें मन प्रेमसुखें ॥२॥

महालाभ वाचे वसे पांडुरंग । अंगोअंगीं संग अखंडित ॥३॥

जीवनाचा जाला ओलावा अंतरीं । विश्व विश्वंभरीं सामावलें ॥४॥

तुका म्हणे माप भरी आलें सिगे । धारबोळ गंगे पूर वाहे ॥५॥

१४७०

कृपेचें उत्तर देवाचा प्रसाद । आनंदीं आनंद वाढवावा ॥१॥

बहुतांच्या भाग्यें लागलें जाहाज । येथें आतां काज लवलाहें ॥ध्रु.॥

अलभ्य तें आलें दारावरी फुका । येथें आता चुका न पाहिजे ॥२॥

तुका म्हणे जिव्हाश्रवणाच्या द्वारें । माप भरा वरें सिगेवरि ॥३॥

१४७१

पापपुण्यसुखदुःखाचीं मंडळें । एक एकाबळें वाव घेती ॥१॥

कवतुक डोळां पाहिलें सकळ । नाचवितो काळ जीवांसी तो ॥ध्रु.॥

स्वर्गाचिया भोगें सरतां नरक । मागें पुढें एक एक दोन्ही ॥२॥

तुका म्हणे भय उपजलें मना । घेई नारायणा कडिये मज ॥३॥

१४७२

वचना फिरती अधम जन । नारायण तो नव्हे ॥१॥

केला आतां अंगीकार । न मनी भार समर्थ ॥ध्रु.॥

संसाराचा नाहीं पांग । देव सांग सकळ ॥२॥

तुका म्हणे कीर्त वाणूं । मध्यें नाणूं संकल्प ॥३॥

१४७३

कथा करोनियां मोल ज्यापें घेती । ते ही दोघे जाती नरकामध्यें ॥१॥

ब्रम्ह पूर्ण करा ब्रम्ह पूर्ण करा । अखंड स्मरा रामराम ॥ध्रु.॥

मधुरवाणीच्या नका पडों भरी । जाल यमपुरी भोगावया ॥२॥

तुका म्हणे करीं ब्रम्हांड ठेंगणें । हात पसरी जिणें धिग त्याचें ॥३॥

१४७४

गोड नांवें क्षीर । परी साकरेचा धीर ॥१॥

तैसें जाणा ब्रम्हज्ञान । बापुडें तें भक्तीविण ॥ध्रु.॥

रुची नेदी अन्न । ज्यांत नसतां लवण ॥२॥

अंधळ्याचे श्रम । शिकविल्याचें चि नाम ॥३॥

तुका म्हणे तारा । नाव तंबुर्‍याच्या सारा ॥४॥

१४७५

नम्र जाला भूतां । तेणें कोंडिलें अनंता ॥१॥

हें चि शूरत्वाचे अंग । हरी आणिला श्रीरंग ॥ध्रु.॥

अवघा जाला पण । लवण सकळां कारण ॥२॥

तुका म्हणे पाणी । पाताळ तें परी खणी ॥३॥

१४७६

आपुल्या महिमानें । धातु परिसें केलें सोनें ॥१॥

तैसें न मनीं माझे आतां । गुणदोष पंढरिनाथा ॥ध्रु.॥

गांवाखालील वाहाळ । गंगा न मनी अमंगळ ॥२॥

तुका म्हणे माती । केली कस्तुरीनें सरती ॥३॥

१४७७

आशाबद्ध वक्ता । भय श्रोतयाच्या चित्ता ॥१॥

गातो तें चि नाहीं ठावें । तोंड वासी कांहीं द्यावें ॥ध्रु.॥

जालें लोभाचें मांजर । भीक मागे दारोदार ॥२॥

तुका म्हणे गोणी । माप आणि रितीं दोन्ही ॥३॥

१४७८

तक्र शिष्या मान । दुग्धा म्हणे नारायण ॥१॥

ऐशीं ज्ञानाचीं डोबडें । आशा विटंबिलीं मूढें ॥ध्रु.॥

उपदेश तो जगा । आपण सोंवळा इतका मांगा ॥२॥

रसनाशिश्नाचे अंकित । तुका म्हणे वरदळ स्पित ॥३॥

१४७९

ब्रम्हचारी धर्म घोकावें अक्षर । आश्रमीं विचार षटकर्में ॥१॥

वानप्रस्थ तरी संयोगीं वियोग । संन्यास तो त्याग संकल्पाचा ॥ध्रु.॥

परमहंस तरी जाणे सहज वर्म । तेथें याती धर्म कुळ नाहीं ॥२॥

बोले वर्म जो चाले याविरहित । तो जाणा पतित श्रुति बोले ॥३॥

तुका म्हणे कांहीं नाहीं नेमाविण । मोकळा तो सीण दुःख पावे ॥४॥

१४८०

आम्ही क्षेत्रींचे संन्यासी । देहभरित हृषीकेशी । नाहीं केली ऐशी । आशाकामबोहरी ॥१॥

आलें अयाचित अंगा । सहज तें आम्हां भागा । दाता पांडुरंगा । ऐसा करितां निश्चिंती ॥ध्रु.॥

दंड धरिला दंडायमान । मुळीं मुंडिलें मुंडण । बंदी बंद कौपीन । बहिरवास औठडें ॥२॥

काळें साधियेला काळ । मन करूनि निश्चळ । लौकिकीं विटाळ । धरूनि असों ऐकांत ॥३॥

कार्यकारणाची चाली । वाचावाचत्वें नेमिली । एका नेमें चाली । स्वरूपीं च राहाणें ॥४॥

नव्हे वेषधारी । तुका आहाच वरवरी । आहे तैसीं बरीं । खंडें निवडितों वेदांची ॥५॥

१४८१

निर्वाहापुरतें अन्न आच्छादन । आश्रमासी स्थान कोंपी गुहा ॥१॥

कोठें ही चित्तासी नसावें बंधन । हृदयीं नारायण सांटवावा ॥ध्रु.॥

नये बोलों फार बैसों जनामधीं । सावधान बुद्धी इंद्रियें दमी ॥२॥

तुका म्हणे घडी घडीनें साधावी । त्रिगुणांची गोवी उगवूनि ॥३॥

१४८२

जैसीं तैसीं तरी । शरणागतें तुझीं हरी ॥१॥

आतां न पाहिजे केलें । ब्रीद लटिकें आपुलें ॥ध्रु.॥

शुद्ध नाहीं चित्त । परी म्हणवितों भक्त ॥२॥

मज कोण पुसे रंका । नाम सांगे तुझें तुका ॥३॥

१४८३

नाशवंत देह नासेल हा जाणा । कां रे उच्चाराना वाचे नाम ॥१॥

नामें चि तारिले कोटट्या हे कोटी । नामें हे वैकुंठी बैसविले ॥ध्रु.॥

नामापरतें सार नाहीं त्रिभुवनीं । तें कां तुम्ही मनीं आठवाना ॥२॥

तुका म्हणे नाम वेदांसी आगळें । तें दिलें गोपाळें फुकासाटीं ॥३॥

१४८४

आळवितां बाळें । मातेतें सुख आगळें ॥१॥

द्यावें आवडी भातुकें । पाहे निवे कवतुकें ॥ध्रु.॥

लेववूनि अळंकार । दृष्टी करावी सादर ॥२॥

आपुलिये पदीं । बैसवूनि कोडें वंदी ॥३॥

नेदी लागों दिठी । उचलोनि लावी कंठीं ॥४॥

तुका म्हणे लाभा । वारी घ्या वो पद्मनाभा ॥५॥

१४८५

तप तीर्थ दान व्रत आचरण । गातां हरिगुण वारूं नये ॥१॥

कोटि कुळें त्याचीं वाटुली पाहाती । त्या तया घडती ब्रम्हहत्या ॥ध्रु.॥

आपुलिया पापें न सुटे सायासें । कोणा काळें ऐसें निस्तरेल ॥२॥

व्हावें साह्य तया न घलावें भय । फुकासाटीं पाहे लाभ घात ॥३॥

तुका म्हणे हित माना या वचना । सुख दुःख जाणा साधे फुका ॥४॥

१४८६

देवासाटीं जाणा तयासी च आटी । असेल ज्या गांठीं पुण्यराशी ॥१॥

निर्बळा पाठवी बळें वाराणसी । मेला आला त्यासी अर्ध पुण्य ॥ध्रु.॥

कथें निद्राभंग करावा भोजनीं । तया सुखा धणी पार नाहीं ॥२॥

यागीं रीण घ्यावें द्यावें सुख लाहीं । बुडतां चिंता नाहीं उभयतां ॥३॥

तुका म्हणे वर्म जाणोनि करावें । एक न घलावें एकावरी ॥४॥

१४८७

अग्नीमाजी पडे धातु । लीन होउनि राहे अतु । होय शुद्ध न पवे घातु । पटतंतुप्रमाण ॥१॥

बाह्यरंगाचें कारण । मिथ्या अवघें चि भाषण । गर्व ताठा हें अज्ञान । मरण सवें वाहातसे ॥ध्रु.॥

पुरें मातलिया नदी । लव्हा नांदे जीवनसंधी । वृक्ष उन्मळोनि भेदी । परि तो कधीं भंगेना ॥२॥

हस्ती परदळ तें भंगी । तया पायीं न मरे मुंगी । कोण जाय संगी । पाणोवाणी तयेच्या ॥३॥

पिटितां घणें वरि सैरा । तया पोटीं राहे हिरा । तैशा काय तगती गारा । तया थोरा होऊनि ॥४॥

लीन दीन हें चि सार । भव उतरावया पार । बुडे माथां भार । तुका म्हणें वाहोनि ॥५॥

१४८८

आम्ही वीर जुंझार । करूं जमदाढे मार । तापटिले भार । मोड जाला दोषांचा ॥१॥

जाला हाहाकार । आले हांकीत जुंझार । शंखचक्रांचे शृंगार । कंठीं हार तुळसीचे ॥ध्रु.॥

रामनामांकित बाण । गोपी लाविला चंदन । झळकती निशाणें । गरुडटके पताका ॥२॥

तुका म्हणे काळ । जालों जिंकोनि निश्चळ । पावला सकळ । भोग आम्हां आमचा ॥३॥

१४८९

आशाबद्ध तो जगाचा दास । पूज्य तो उदास सर्वजना ॥१॥

आहे तें अधीन आपुले हातीं । आणिकां ठेविती काय बोल ॥ध्रु.॥

जाणतिया पाठीं लागला उपाध । नेणता तो सद्धि भोजनासी ॥२॥

तुका म्हणे भय बांधलें गांठीं । चोर लागे पाठी दुम तया ॥३॥

१४९०

आणिकांसी तारी ऐसा नाहीं कोणी । धड तें नासोनि भलता टाकी ॥१॥

सोनें शुद्ध होतें अविट तें घरीं । नासिलें सोनारीं अळंकारीं ॥ध्रु.॥

ओल शुद्ध काळी काळें जिरें बीज । कैंचें लागे निज हाता तेथें ॥२॥

एक गहू करिती अनेक प्रकार । सांजा दिवसीं क्षीर घुगरिया ॥३॥

तुका म्हणे विषा रुचि एका हातीं । पाधानी नासिती नवनीत ॥४॥

१४९१

वाटे या जनाचें थोर बा आश्चर्य । न करिती विचार कां हिताचा ॥१॥

कोण दम ऐसा आहे यांचे पोटीं । येईल शेवटीं कोण कामा ॥ध्रु.॥

काय मानुनियां राहिले निश्चिंती । काय जाब देती यमदूतां ॥२॥

कां हीं विसरलीं मरण बापुडीं । काय यांसी गोडी लागलीसे ॥३॥

काय हातीं नाहीं करील तयासी । काय जालें यांसी काय जाणों ॥४॥

कां हीं नाठविती देवकीनंदना । सुटाया बंधनापासूनियां ॥५॥

काय मोल यासी लागे धन वित्त । कां हें यांचें चित्त घेत नाहीं ॥६॥

तुका म्हणे कां हीं भोगितील खाणी । कां त्या चक्रपाणी विसरलीं ॥७॥

१४९२

काय एकां जालें तें कां नाहीं ठावें । काय हें सांगावें काय म्हुण ॥१॥

देखतील डोळां ऐकती कानीं । बोलिलें पुराणीं तें ही ठावें ॥ध्रु.॥

काय हें शरीर साच कीं जाणार । सकळ विचार जाणती हा ॥२॥

कां हें कळों नये आपुलें आपणा । बाळत्व तारुण्य वृद्धदशा ॥३॥

कां हें आवडलें प्रियापुत्रधन । काय कामा कोण कोणा आलें ॥४॥

कां हें जन्म वांयां घातलें उत्तम । कां हे रामराम न म्हणती ॥५॥

काय भुली यांसी पडली जाणतां । देखती मरतां आणिकांसी ॥६॥

काय करिती हे बांधलिया काळें । तुका म्हणे बळें वज्रपाशीं ॥७॥

१४९३

जुंझार ते एक विष्णुदास जगीं । पापपुण्य अंगीं नातळे त्यां ॥१॥

गोविंद आसनीं गोविंद शयनीं । गोविंद त्यां मनीं बैसलासे ॥ध्रु.॥

ऊर्ध पुंड भाळीं कंठीं शोभे माळी । कांपिजे किळकाळ तया भेणें ॥२॥

तुका म्हणे शंखचक्रांचे शृंगार । नामामृतसार मुखामाजी ॥३॥

१४९४

जेणें नाहीं केलें आपुलें स्वहित । पुढिलांचा घात इच्छीतसे ॥१॥

संचितासी जाय मिळोनियां खोडी । पतनाचे ओंडीवरी हांव ॥ध्रु.॥

बांधलें गांठी तें लागलें भोगावें । ऐसियासी देवें काय कीजे ॥२॥

तुका म्हणे जया गांवां जाणे जया । पुसोनियां तया वाट चाले ॥३॥

१४९५

मानी भक्तांचे उपकार । रुणीया म्हणवी निरंतर । केला निर्गुणीं आकार । कीर्त मुखें वर्णितां ॥१॥

म्हणोनि जया जे वासना । ते पुरवितो पंढरिराणा । जाला भक्तांचा आंदणा । ते उपकार फेडावया ॥ध्रु.॥

अंबॠषीकारणें । जन्म घेतले नारायणें । एवडें भक्तीचे लहणें । दास्य करी हा दासाचें ॥२॥

म्हणियें करितां शंका न धरी । रक्षपाळ बिळच्या द्वारीं । भक्तीचा आभारी । रीग न पुरे जावया ॥३॥

अर्जुनाचे रथवारु । ते वागवी सर्वेश्वरु । एवडे भक्तीचे उपकारु । मागें मागें हिंडतसे ॥४॥

पुंडलिकाचे द्वारीं । सम पाउलीं विटेवरी । न वजे कट करीं । धरूनि तेथें राहिला ॥५॥

भावभक्तीचा अंकित । नाम साजे दिनानाथ । म्हणोनि राहिला निवांत । तुका चरण धरोनि ॥६॥

१४९६

सांगों जाणती शकुन । भूत भविष्य वर्तमान ॥१॥

त्यांचा आम्हांसी कंटाळा । पाहों नावडती डोळां ॥ध्रु.॥

रिद्धिसिद्धींचे साधक । वाचासद्धि होती एक ॥२॥

तुका म्हणे जाती । पुण्यक्षयें अधोगती ॥३॥

१४९७

ठाकलोंसें द्वारीं । उभें याचक भीकारी ॥१॥

मज भीक कांहीं देवा । प्रेमभातुकें पाठवा ॥ध्रु.॥

याचकाचा भार । नये घेऊं येरझार ॥२॥

तुका म्हणे दान । सेवा घेतल्यावांचून ॥३॥

सदाशिवावर अभंग ॥ २ ॥

१४९८

काय धर्म नीत । तुम्हां शिकवावें हित ॥१॥

अवघें रचियेलें हेळा । लीळा ब्रम्हांड सकळा ॥ध्रु.॥

नाम महादेव । येथें निवडला भाव ॥२॥

तुका म्हणे वेळे । माझें तुम्हां कां न कळे ॥३॥

१४९९

भांडावें तें गोड । पुरे सकळ ही कोड ॥१॥

ऐसा घरींचा या मोळा । ठावा निकटां जवळां ॥ध्रु.॥

हाक देतां दारीं । येती जवळी सामोरीं ॥२॥

तुका म्हणे शिवें । मागितलें हातीं द्यावें ॥३॥ ॥२॥

१५००

ऐसें कां जालें तें मज ही न कळे । कीर्तनाचे रळेपळे जगीं ॥१॥

कैसें तुम्हां देवा वाटतसे बरें । संतांचीं उत्तरें लाजविलीं ॥ध्रु.॥

भाविकां कंटक करिताती पीडा । हा तंव रोकडा अनुभव ॥२॥

तुका म्हणे नाम निर्वाणीचा बाण । याचा अभिमान नाहीं तुम्हां ॥३॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2007-12-09T19:25:12.3170000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

coprolalia

  • स्त्री. अश्लीलवाच्यता 
RANDOM WORD

Did you know?

कोणत्याही पूजेसाठी गणपती म्हणून चिकणी सुपारीला महत्व आहे, मग बाकीच्यांना कां नाही?
Category : Hindu - Puja Vidhi
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.