TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

अध्याय ८२ वा - श्लोक १ ते ५

श्रीकृष्णदयार्णवकृत हरिवरदा


श्लोक १ ते ५
श्रीशुक उवाच - अथैकदा द्वारकायां वसतो रामकृष्णयोः । सूर्योपरागः सुमहानासीत्कल्पक्षये यथा ॥१॥

शुक म्हणे गा कुरुपार्थिवा । श्रवणीं सप्रेमळ तूं बरवा । जाणोनि तुझिया अंतरभावा । होय चढावा वक्तृत्वा ॥५॥
पृथुकाख्यान संपल्या वरी । हरिगुणश्रवणाची अवसरी । जाणोनि म्हणे अथ या उपरी । द्वारकापुरीं हरि वसतां ॥६॥
रामकृष्ण द्वारके माजी । ईश्वरावतार हे निर्ज्जरकाजीं । अवतरोनि यदुसमाजीं । वसत असतां ऐश्वर्यें ॥७॥
तंव द्वापरयुगाचिये अंतीं । अल्प उरल्या असतां तिथी । सूर्यग्रहणाची संप्राप्ति । केली वदंती दैवज्ञीं ॥८॥
सुतरा बरव्या प्रकारें करून । महान म्हणिजे मोठें ग्रहण । ब्रह्मप्रळयाचि समान । परम दुश्चिह्नसूचक जें ॥९॥
ज्योतिर्विदीं परमकुशळीं । वर्तवूनि भूमंडळीं । पर्वमहिमा प्रकट केली । सुकृतशाळी जनपदीं ॥१०॥
जैसी ब्रह्मप्रळयावसरीं । व्यक्तिमात्र न थरे दुसरी । तेंवि स्वग्रासें ध्वांतारी । गगनोदरीं समयूख ॥११॥
ऐसा सूर्योपराग थोर । असता जाला दुश्चिह्नकर । जैसा ब्रह्मप्रळय घोर । तेंवि हा क्रूर खग्रास ॥१२॥
दैवज्ञ्रीं हें महापर्व । कथितां ऐकूनि पार्थिव सर्व । स्नानदानादि सत्कर्मार्ह । पर्व अपूर्व मानूनियां ॥१३॥
मग ते राजे राष्ट्रें सहित । तीर्थयात्राप्रसंगोचित । निघते जाले तो वृत्तान्त । परीक्षितिवत अवधारा ॥१४॥

तं ज्ञात्वा मनुजा राजन्पुरस्तादेव सर्वतः । स्वमन्तपञ्चकं क्षेत्रं ययुः श्रेयोविधित्सया ॥२॥

ऐकें राया कौरवपति । सूर्योपरागातें समस्ती । पूर्वीं ऐकोनि जनपदनृपती । सर्वत्र येती कुरुक्षेत्रा ॥१५॥
सूर्य जयाचें अधिदैवत । तें स्यमंतपंचकनाम तीर्थ । स्नानदानाचा महिमा अद्भुत । जाणोनि सुकृतार्थ जन येती ॥१६॥
समस्त भूमंडळींचे राजे । राष्ट्रें सहित सुकृतकाजें । स्यमंतपंचकक्षेत्रा सहजें । येते जाले यात्रार्थ ॥१७॥
स्यमंतपंचक म्हणिजे काय । याचा ऐका अभिप्राय । परीक्षितीतें व्यासतनय । कथिता होय संक्षेपें ॥१८॥

निःक्षत्रियां महीं कुर्वन् रमः शस्त्रभृतां वरः । नृपाणाम रुधिरौधेण यत्र चक्रे महाह्रदान् ॥३॥

अब्रह्मण्य क्षत्रियजाति । वेद द्विजमुखीं विमुखवृत्ति । दुष्कृताचरणीं ज्या प्रवृत्ति । उच्छेदिती धर्मसेतु ॥१९॥
ऐसियांचिया मरणोद्धरणा । विरंचीनें करूनि करुणा । भूतळीं भूभाग निर्मिला जाणा । जो दुश्चरणा क्षयकारी ॥२०॥
त्यावरी श्वेतवाहाहकल्पीं । कुरुनामक वीर प्रतापी । सोमवंशी अतिसाक्षेपीं । जन्म पावला भूचक्रीं ॥२१॥
तेणें शासिलें जगतीचक्र । स्वधर्म संस्थापिला अवक्र । भूमंडळींचा अपर शक्र । अगाध नृपवर कुरुनामा ॥२२॥
तयानें जाणोनि पावन क्षिती । अब्रह्म जे क्षत्रियजाति । जेथें निमालिया उद्धरती । परमदुष्कृति दुरात्मे ॥२३॥
ऐसें सामर्थ्य जे भूभागीं । महर्षिसुखें जाणोनि वेगीं । स्वनामक्षेत्र निर्मिलें जगीं । जें अध भंगी जगाचें ॥२४॥
पुढें हैहय कार्तवीर्य । तेणें जमदग्नि द्विजवर्य । छळूनि आचरला अनार्य । जें अकार्य सद्भूपां ॥२५॥
मुनिकैपक्षास्तव भृगुपति । क्षोभला जैसा चंडदीधिति । प्रळयकाळीं भूतव्यक्ति । भंगी स्वशक्ति प्रज्वळोनी ॥२६॥
इषुधिकोंदंडकुठारपाणि । वदनीं विश्रुत आम्नायखाणी । उत्पथ निर्दळी समराङ्गणीं । बाणीं वाणी सरोष जो ॥२७॥
तेणें मारूनि हैहयपति । प्रकट दाविली पितृभक्ति । पुढें सहस्रार्जुनसंतति । स्मरोनि चित्तीं दुर्वैर ॥२८॥
समित्पलाशकुशप्रसूना । भृगुवर सबंधु गेला वना । जाणोनि तिहीं जमदग्निहनना । केलें ध्यानस्थ लक्षूनी ॥२९॥
ग्लानि करितां रेणुका सती । तीतें निर्भर्त्सूनि ते दुर्मती । जमदग्निमस्तक घेऊनि हातीं । गेले निघोनि स्वपुरातें ॥३०॥
रेणुकेनें एकवीस वार । केले निजहृदयावरी प्रहार । भार्गवें ऐकोनि आर्तस्वर । आला सत्वर धांवोनियां ॥३१॥
हैहयांचें अनार्य दृष्टी । देखोनि क्षोभला जगजेठी । माहिष्मती उठाउठीं । भंगूनि कपटी निर्दळिले ॥३२॥
वाहिले रुधिराचे कल्लोळ । अरिशिरांचे केले अचळ । क्षत्रियरहित वसुधातळ । क्षोभला प्रबळ कराया ॥३३॥
करीत होत्साता निःक्षत्री भू । राम शस्त्रधरांमाजी अपर शंभु । नृपरुधिरौघें निर्मी प्रभु । ह्रद स्वयंभ कुरुक्षेत्रीं ॥३४॥
एकवीस वेळा कुटिला उर । यास्तव पृथ्वी एकवीस वार । करीन निःक्षत्री हा क्रूर । संकल्प केला भृगुवर्यें ॥३५॥
भूमंडळींच्या क्षत्रियश्रेणी । कुरुक्षेत्रीं समराङ्गणीं । वधूनि रुधिरें नाहाणिली धरणी । पितरां तर्पणीं तोषविलें ॥३६॥
क्षत्रियरुधिराचे अगाध । रामें निर्मिले प्रचंड ह्रद । तेथिंच्या तर्पणें अमरवृंद । पावती मोद मुनिपितर ॥३७॥
पूर्वींच पावन विधीतें मही । निर्मिली तेथ कुरुनृपें पाहीं । स्वनामक्षेत्र लोकीं तिहीं । प्रसिद्ध केलें अघहरणा ॥३८॥
पुढें ते स्थळीं परशुराम । क्षत्रियरुधिरें अगाध परम । ह्रद निर्मूनि विशुद्धकाम । यजिता जाला यज्ञातें ॥३९॥

ईजे च भगवान् रामो यत्रास्पृष्टोऽपि कर्मणा । लोकस्य ग्राहन्नीशो यथाऽन्योघापनुत्तये ॥४॥

ह्रद निर्मिले एनसहर । चकारें तेथेंचि राम अध्वर । यजिता जाला विशुद्धिकर । नैष्कर्मपर असतांही ॥४०॥
साक्षात् परब्रह्म भृगुपति । अस्पृष्ट कर्माचरणाप्रति । लोकसंग्रहार्थ अघनिवृत्ति । सामान्यव्यक्ती सम आचरे ॥४१॥
निर्विकार निष्काम धाम । उत्पथमथनास्तव तो राम । अवतरोनि प्रतिष्ठी धर्म । स्वयें सकामवत लोकीं ॥४२॥
परमक्रौर्यें निर्दयवृत्ति । वधिल्या उत्पथक्षत्रियजाति । तया पातकाचे निवृत्ति । श्रुतिसंमति मख यजिले ॥४३॥
ऐसें पावन कुरुक्षेत्र । लोकत्रया माजि पवित्र । स्यमंतपंचक हें विचित्र । नाम सर्वत्र मुनिं पठती ॥४४॥
भूमंडळींचे भूपति सर्व । सूर्योपराग अगाथ पर्व । एकोनि ठाकिती सत्कर्मार्ह । स्यमंतपंचक सानुग पैं ॥४५॥
राजे राजनियोगी जन । राष्ट्रीय प्रजाजन सामान्य । तीर्थयात्रा हे परम गहन । जाणोनि प्रयाण आदरिती ॥४६॥

महत्यां तीर्थयात्रायां तत्राऽऽगन्भारतीः प्रजाः । वृष्णयश्च तथाऊक्रूरवसुदेवाहुकादयः ॥५॥

भरतवर्षांतर्गत प्रजा । तीर्थयात्रार्थ पातल्या बोजा । तेथ यादवही कुरुराजा । आले भाजाकुमरेंसीं ॥४७॥
वृष्णिवंशज निघाले सर्व । श्वफल्क अक्रूर सह दाशार्ह । आहुकदेवकादि वसुदेव । राम केशव सकुटुम्ब ॥४८॥
तीर्थयात्रार्थ यादवगण । कुटुम्बें सहित रामकृष्ण । गेले तेव्हां नगरीं कोण । ठेविले रक्षण तें ऐका ॥४९॥

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2017-06-11T21:04:06.2630000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

आव जाव घर तुमारा

  • ज्या ठिकाणी कोणासहि प्रतिबंध नसतो, कोणीहि यावे जावे असे ठिकाण. जेथे अप्रतिबंध संचार करतां येतो अशी जागा. बहुधा निंदार्थी वापरतात. घर मोकळे आहे, वाटेल त्याने यावे, वाटेल ते करावे, दाद नाही, याअर्थी. 
RANDOM WORD

Did you know?

आत्म्याची किती आणि कोणती रूपे मानली गेली आहेत?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site