TransLiteral Foundation
Don't follow traditions blindly or don't assume a superstition either.
Don't be intentionally ignorant. Ask us!! Make Informed Religious Decisions!!

अध्याय ४५ वा - श्लोक ४६ ते ५०

श्रीकृष्णदयार्णवकृत हरिवरदा


श्लोक ४६ ते ५०
तथेति तेनोपानीतं गुरुपुत्रं यदूत्तमौ । दत्वा स्वगुरवे भूयो वृणीष्वेति तमूचतुः ॥४६॥

गुरुपुत्र घेऊनियां करीं । हात ठेवूनि यमाचे शिरीं । यदूत्तम जे राममुरारी । त्वरें रहंवरीं बैसले ॥४७॥
आस्फुरिलें पांचजन्या । रहंवर चाले जिणोनि पवना । निमेषमात्रें गुरूच्या सदना । अवंतिपाटणा पातले ॥४८॥
तंव ते गुरूची अंतुरी । वल्लभासीं विचार करी । रामकृष्णांची अवसरी । कुमरापरीस मज वाटे ॥४९॥
रामकृष्ण कोमळ बाळ । परम अक्षोभ समुद्रजळ । प्रभासे जाऊनि उताविळ । काय करितील हें न कळे ॥४५०॥
कीं ते सागरीं प्रवेशती । किंवा तपश्चर्ये बैसती । पुत्रनिमाला कर्मगती । केवीं आणिती हें न कळे ॥५१॥
मुनि म्हणे तूं चिंता न करीं । लीलामानुष्य विग्रहधारी । ब्रह्मांड रचिती क्षणाभीतरी । न करीं अवसरी तूं त्यांची ॥५२॥
तंव रथाचा घडघडाट । पांचजन्माचा बोभाट । ऐकतां छात्रीं ठेविला पाठ । धांवले वाट पहावया ॥५३॥
तंव ते रामकृष्ण दोन्ही । आले गुरुपुत्र घेऊनी । माथे ठेविले गुरुचरणीं । गुरुकामिनी वंदिली ॥५४॥
म्हणती स्वामी घ्यावा कुमर । पुढें अभीष्ट मागा वर । आम्ही स्वामीचे किंकर । आज्ञा सत्वर करावी ॥४५५॥
यमें आणितां गुरुपुत्रातें । तो आणूनि अर्पिला आचार्यातें । आणखी आवडी वाटेल चित्तें । त्या वरातें मागा हो ॥५६॥
पुत्र देखोनिया जननी । हृदयीं आलिंगी धांवोनी अश्रुधारा स्रवती नयनीं । पान्हा स्तनीं उथळला ॥५७॥
मुनि अवघ्राण करी माथा । न संवरेचि सत्वावस्था । पुढती सावध करूनि चिता । बोले तत्त्वता शिष्यांतें ॥५८॥

गुरुरुवाच - सम्यक्संपादितो वत्स भवद्भ्यां गुरुनिष्क्रयः । को नु युष्मद्विधगुरोः कामानामावशिष्यते ॥४७॥

एकवाक्यें दोघे जन । वत्स म्हणोनि संबोधून । म्हणे तुम्हीं मनोरथ पूर्ण । केले संपूर्ण पैं माझे ॥५९॥
सम्यक् म्हणिजे बरव्या प्रकारें । गुरुदक्षिणा दिधली बा रे । अध्ययनाच्या प्रत्युपकारें । कोणी नाचरे हे क्रिया ॥४६०॥
गुरुनिष्क्रिय हा संपादिला । तुम्हां योग्यचि प्रताप भला । मनीं न कल्पवे अमराला । मनुष्याला केंवि घडे ॥६१॥
तुम्हां ऐसा इतर कोण । गुरुदक्षिणा समर्पून । कृताध्ययना होय उत्तीर्ण । अद्यापि श्रवण नायकती ॥६२॥
आतां माझिया मनोरथा । माजी मागावया पुरता । कोण काम असे पाहातां । जें पुढती समर्था मी मागूं ॥६३॥
एवं झालों पूर्णकाम । हरला याञ्चेचा संभ्रम । तुम्हां ऐसे शिष्योत्तम । न देखों श्रमपरिहर्ते ॥६४॥
ऐसें म्हणोनि आलिंगिलें । कृपेनें मौळ कुरवाळिलें । येरीं गुरुपद नमस्कारिलें । प्रोत्साहिलें गुरुवर्यें ॥४६५॥
गुरुमातेनें मधुरोत्तरीं । तोषवूनि राममुरारी । पुत्रासमान सर्वोपचारीं । कित्येक रात्री गौरविले ॥६६॥
वियोग न साहवे सर्वथा । तथापि जावया प्रार्थिली माता । चरणांवरा ठेवूनि माथा । सद्गुरुनाथा विनविलें ॥६७॥
म्हणती आज्ञा दीजे स्वामी । स्वगृहा जावया उदित आम्ही । जनकजननींच्या हृदयपद्मीं । वियोगऊर्मी जाकळी ॥६८॥
ऐसें ऐकोनि सभार्य मुनि । पुत्रवियोग स्मरोनि मनीं । म्हणती वियोगें जनकजननी । झुरती मनीं आम्हां ऐसीं ॥६९॥
यालागीं राहवणें उचित नोहे । वियोग सर्वथा न साहे । मग जाकळूनियां महामोहें । परम स्नेहें आज्ञापी ॥४७०॥

गच्छतं स्वगृहं वीरौ कीर्तिर्वामस्तु पावनी । छंदांस्ययातयामानि भवंत्विह परत्र च ॥४८॥

भूभारहणार्थ अवतार । क्षात्रधर्मी धुरंधर । म्हणोनि संबोधी हे वीर । प्रेमा मत्पर असो तुम्हां ॥७१॥
क्षेम जावें स्वगृहाप्रति । आशीर्वाद घ्या वरदोक्ति । तुमची पावन असो कीर्त्ति । जे उद्धरिती त्रिजगातें ॥७२॥
मत्सेवनें कृताध्ययन । तें प्रकाशो नित्य नूतन । जैसा उदेला व्यापी गगन । सहस्रकिरण स्वतेजें ॥७३॥
नातरी स्वतेजें ताप निरसी । पूर्ण कळामंडित शशी । पावन कीर्ति तुमचे तैसी । जगदघ नासी स्मृतिपठनें ॥७४॥
जलचर भूचर खेचर अमर । शक्रविधाताप्रमुख हर । गाती ऐकती निरंतर । कीर्ति अपार हे तुमची ॥४७५॥
कीर्तिश्रवणपठन जे करिती । त्यांची होय अघनिवृत्ति । जैसी पावन भागीरथी । तेंवि ते होती सत्पुरुष ॥७६॥
श्रवणीं पठनीं स्त्रियांसि रति । गाती ऐकती पावन कीर्ति । त्या त्या वनिता साध्वी सती । रमापार्वतीसमसाम्य ॥७७॥
नित्य नूतन तुमची छंदें । त्रिजगीं होती जगद्वंद्यें । मत्सेवनें साधिलीं आद्यें । गद्यें पद्यें स्मृतिशास्त्रें ॥७८॥
ऐसे आशीर्वाद देऊनी । दोघां हृदयीं आलिंगोनि । वारंवार पाहे नयनीं । पडती धरणीं स्नेहाश्रु ॥७९॥
हनुवटिया धरूनि करीं । हस्त कुरवाळी वदनशिरीं । दुरी बोळवितां नेणती कुमरी । ते अवसरीं होतसे ॥४८०॥
मग ते जिरवूनि स्नेहावस्था । कृपेनें हस्त ठेविला माथां । येरी वंदूनि वळघले रथा । मथुरापथा अनुसरले ॥८१॥

गुरुणैवमनुज्ञातौ रथेनानिलरंहसा । आयातौ स्वपुरं तात पर्जन्यनिनदेन वै ॥४९॥

ऐसे गुरूनें आज्ञापिले । मुहूर्तें रथारूढ झाले । छात्रवर्गीं बोळविले । त्रिगव्यूतीपर्यंत ॥८२॥
तेथ राहवूनि सहाध्यायिगण । पुढें चालिला दिव्यस्यंदन । कल्याणदायक होती शकुन । पितृदर्शन सूचक जे ॥८३॥
पवनाहूनि जवीन रथ । गुरुचिंतनें क्रमूनि पंथ । पावले मथुरापुरीं त्वरित । केला अद्भुत कंबुरव ॥८४॥
प्रावृटीं मेघांचा बोभाट । तेंवि रथाचा घडघडाट । गगनगर्भीं लखलखाट । विद्युत्प्राय खगकेतु ॥४८५॥

समनंदन्प्रजाः सर्वा दृष्ट्वा रामजनार्दनौ । अपश्यंत्यो बह्वहानि नष्टलब्धधना इव ॥५०॥

इत्यादि चिह्नीं ओळखून । धांवूनि आला प्रजाजन । देखोनि रामजनार्दन । जाले निमग्न स्वानंदीं ॥८६॥
जेंवि कृपणाचें हारपे धन । पुन्हा चिरकाळीं सांपदे जाण । तो जीवाचें उतरी लोण । तेवीं पुरजन हरि पाहती ॥८७॥
किंवा शरीरा आलिया प्राण । उत्फुल्लित इंद्रियगण । तेंवि देखोनि रामकृष्ण । झाला स्वजन सुखभरित ॥८८॥
इतुकें कुरुकंजाकरतरणि । सार्वभौमचूडामणि । बृहच्छ्रवा प्रायोपशयनी । सादर श्रवणीं परीक्षिति ॥८९॥
तयाप्रति योगाब्जिनीमित्र । जो विधीचा प्रपौत्रपौत्र । निरोपूनियां हरिचरित्र । सुधापात्र सम भरिला ॥४९०॥
सावध म्हणे पुढिलिये कथे । उद्धव प्रेरूनि व्रजपुरव्यथे । निरसिजेल श्रीकृष्णनाथें । तें श्रुतिपथें अवधारीं ॥९१॥
श्रीमद्भागवत पवित्र । दशमस्कंध हरिचरित्र । गुरुदक्षिणे अर्पिला पुत्र । तो अध्याय विचित्र हा कथिला ॥९२॥
प्रतिष्ठानशेषशयनीं । एकनाथ चक्रपाणि । चिदानंद रमा चरणीं । नाभिकंजज स्वानंद ॥९३॥
गोविंद त्रिजग गोपनवंत । दयार्नव क्षीराब्धि निश्चित । श्रोते वक्ते निर्जर तेथ । उपासिती प्रभूतें ॥९४॥
तत्प्रसादवरद टीका । कैवल्यदायक सद्भाविकां । श्रवणें क्षाळी कलिमलपंका । निववी शशांका पडिपाडें ॥४९५॥
इति श्रीमद्भागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्‍यां पारमहंस्यां संहितायां दशमस्कंधे श्रीशकुपरीक्षित्संवादे हरिवरदाटीकायां दयार्णवानुचरविरचितायां श्रीरामकृष्णव्रतबंधविद्याभ्यसनगुरुपुत्रानयनं नाम पंचचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः ॥४५॥
श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥ श्लोक ॥५०॥ टीका ओव्या ॥४९५॥ एवं संख्या ॥५४५॥ ( पंचेचाळिसावा अध्याय मिळून ओवी संख्या २०४०१ )

पंचेचाळिसावा अध्याय समाप्त.

Translation - भाषांतर
N/A

References : N/A
Last Updated : 2017-05-08T20:12:24.1500000

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.

hormospore

  • पु. Bot.(a terminally borne hormogonium in some blue green algae with cells modified in shape and having exceptionally thick walls) अग्रछन्नखंड 
RANDOM WORD

Did you know?

दीप किंवा दिवा लावण्याचे कांही शास्त्र आहे काय?
Category : Hindu - Beliefs
RANDOM QUESTION
Don't follow traditions blindly or ignore them. Don't assume a superstition either. Don't be intentionally ignorant. Ask us!!
Hindu customs are all about Symbolism. Let us tell you the thought behind those traditions.
Make Informed Religious decisions.

Featured site

Ved - Puran
Ved and Puran in audio format.

Status

  • Meanings in Dictionary: 644,289
  • Dictionaries: 44
  • Hindi Pages: 4,328
  • Total Pages: 38,982
  • Words in Dictionary: 302,181
  • Tags: 2,508
  • English Pages: 234
  • Marathi Pages: 22,630
  • Sanskrit Pages: 11,789
  • Other Pages: 1

Suggest a word!

Suggest new words or meaning to our dictionary!!

Our Mobile Site

Try our new mobile site!! Perfect for your on the go needs.